Trong con hẻm nhỏ, mùi cà ri, mùi cá rán bốc lên thơm lựng, lẫn trong đó có cả mùi than củi âm ỉ cháy, thứ mùi khơi gợi những ngày xưa cũ. Một chiều nào đó, mưa bụi liêu xiêu xiên qua lần áo cái lạnh cắt da, cô kéo va li rời khỏi căn nhà đã hơn ba năm gắn bó. Cánh cổng sau lưng khép lại, kết thúc một cuộc hôn nhân không trọn vẹn. Đêm ấy, chuyến tàu chợ đưa cô về sân ga cũ. Vừa thấy con gái thất thểu bước vào với chiếc va li to đùng, mẹ tròn mắt ngạc nhiên. "Chúng con đã ly hôn!", cô mệt mỏi thốt lên.
MINH HỌA: VĂN NGUYỄN
"Cái gì?! - mẹ cô giãy lên như phải bỏng - Chị chỉ sồn sồn là giỏi, xưa giờ tính tình chị tôi còn lạ gì!".
"Con chỉ ở nhà một tuần rồi sẽ ra ngoài thuê trọ". Cô nghèn nghẹn vào phòng khép cửa, sau lưng tiếng mẹ vẫn rền rĩ: "Trời ơi là trời, con với cái!".
Hai năm, thời gian không quá dài với một người đàn bà vừa bước ra khỏi cuộc hôn nhân đổ vỡ, nhưng cũng khiến cô trầm lắng hơn. Ngỡ mình sẽ trở lại cuộc sống độc thân tự do với những ngày tháng rong chơi, bay nhảy, nhưng trái với những gì tưởng tượng, cô thu mình xa lánh những ồn ào… Chiều tan giờ làm, cô lặng lẽ trở về căn phòng hơn ba mươi mét vuông, nấu nướng và đọc sách. Ánh đèn vàng dìu dịu, tiếng quạt đều đều quay, đã trở thành nhịp điệu quen thuộc trong những đêm một mình. Cô vặn chiếc radio cũ kỹ nghe giọng đọc quen thuộc từ chương trình Đọc truyện đêm khuya, cuối tuần lại ghé quán cà phê nơi góc phố, ngồi đó hàng giờ, lặng lẽ ngắm dòng người lao xao. Cô tự ve vuốt nỗi cô đơn của mình bằng cách làm bạn với một con mèo hoang. Đều đặn mỗi đêm cô ra ban công đợi nó. Cả hai cứ thế làm bạn trong im lặng.
Rời quán cà phê lúc chiều còn hanh hao nắng, đôi chân như vô thức đưa cô lang thang về con phố cũ, rẽ qua góc ngã tư quen thuộc. Từ chỗ này, cô đã nhìn thấy cánh cổng sơn xanh, bên trên từng chùm ti gôn lòa xòa buông rủ, tim cô chợt se thắt như nghe được cả tiếng run rẩy chạm vào đất của vài chiếc lá, tiếng lạo xạo nho nhỏ mà âm vang như gõ vào miền ký ức ngỡ đã ngủ quên. Khoảnh khắc ấy, cô chợt thấy mình nhỏ bé đến vô cùng, nhỏ hơn cả chiếc lá lạc mùa đang lay lắt trên cành khô gãy.
Nắng chiều nhạt dần trên cánh cổng như muốn thức tỉnh niềm quên lãng dịu dàng. Trên mảng tường rêu mục rữa và bụi bặm, dòng nước mưa ri rỉ chảy về rãnh. Cô lặng nhìn căn nhà cũ chìm trong sắc màu nhợt nhạt cuối ngày giữa một vùng không gian ngưng đọng. Căn nhà với cô một thời là tổ ấm, là lâu đài, giờ cánh cổng đã loang lổ lớp gỉ sét như vết thời gian bị năm tháng ăn mòn. Chiếc ổ khóa im lìm ngủ quên giữa nỗi quạnh hiu vì đã lâu không còn có tiếng chân trở về. Cô se sẽ lần vào ngăn trong túi xách, ngón tay chạm khóa kéo lành lạnh, cô giật mình rụt lại. Hơn hai năm, cứ tưởng sẽ chẳng bao giờ còn chạm đến nó, chiếc chìa khóa gắn đầu một chú cún nhồi bông mua trong chuyến du lịch cùng Phiên. Cô se sẽ đút chìa khóa vào ổ, xoay một vòng. Tiếng lách cách vang lên. Bàn tay cô run bắn. Cánh cổng bong sơn rít lên tiếng két khô khốc, chậm rãi mở như thể cho cô đủ thời gian quay trở ra, nếu muốn.
