Chẳng hạn, thuế nhập khẩu trung bình đối với sản phẩm quần áo và phụ kiện quần áo của VN vào Mỹ được áp dụng từ 11 - 17%. Nếu cộng thêm thuế đối ứng 46% thì quần áo của VN nhập khẩu vào Mỹ sẽ chịu thuế tổng cộng lên từ 57 - 63%. Tính đơn giản hơn thì giả sử hiện tại người dân Mỹ mua một chiếc quần jeans với giá khoảng 100 USD thì từ ngày 9.4 khi thuế đối ứng có hiệu lực, người Mỹ sẽ phải chi 146 USD cho chính chiếc quần jeans này.
Tương tự, các sản phẩm tôm, cá... của VN sang Mỹ cũng sẽ có giá bán cao hơn khi chịu thêm thuế đối ứng 46%. Ví dụ, Mỹ đang là thị trường nhập khẩu nhiều nhất cá ngừ của VN. Trong đó, cá ngừ vằn ngâm dầu đóng hộp nhập khẩu vào Mỹ đang có mức thuế từ 12,5 - 35%. Giá các sản phẩm cá ngừ đóng hộp của VN xuất khẩu sang Mỹ đang dao động trung bình ở mức 4.670 USD/tấn. Như vậy sắp tới, người dân Mỹ muốn ăn cá ngừ vằn ngâm dầu đóng hộp sẽ phải chi thêm hơn 2.000 USD/tấn, lên hơn 6.670 USD/tấn...

Tổng thống Trump và bảng biểu ấn định mức thuế quan mới
ẢNH: AP
Chuyên gia thương mại Nguyễn Lý Trường An cho biết số liệu do Bộ Thương mại Mỹ công bố cuối tuần trước cho thấy, người tiêu dùng (NTD) nước này đã có hành động để chuẩn bị đối phó tác động tiềm ẩn từ chính sách thuế quan. Họ tiết kiệm tiền, hạn chế chi tiêu không cần thiết như ăn nhà hàng hay du lịch. Trước đó, vào tháng 2, NTD Mỹ đẩy mạnh mua sắm vì lo ngại giá cả hàng hóa thiết yếu bị tăng sau khi bị áp thuế quan. Tức là tâm lý lo ngại của người Mỹ là có thật và đã diễn ra từ hơn tháng qua. "Đánh thuế cao và cào bằng thì chắc chắn phần thiệt nằm ở phía NTD Mỹ. Tôi nghĩ các đàm phán phải xoáy vào vấn đề này.
Hãy coi thuế đối ứng là "đòn gió" để kéo các nước đến Mỹ đàm phán song phương, thế nên mới có câu chuyện lãnh đạo cao cấp của Mỹ nói các nước không vội, còn có thể đàm phán. Ngụ ý của Mỹ rất rõ, tôi nghĩ chỉ có thể đàm phán và đàm phán mà thôi, không còn cách nào khác. Trước mắt, VN cần mạnh dạn giảm thuế nhập khẩu, không những thuế nhập khẩu mà thuế trong nước áp lên hàng nhập từ Mỹ cũng cần xem xét lại.
Trong đó, mặt hàng ô tô của Mỹ đang chịu mức thuế nhập khẩu rất cao, chúng ta thu thêm thuế tiêu thụ đặc biệt…, đẩy giá thành xe của họ tăng. Mỹ nói ngụ ý rất rõ, chính sách thuế của các nước đã cản, làm khó cho hàng hóa Mỹ vào thị trường. Giải pháp thứ 2 là các DN tăng tìm kiếm thị trường mới, nhất là DN đã và đang phụ thuộc kim ngạch lớn tại thị trường này. Mỹ là thị trường lớn, rất lớn, một thị trường tiêu thụ. Nhưng nếu phụ thuộc vào nó, với chính sách thay đổi liên tục dưới thời Tổng thống Trump, DN nên có nhiều phương cách đối ứng, để không bị sốc khi thuế quan chính thức được áp dụng.