Nhớ lại năm 1977, chỉ một số ít xã trong 21 xã và thị trấn Củ Chi trước đây có lưới điện cho bà con sử dụng. Đến năm 1979, xã Trung Lập Thượng (hiện là xã Thái Mỹ) được ngành điện hạ bình biến áp 25 KVA phục vụ sản xuất nông nghiệp, thắp sáng. Người dân tự mua dây đồng cỡ phi 50 mm có bọc nhựa, tự thi công kéo cây mắc lên trụ; trụ chống đỡ đường dây điện thường bằng gỗ cây tràm, cây bạch đàn, tre gai.
NHỮNG NGÀY GIAN KHÓ
Điện kế tổng của HTX Nông nghiệp ấp Vân Hàn, nơi tôi đang sinh sống, được gắn ở trụ máy biến thế. Người dân tự kéo dây điện từ đường dây hạ thế của ấp về nhà và kéo cả ra ruộng đồng chạy máy phục vụ sản xuất, nhựa bọc dây điện chất lượng kém nên nhiều chỗ bị răn nứt, trụ điện bằng tre trồng chông chênh gốc yếu nên nghiêng ngả, đầu trụ tre không bắc sứ cách điện mà người ta dùng kẽm hay chính dây điện xoắn lại cho dây điện kéo vào nhà được thẳng. Thực tế thời gian đó, trong ấp do trụ điện làm bằng cây tre bị ngã xuống ruộng nước, xuống đường đi mà dây điện vỏ nhựa tróc nên bị rò rỉ, điện giật làm chết súc vật và con người. Rất nguy hiểm.
Đường dây trung thế 25 KVA trước đây của EVNHCMC tại Củ Chi (ảnh chụp năm 1997)
Ảnh: Trần Văn Tám
Trước tình hình đó, ngành điện thành phố đã đầu tư thay thế bằng trụ điện bằng ống sắt, thép. Vài năm sau, ngành điện thay thế nốt các trụ này bằng trụ xi măng cốt thép. Trong giai đoạn 1985-1990, tôi được bà con nhân dân trong ấp tín nhiệm đề cử làm trong tổ quản lý điện của ấp. Tôi có nhiệm vụ hằng tháng đến nhà dân ghi chỉ số đồng hồ điện mới rồi lên bảng chiết tính để thu tiền điện. Điều rất khổ cực cho tổ quản lý điện và ban nhân dân ấp là số điện tiêu thụ của bà con bao giờ cũng ít hơn rất nhiều so với hóa đơn tiền điện của Điện lực Củ Chi báo.
Sở dĩ có tình trạng này vì đồng hồ điện của bà con mua ngoài thị trường mang về báo cho tổ quản lý điện rồi tự gắn để sử dụng. Vì đồng hồ điện mua trôi nổi ngoài thị trường đa số không có cơ quan đo lường chất lượng kiểm định, bấm chì niêm phong nên bà con vô tư thuê thợ đến mở chỉnh cho đĩa quay chậm, ít tăng chỉ số điện, cá biệt đĩa ngừng quay cả khi đang sử dụng điện.
CÁI KHÓ LÓ CÁI KHÔN
Để đảm bảo có điện cho bà con sử dụng thường xuyên, không bị điện lực cắt phiêu trung gian (cầu chì tự động rơi) vì nợ tiền điện, hằng tháng sau khi ghi điện xong tôi cùng người trong tổ điện và trưởng ấp họp lại thống nhất tính giá điện để thu bằng cách lấy số điện tiêu thụ trên hóa đơn điện lực báo trừ số điện thực tế người dân xài, số điện dôi dư tiếp tục chia bình quân để cùng bà con chia sẻ điện hao hụt, đủ tiền nộp.
Điện kế điện tử đo đếm từ xa lắp tại gia đình tác giả
Ảnh: Trần Văn Tám
Có người nhất trí làm như vậy tương đối công bằng, cũng có người cho rằng trả tiền điện quá cao, không đúng giá nhà nước nên trì hoãn, dùng dằng không chịu đóng tiền kéo theo chuyện trong ấp nợ tiền và bị cắt điện vài ba lần. Khi xã Trung Lập Thượng thí điểm chương trình "Điện khí hóa nông thôn" thì hệ thống điện trung và hạ thế được nâng cấp, người dân ai cũng có điện kế riêng do điện lực lắp, hằng tháng trả tiền đúng giá quy định của nhà nước nên mọi người rất phấn khởi.
Trong quá trình sử dụng điện cũng có bộc lộ những bất cập, thiếu sót như khi nhân viên điện lực hằng tháng đến nhà dân ghi chỉ số mới thì không có người ở nhà nên không tính được số điện tiêu thụ, từ đó kéo theo nợ tiền điện và bị điện lực cắt cung cấp. Có trường hợp nhân viên điện lực bất cẩn, lơ đễnh ghi nhầm chỉ số mới nên số điện tiêu thụ trong tháng quá cao so với bình quân các tháng trước, khiến điện sử dụng vượt định mức, bị tính theo giá cao. Hệ quả là khách hàng phản ứng, làm đơn khiếu nại. Dù giải quyết xong cũng tốn không ít thời gian, công sức của cả hai bên.
Năm 2020, EVNHCMC tiến hành chuyển đổi số. Theo tôi, mô hình nổi bật nhận được sự hài lòng của người dân phải kể đến app Chăm sóc khách hàng (CSKH), trong đó tích hợp đầy đủ các tiện ích: từ theo dõi điện năng tiêu thụ, thanh toán tiền điện không dùng tiền mặt, báo sự cố về điện… Đặc biệt, hệ thống đo đếm điện từ xa giúp xóa bỏ hoàn toàn thao tác nhân viên điện lực ghi chỉ số thủ công trước đây, tăng tính minh bạch và rất tiện lợi cho khách hàng.
Trong tương lai, tôi tin chắc khi EVNHCMC tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi số mạnh mẽ, phát triển cơ sở hạ tầng hiện đại, đồng bộ, an toàn sẽ là những bước nhảy vọt có thể sánh vai cùng với các ngành điện tiên tiến, hiện đại nhất của khu vực và trên thế giới.
220 triệu đồng đang đợi chủ nhân
Kỷ niệm 50 năm ngày thành lập Sở Quản lý và phân phối điện TP.HCM (7.8.1976 - 7.8.2026), nay là Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC), Báo Thanh Niên và EVNHCMC phát động cuộc thi viết và ảnh Tự hào 50 năm ngành điện thành phố mang tên Bác, với tổng giá trị giải thưởng 220 triệu đồng.
Độc giả Báo Thanh Niên, người dân, cán bộ, công nhân viên, HS-SV, người lao động… đều có thể tham gia cuộc thi, không giới hạn độ tuổi, nghề nghiệp.
Bài dự thi gửi về email: [email protected] hoặc gửi bằng đường bưu điện về Tòa soạn Báo Thanh Niên: 268 - 270 Nguyễn Đình Chiểu, P.Xuân Hòa, TP.HCM (ghi rõ: Bài tham dự cuộc thi Tự hào 50 năm ngành điện thành phố mang tên Bác)
Thời hạn gửi bài: từ 11.3 - 30.6.2026
Xem chi tiết thể lệ cuộc thi tại thanhnien.vn