Chân chạm vào nền gạch rêu loang, cô ngỡ mình đang giẫm trên những mảnh vỡ ký ức mới ngày nào còn quá đỗi ngọt ngào. Đẩy cánh cửa gỗ màu cánh gián bạc phếch, tiếng cót két của bản lề han gỉ rít lên khô khốc, cô lùi lại. Khoảnh khắc đó, cô chợt nhận chiếc bóng mình chập chờn trên tường bởi ánh sáng hắt ngược từ bên ngoài. Một chiếc tổ tò vò bong tróc lả tả rơi bên những sợi tơ nhện. Mùi nước mưa thấm vào vách lâu ngày thành một thứ mùi ngai ngái ẩm mốc. Bức rèm màu trắng ngà mất một ngày cô chọn vải, cặm cụi ngồi may, giờ cũng đã ố vàng. Chiếc kệ sách Phiên tỉ mẩn đóng để xếp vào đó những cuốn yêu thích. Cô với tay lấy xuống vài cuốn phủi bụi: Bông hồng vàng và Bình minh mưa, Đồi gió hú, Chuông nguyện hồn ai, Rừng Nauy, Cuốn theo chiều gió… Vài ngón tay khẽ rung, cô se sẽ miết từng gáy sách. Đằng kia… góc bếp mỗi sáng cô loay hoay với nồi niêu xoong chảo… Tất cả cùng xao xác ùa về.
Tấm hình cưới trên tường, chàng cao lớn, mặt vuông, nàng mảnh mai, rạng rỡ. Trong chiếc váy ren trắng, cô e ấp bên Phiên, sau lưng là thảm cỏ xanh kéo dài đến vô cùng. Trên bàn ăn, chiếc lọ thủy tinh nằm chỏng chơ, cô khẽ nâng lên, mân mê một vết nứt. Chiếc lọ mỗi sáng cô vẫn thường cắm những cành tường vi còn ướt sương đêm… Ngón tay vô thức khẽ lướt trên mặt bàn, vết xước ngày nào vẫn ở đó, Phiên hì hục bổ trái sầu riêng, lưỡi dao văng ra trượt lên mặt bàn. Bất giác, cô đưa tay chạm vào vết xước, một vệt màu gỗ được trả lại dưới lớp bụi thời gian. Bên bếp, chiếc thớt gỗ cháy sém một góc, vết tích còn sót lại sau lần Phiên nướng thịt trên lò than, lửa bắt đượm làm sém một góc thớt. Cánh cửa tủ vẫn lủng lẳng chiếc khăn bếp hình chú mèo hồng. Gió sớt qua khiến chiếc khăn nhè nhẹ đong đưa, tựa như chú mèo vừa nghiêng đầu chào cô chủ. Trong một lần đi siêu thị, Phiên chỉ cho cô chiếc khăn bếp này. Chiếc khăn đã ngả màu vì bụi bám nhưng cô vẫn nhìn thấy chú mèo đang chun mũi cười. Hóa ra mọi thứ giờ vẫn như những giọt nước trong vắt còn đọng sau mưa. Cô mở tung cánh cửa bếp nhìn ra, giàn ti gôn vẫn rực lên một màu hồng nồng nã, ngọt ngào. Vài cánh hoa tim vỡ vương vương trên bậc thềm rêu.
