Những ngày cuối năm Ất Tỵ, men theo con đường làng rực rỡ cờ hoa và hàng cây xanh thẳng tắp đã của làng Đại An Khê (xã Hải Lăng, Quảng Trị), chúng tôi ghé thăm nhà của ông Đào Bá Vây (65 tuổi) và bắt gặp khung cảnh quen thuộc của một lò bánh tét truyền thống đỏ lửa suốt hàng chục năm qua, kể từ khi bánh tét của làng trở thành thương phẩm. Còn "tuổi thọ" làng nghề truyền thống này thì lên đến hàng trăm năm.
Bánh tét mặt trăng làng Đại An Khê nức tiếng Quảng Trị nhiều năm qua và xuất bán đi khắp nơi trên cả nước nên lò bếp củi trong nhà ông Vây đỏ rực và nghi ngút khói quanh năm suốt tháng. Những ngày cận tết, không khí tấp nập hơn khi cần thêm người để gói bánh. Năm nay, gia đình ông làm 10.000 chiếc bánh tét, bánh chưng để xuất đi khắp các thị trường.
Những chiếc bánh tét được gói theo hình bán nguyệt mang một ý nghĩa rất đặc biệt
ẢNH: BÁ CƯỜNG
Hạt nếp được trộn với nước rau ngót để tạo màu xanh ngọc bắt mắt
ẢNH: BÁ CƯỜNG
Nếp được bỏ lên xe rùa để đẩy ra khu vực gói bánh
ẢNH: BÁ CƯỜNG
Ông Vây kể, từ nhỏ đã quen với cảnh ông bà, cha mẹ gói bánh mỗi dịp tết. Thời đó, bánh chỉ làm để đặt bàn thờ, dâng cúng tổ tiên. Về sau, khi nhiều người biết đến, bánh Đại An Khê dần trở thành đặc sản được ưa chuộng, mang lại công việc và thu nhập ổn định cho nhiều hộ dân trong làng.
Ông Vây tất bật với những chiếc bánh tét, bánh chưng ngày cuối năm
ẢNH: BÁ CƯỜNG
“Bình thường gia đình vẫn làm quanh năm, nhưng từ sau 20 tháng chạp là bước vào cao điểm. Năm nay, nhà tôi dự kiến làm khoảng 10.000 chiếc bánh chưng, bánh tét để phục vụ thị trường tết”, ông Vây chia sẻ.
Hạt nếp màu xanh ngọc cùng nhụy vàng của đậu xanh làm cho những lát bánh tét sau khi nấu chín bắt mắt và nhìn ngon miệng
ẢNH: BÁ CƯỜNG
Cuối năm, gia đình ông Vây tăng năng suất để kịp đủ số lượng đơn đặt hàng
ẢNH: BÁ CƯỜNG
Nhân bánh thơm nức mùi đậu xanh và gia vị
ẢNH: BÁ CƯỜNG
Bánh tét, bánh chưng của làng Đại An Khê khác biệt ở chỗ người dân biết cách tạo màu cho chiếc bánh khi nấu chín có màu xanh ngọc bắt mắt, xen giữa là nhụy vàng của đậu xanh. Cách nhuộm bánh này cũng hết sức đảm bảo an toàn khi họ dùng rau ngót xay nhuyễn ra rồi vắt lấy nước cốt, cho ra màu xanh ngọc.
Một khác biệt nữa làm nên thương hiệu của bánh Đại An Khê: bánh tét có hình bán nguyệt. Ông Vây lý giải, mỗi lát bánh hình bán nguyệt sau kh cắt ra, ghép cặp lại sẽ tạo nên hình tròn, từ xưa các cụ trong làng làm như thế để đặt bàn thờ, gởi lên tổ tiên mong muốn một năm mới bình an, hòa hợp, người nhà yêu thương và gắn bó với nhau.
Gia đình ông Vây vừa sản xuất cả bánh mặn và bánh chay để đáp ứng được mọi nhu cầu của khách hàng
ẢNH: BÁ CƯỜNG
Những lò bếp củi đỏ lửa đêm ngày tại làng Đại An Khê
ẢNH: BÁ CƯỜNG
Khói nghi ngút ở ngôi làng trăm tuổi những ngày cuối năm
ẢNH: BÁ CƯỜNG
Bước vào khuôn viên nhà ông Vây, hàng ngàn chiếc bánh chưng, bánh tét xếp đầy sân nhà. Nhìn đâu cũng thấy bánh, thấy nếp, thấy lá dong... Những chiếc bánh gói xong được chất lên xe rùa, đẩy về khu vực bếp rồi cho vào nồi. Ngoài nấu bếp củi truyền thống, gia đình ông Vây còn dùng bếp điện để tăng năng suất.
Năm 2021, bánh tét Đại An Khê được chứng nhận là sản phẩm OCOP 3 sao. Món bánh độc đáo này không chỉ xuất hiện trong dịp tết mà còn trở thành món hàng nhu yếu quan trọng trong những chuyến hàng cứu trợ bà con vùng lũ năm qua và là món quà mang đậm đà hương vị quê hương của những người con xa xứ.
Bánh chưng, bánh tét sau khi hoàn thiện được đóng gói kỹ càng
ẢNH: BÁ CƯỜNG
Bánh chưng, bánh tét Đại An Khê sẵn sàng xuất bán ra thị trường
ẢNH: BÁ CƯỜNG
Làng bánh Đại An Khê vẫn níu giữ được hơi thở truyền thống. Những chiếc bánh tét mặt trăng, từ nắm nếp, cọng lá, ngọn rau ngót quê nhà... đã gói trọn hương vị tết ấm áp, thân thương của vùng quê bình dị.
