Bộ Xây dựng vừa có báo cáo gửi Phó thủ tướng Bùi Thanh Sơn về giá cước vận tải khi giá xăng dầu tăng vọt, do xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông.
Giá cước xe khách nhiều tuyến tăng tới 50%
Lĩnh vực hàng không: Chi phí nhiên liệu bay đang chiếm khoảng 35 - 40% tổng chi phí vận hành của các hãng hàng không. Bên cạnh đó, việc không phận bị đóng hoặc hạn chế (như Iran, Iraq, Kuwait, Qatar, UAE, Israel) dẫn đến việc phải điều chỉnh lộ trình bay; phí bay qua hành lang thay thế và phụ phí rủi ro bảo hiểm… dẫn đến chi phí khai thác tăng.
Giá cước vận tải đường bộ tại các địa phương đã tăng 10 - 50% do giá xăng dầu tăng cao (ảnh minh họa)
ẢNH: TRẦN TIẾN
Hiện tại, giá nhiên liệu hàng không MOPS Jet A-1 Singapore đang giao dịch quanh mức 160,57 USD/thùng, dự báo sẽ tiếp tục giữ ở mức cao, xấp xỉ 170 USD/thùng trong tháng 3 do lo ngại căng thẳng leo thang, nguồn cung vẫn hạn chế. Nếu giá Jet A-1 tăng đến mức 200 USD/thùng trở lên thì chi phí của hãng hàng hàng không sẽ tăng trên khoảng 70%.
Hàng hải và đường thủy: Chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 30 - 40% chi phí vận hành, giá nhiên liệu tăng 20% thì giá vận tải hàng hải sẽ tăng khoảng 15%, đường thủy nội địa tăng khoảng 18%.
Đối với vận tải biển quốc tế, các tuyến đi qua khu vực Trung Đông phải tăng hành trình, thời gian thêm khoảng 14 - 20 ngày (do phải đi vòng, tránh vùng chiến sự) và tăng phụ phí rủi ro chiến tranh khoảng 2.000 - 4.000 USD/container. Theo ghi nhận nhanh, giá dịch vụ vận tải quốc tế tăng như tuyến TP.HCM đi UAE, Mỹ và EU tăng khoảng 2 - 3 lần.
Đường bộ: Chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 30 - 40% giá thành vận tải ô tô. Việc giá xăng dầu tăng khiến các doanh nghiệp vận tải điều chỉnh tăng giá cước vận chuyển, ảnh hưởng đến chi phí logistics và giá thành hàng hóa.
Nhóm tăng giá mạnh (trên 30%) gồm 7 tỉnh, thành phố: Ninh Bình (tăng đến 50%), Quảng Ninh (đến 33,3%), Vĩnh Long (đến 33,3%), Tuyên Quang (đến 33%), Lào Cai (đến 33%), Huế (đến 31%), Cà Mau (đến 30%). Các tỉnh miền núi (Lai Châu, Điện Biên, Lào Cai) ghi nhận mức tăng giá cước cao nhất (có tuyến tăng đến 50%) do cung đường khó khăn và tiêu hao nhiên liệu lớn.
Nhóm tăng giá trung bình (từ 10 - 30%) gồm 11 tỉnh, thành phố: TP.HCM (phổ biến 10 - 20%), Hải Phòng (15 - 30%), Cần Thơ (16,66%), Điện Biên (20 - 30%), Cao Bằng (14,29%), Thanh Hóa (10 - 20%), Hà Tĩnh (13 - 25%), Sơn La (10 - 20%), Lai Châu (12 - 20%), Thái Nguyên (7 - 25%), Đồng Nai (5 - 27%).
Hải Phòng và Quảng Ninh ghi nhận giá cước vận tải hàng hóa và container tăng trung bình 10 - 24%, gây áp lực lên chuỗi cung ứng logistics cảng biển.
Tại TP.HCM, xe taxi chạy điện chiếm 83% thị phần taxi; loại phương tiện này đang đi ngược xu hướng khi thực hiện giảm 10% giá cước để hỗ trợ người dân.
Đường sắt: Chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 26% giá cước vận tải đường sắt, ngày 8.3 giá cước vận tải đường sắt đã điều chỉnh 15% đối với vận tải hàng hóa và 10% đối với hành khách.
Đề xuất tiếp tục giảm thuế, phí
Trước thực trạng trên, Bộ Xây dựng kiến nghị Chính phủ chú trọng giải pháp đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu dầu thô cho các nhà máy lọc dầu duy trì hoạt động nhằm đảm bảo nguồn cung xăng, dầu trong nước.
Đồng thời, tiếp tục thiết lập cơ chế làm việc cấp cao với các nước trong khu vực (như Thái Lan, Trung Quốc) để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt Nam thực hiện được các hợp đồng mua nhiên liệu Jet A-1 đã ký cũng như việc mua hàng trong tương lai.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có chính sách hỗ trợ tài chính, tăng giới hạn tín dụng, tăng mức bảo lãnh L/C để hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhập khẩu xăng, dầu, nguyên liệu dầu thô nhằm đảm bảo nguồn cung cho thị trường trong nước.
Đồng thời, đề nghị Bộ Tài chính nghiên cứu kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét phương án giảm thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường đối với các mặt hàng xăng, dầu trong một khoảng thời gian phù hợp để ứng phó với tình hình diễn biến giá xăng, dầu thế giới.
Tiếp tục nghiên cứu các cơ chế hỗ trợ về thuế, phí liên quan đến các doanh nghiệp vận tải như: giảm 50% phí cất hạ cánh, điều hành bay trong lĩnh vực hàng không; miễn, giảm lệ phí ra vào cảng, bến thủy nội địa cho phương tiện thủy nội địa. Xem xét bổ sung nhiên liệu phục vụ hoạt động vận tải vào danh mục hàng hóa được giảm VAT từ 10% xuống mức phù hợp.
Bộ Xây dựng cho biết sẽ tiếp tục chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương đề xuất các giải pháp điều hành phù hợp nhằm hạn chế tác động tiêu cực đến hoạt động vận tải và đời sống nhân dân.
Cạnh đó, tăng cường kiểm tra, giám sát việc kê khai, niêm yết và điều chỉnh giá cước vận tải của các doanh nghiệp vận tải, bảo đảm việc điều chỉnh giá cước phù hợp với biến động chi phí đầu vào, công khai, minh bạch và tuân thủ quy định của pháp luật...