Chầm chậm ra sân, mưa lất phất rơi khiến tóc cô ẩm lạnh. Tiếng nhành cây đập roàm roạp vào ô kính mờ nhòe. Ngoài phố, từng cặp đôi lững thững đi qua, bóng vài người bán hàng rong lầm lũi rồi mất hút. Dạo một vòng, cô thẫn thờ vào nhà. Hoàng hôn đã trùm xuống con phố một chiếc áo màu xám u buồn. Cô không bật đèn, lặng yên ngồi nghe dạ khúc của đêm đang ngân rung. Cũng như cô, Phiên chọn ra đi, anh từ chối ở lại căn nhà này vì những tháng năm đã gói trọn yêu thương mà cả anh và cô cùng chắt chiu, gìn giữ…
Năm đầu tiên sau ly hôn, cô dọn đến một căn hộ chật chội và ẩm thấp, nơi đó không có nắng xuyên qua ô cửa mỗi sớm mai, không có tiếng bếp reo vui bên tách cà phê Phiên pha mỗi sáng. Thời gian đầu cô thức trắng, thấy mọi thứ trống rỗng đến vô hồn. Cô lao vào công việc để lấp đi khoảng trống quá lớn… Một ngày, ngồi trước máy tính dọn dẹp lại kho ảnh cũ để xóa bớt dung lượng, cô tình cờ thấy tấm hình Phiên chụp từ ngày hai vợ chồng mới về với nhau: Trong căn bếp ốp gỗ thông màu mật ong bóng loáng, ánh sáng vàng dìu dịu hắt ra từ chao đèn, chiếc chảo gang treo bên cạnh chiếc khăn bếp hình chú mèo. Dưới sàn nhà, tấm thảm được dệt những họa tiết cầu kỳ. Trên bàn ăn, bữa cơm thanh đạm với bát canh mùng tơi nấu tôm, đĩa đậu hũ rán vàng… Đêm đó cô thức trắng, quay quắt nhớ những buổi chiều Phiên chở về bày la liệt trên khoảng sân chật hẹp những loài cây cô thích. Mỗi chiều, cô cùng Phiên chăm chút khoảnh sân. Thú vui của hai vợ chồng khá giống nhau: Làm vườn và đọc sách.
Mọi thứ vẫn vẹn nguyên như mới hôm qua. Cô ngồi bệt xuống sàn gỗ, nghe lòng vỡ vụn. Có lẽ những điều nhỏ nhặt đã chia cắt cô và Phiên. Không nhớ bao nhiêu lần cô cau có khi Phiên về trễ bữa, Phiên không nhớ ngày kỷ niệm, Phiên làm đổ nước tương lên chiếc khăn trải bàn trắng tinh cô vừa giặt… Và, hình như chưa bao giờ cô hỏi anh có mệt không, sau một ngày làm việc trở về…
Ngoài hiên có tiếng chân nằng nặng bước vào rồi dừng bên ngạch cửa. Cô giật mình quay lại. Là Phiên. Bên cánh cửa gỗ bạc màu, Phiên đứng đó, chông chênh như người vừa ra khỏi một cuộc bão giông. Có vẻ như anh gầy hơn xưa, mái tóc bồng cũng dài hơn, phủ kín một bên tai. Và ánh mắt. Ánh mắt tinh anh ngày nào giờ đã đượm nỗi u hoài. Ánh mắt đó thoáng chút ngỡ ngàng khi nhận ra cô đang ngồi trong góc bếp. Ngoài hiên, một chiếc lá khẽ rơi cũng nghe ra tiếng động, tia nắng vàng vọt cuối ngày xiên qua ô cửa phủ lên căn bếp một màu vàng ấm lạ lùng.
Thời gian như ngưng đọng.
"Em về đó sao?", cuối cùng Phiên cũng lên tiếng.
Cô yên lặng nhìn căn bếp dìu dịu dưới chao đèn Phiên vừa bật lên. Bước tới xô cánh cửa, anh khẽ khàng ngồi xuống bên cô, cách một khoảng vừa đủ nhưng cô vẫn nghe hơi thở nồng nồng quen thuộc âm ấm bên tai.
"Anh… vẫn giữ chìa khóa à?", khó khăn lắm cô mới thốt lên.
Phiên yên lặng, ánh mắt thoáng chút xót xa như buổi chiều cô kéo va li ra ngõ. "Thỉnh thoảng anh vẫn về, nhưng… chỉ đứng nhìn căn nhà một lúc rồi lại đi… Anh… anh không nghĩ lần này về lại gặp em".
