Người bệnh thường có xu hướng bỏ qua và cho rằng đau dạ dày ban đêm chỉ là tình trạng nhất thời, nhưng trong một số trường hợp, đó có thể là dấu hiệu của những vấn đề sức khỏe cần được chú ý. Việc hiểu vì sao cơn đau xuất hiện vào ban đêm sẽ giúp mọi người nhận ra các nguyên nhân liên quan và có cách xử lý phù hợp.
Vì sao cơn đau thường xuất hiện vào ban đêm?
Tiến sĩ - bác sĩ Nguyễn Thanh Phong, Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện đa khoa An Sinh cho biết, vào ban đêm, đặc biệt khi người bệnh nhịn đói nhiều giờ, lượng axit HCl và enzym tiêu hóa pepsin vẫn tồn tại trong lòng dạ dày; nếu niêm mạc dạ dày đã bị viêm hoặc có ổ loét, axit sẽ tiếp xúc trực tiếp với vùng tổn thương, gây đau rát rõ hơn.
Theo nhịp sinh học, hoạt động của hệ thần kinh phó giao cảm vào buổi tối tăng lên, kích thích bài tiết dịch vị, đồng thời cơ chế bảo vệ niêm mạc (tiết chất nhầy, bicarbonate giúp trung hòa axit) có thể suy giảm ở một số người gây mất cân bằng. Ban đêm cũng ít có yếu tố “phân tán chú ý” như ban ngày, nên cảm giác đau, nóng rát thường được người bệnh nhận thức rõ rệt hơn.
Nếu không được điều trị bệnh lý dạ dày sớm và đúng cách, người bệnh có thể bị tăng nguy cơ tổn thương tiền ung thư
ẢNH: AI
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí y học quốc tế BMC Medicine (Anh) cho thấy 51,9% người tham gia từng bị đau bụng đêm trong 3 tháng gần đây, trong đó 11% đau thường xuyên do liên quan đến bữa ăn (xảy ra ở ít nhất 50% số lần).
Từ đó có thể thấy, đau bụng vào ban đêm có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ thói quen ăn uống đến các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Một số nguyên nhân phổ biến mà trang tin của Bệnh viện STAT Specialty (Mỹ) chỉ ra gồm:
- Trào ngược axit hoặc trào ngược dạ dày thực quản (GERD): Khi nằm xuống, axit dạ dày dễ trào ngược và gây kích thích lên thực quản.
- Tiêu hóa chậm vào ban đêm: Quá trình tiêu hóa chậm lại khiến thức ăn chưa tiêu hết, gây khó chịu cho dạ dày.
- Vấn đề túi mật hoặc gan: Khi này, cơn đau ở vùng bụng trên bên phải có thể trở nên rõ hơn vào ban đêm.
- Các bệnh lý viêm: Những tình trạng như loét dạ dày hoặc bệnh Crohn (một dạng viêm đường ruột mạn tính) có thể bùng phát sau bữa ăn tối.
Nhóm người có nguy cơ cao và các lưu ý
Theo bác sĩ Thanh Phong, tình trạng đau dạ dày ban đêm thường gặp ở một số nhóm nguy cơ như:
- Người có tiền sử viêm dạ dày-tá tràng hoặc loét dạ dày, đặc biệt nếu có nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (H.P).
- Người dùng thuốc giảm đau chống viêm không steroid (NSAIDs) kéo dài.
- Người thường xuyên sử dụng rượu bia, ăn khuya nhiều dầu mỡ, cay nóng hoặc bỏ bữa.
- Người chịu stress kéo dài, ngủ muộn, rối loạn nhịp sinh hoạt.
- Người có bệnh lý nền như béo phì, tiểu đường (liên quan rối loạn nhu động dạ dày).
Bác sĩ Phong cho hay, nếu tình trạng đau dạ dày ban đêm kéo dài nhưng không điều trị đúng cách, người bệnh có thể đối mặt với những hậu quả như suy giảm chất lượng giấc ngủ, mệt mỏi, giảm hiệu suất làm việc. Về lâu dài, tình trạng viêm mạn tính kéo dài, đặc biệt khi có nhiễm H.P, còn làm tăng nguy cơ tổn thương tiền ung thư.
“Không phải mọi cơn đau bụng ban đêm đều nguy hiểm, nhưng đôi khi đó có thể là dấu hiệu của loét dạ dày-tá tràng, xuất huyết tiêu hóa tiềm ẩn, viêm dạ dày nặng hoặc hiếm hơn là ung thư dạ dày giai đoạn sớm. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc giảm đau hay thuốc trung hòa axit (gói “thuốc sữa”) kéo dài; thay vào đó nên chú ý tính chất và các yếu tố liên quan đến cơn đau, đi khám sớm để xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời. Bên cạnh dùng thuốc, việc điều chỉnh lối sống như ăn đúng giờ, hạn chế rượu bia, tránh ăn khuya, kiểm soát stress và ngủ đủ giấc cũng rất quan trọng”, bác sĩ Thanh Phong khuyến cáo.