"Không hiểu sao chiều nay… thấy nhớ nhà", cô lí nhí.
Phiên bật cười đứng lên sửa bức ảnh cưới trên tường cho ngay ngắn rồi lại ngồi xuống, giọng khản đặc, có lẽ vì hút thuốc nhiều. "Đêm qua anh mơ thấy mình về đây, đứng xắt hành tây trong bếp, em thì rán cá, rồi quay lại nhăn mũi bảo mùi hành hăng quá. Tỉnh dậy thấy lòng trống trải, nhớ căn bếp này không thể tưởng, vậy là… anh vội về".
Cô quay đi, nghe mắt cay cay. Ngoài kia, vài ánh đèn đường đã thắp lên như những con mắt đỏ lòm chong chong nhìn vào bóng chiều. Vài bóng người lướt qua vội vã.
Phiên ngồi bên cô, như hai kẻ đi lạc từ hai phía bỗng lại gặp nhau tại điểm khởi đầu. Đâu đây văng vẳng tiếng hát da diết Dạ khúc đêm nay chẳng thể nào dang dở. Trong nỗi khát khao em chầm chậm quay về… Cô đứng lên gỡ chiếc khăn mèo hồng mang ra chậu rửa giặt qua, lau lớp bụi trên bàn bếp. Phiên cũng đứng lên thử bật bếp gas. Ngọn lửa xanh bùng lên run rẩy. Sực nhớ ra, anh cúi xuống mở chiếc túi lấy ra gói cà phê. Tiếng nước sôi tí tách trong chiếc ấm như reo vui, mùi cà phê ngào ngạt quyện với mùi gỗ thông cho ra một thứ mùi chỉ có ở căn bếp này. Cô nhấp từng ngụm cà phê thơm lừng, nghe gió rì rào trên ngọn cây khế trong vườn, mang theo một tiếng chim đêm vừa vụt qua. Trên tường, ánh đèn vàng in hai chiếc bóng co ro, lặng lẽ. Ngày trước, cũng góc bếp này, mỗi cuối tuần luôn rộn ràng tiếng cô. Phiên trầm tính, chỉ yên lặng nghe vợ ríu rít kể chuyện, thỉnh thoảng anh bật cười trước những câu chuyện ngô nghê.
"Hồi mới dọn về căn hộ bên kia, em muốn bày biện sao cho giống ở đây, nhưng…", cô đặt tách cà phê xuống, giọng khản nhẹ.
Phiên khum tay châm điếu thuốc, như sực nhớ, anh dụi điếu thuốc vào chiếc gạt tàn bằng vỏ ốc rồi bật cười. Cô nghe khóe mắt cay cay. "Có lần anh ra siêu thị mua loại thảm trải sàn như ở nhà mình nhưng lót vào thấy không hài hòa, anh thôi". Phiên cúi xuống châm thêm nước sôi vào ấm trà, rót cho cô một tách. Tách trà vằn lên vài vệt khói mong manh như hai chiếc bóng khẽ dao động trên tường.
Cô cùng Phiên ngồi ngắm hoàng hôn buông xuống dãy nhà đối diện. Tiếng thìa khẽ lanh canh chạm cốc, Phiên miên man khuấy tách cà phê cứ như đó là công việc yêu thích mỗi sớm mai, thói quen đáng yêu đến bây giờ vẫn chưa bỏ được. Ngoài vườn, tiếng đài hoa khẽ bung. Chậu lan rừng Phiên mang về sau chuyến công tác, nay chỉ còn trơ cành khẳng khiu nhưng nhìn kỹ vẫn thấy một mầm xanh vừa nhú. Góc bếp, chiếc khăn hình chú mèo khẽ lay như đang vểnh tai lắng nghe lời rì rầm, những câu chuyện không đầu không cuối của hai người. Phiên đưa mắt tìm cô, chợt bắt gặp ánh nhìn của cô cũng đang hướng về anh. Trên bàn, ấm trà đã nguội từ bao giờ, hương lẫn vào mùi cà phê thoang thoảng. Ngoài kia, vài cánh hoa ti gôn rơi xuống thềm, yên bình như chưa từng có một mùa giông bão qua đây.
Phố đã vắng tiếng lao xao, chỉ còn vài tiếng rao đêm đi về trên con đường thưa vắng. Cô đứng lên, chầm chậm đến bên vòi nước rửa hai chiếc tách, úp vào khay rồi mở túi, lấy ra cuốn sách. "Em mới mua chiều nay, cuốn này có lẽ anh thích". Phiên đón lấy cuốn sách, ánh mắt reo vui khi chạm vào trang bìa. "Đúng cuốn anh đang tìm".
"Em về đây!", cô ra đến cửa, bàn chân dù khẽ cũng vang lên tiếng động. Phiên vẫn ngồi đó, ánh mắt dịu dàng nhìn cô cúi xuống cài lại dây giày.
Cô ngoái nhìn căn bếp một lần nữa. Ngọn đèn vàng hắt một quầng sáng êm dịu lên vách gỗ, xuyên qua khe sáng ra đến tận hiên. Mọi thứ vẫn vẹn nguyên sau một thời gian tưởng như chỉ còn là những mảnh vỡ. Có lẽ mùi gỗ thông ấy vẫn mãi là một phần đời cô, một chứng nhân dịu dàng: Cô đã đi qua một quãng đời như thế, và cuối cùng, vẫn còn một nơi chốn bình yên để quay về mỗi khi lòng chợt nhói lên giữa cuộc sống đầy những xáo động âm thầm. Sau lưng cô, tiếng cánh cổng chầm chậm khép như níu một lời tạm biệt.
Gió khuya len lỏi qua phố. Một tiếng rao đêm khàn khàn cất lên. Ông cụ bán bánh bao ngày nào vẫn lầm lũi đi về. Với Phiên, không vị bánh bao ở đâu ngon bằng của ông. Đêm nào làm việc khuya cô cũng canh chừng tiếng rao bánh để mua. Lướt qua cô, có lẽ ông chẳng còn nhận ra… Gần ba năm rồi còn gì. Sau những tháng ngày tưởng đã nguôi quên, cô chợt nhận ra, thẳm sâu trong mình vẫn còn một ánh lửa nhỏ nhoi âm ỉ cháy như nỗi khát khao, một mảnh ghép thiếu vắng trong đời. Chầm chậm bước trên con phố cũ, ánh đèn đường hắt chiếc bóng cô dài thượt, vẹo vọ. Đôi tình nhân vừa lướt qua, cô gái nép vào người yêu cười rúc rích…
Về đến căn hộ, vừa mở cửa bước vào, bên ban công con mèo hoang đã ngồi đợi cô từ bao giờ, nó lại gần cọ đầu vào chân meo lên một tiếng nũng nịu, cô với tay bật công tắc, ngả lưng trên sofa nghe giọng trầm ấm của chương trình Đọc truyện đêm khuya. Gió lao xao hắt những giọt nước còn sót lại sau cơn mưa chiều, tí tách nhỏ xuống hiên. Chiếc chuông gió bằng đồng bên khung cửa rung lên, va vào nhau leng keng… leng keng… Dưới vòm trời thăm thẳm, vài vì sao nhí nháy đang sửa soạn giấc ngủ đêm giữa khúc dạ ca ấm áp ngân rung…
Giọng đọc trên radio nhỏ dần… nhỏ dần cho đến khi cô thấy mình đứng trước cánh cổng sắt sơn xanh. Bên bậc thềm, ánh đèn vàng từ căn bếp dìu dịu hắt ra. Cô đẩy cửa bước vào. Phiên vẫn ngồi đó, trầm tĩnh và ấm áp. Cô lại gần, đưa ngón trỏ chạm vào chiếc khăn mèo hồng…
Mưa rào rào trên mái, gió giật tung cánh cửa sổ bật ra rồi đóng sầm lại. Cô choàng tỉnh. Xung quanh yên ắng. Đâu đây còn phảng phất mùi gỗ thông. Âm ấm.
