MỞ RỘNG CƠ HỘI HỢP TÁC
Tại Canada, bà Phan Thị Quỳnh Trang và cộng sự dành hơn một năm qua để xây dựng các "cầu nối" bền vững giữa Việt Nam và Canada thông qua những hoạt động của Hội đồng Văn hóa và Giáo dục Canada - Việt Nam (CVCEC). Đây là một tổ chức phi lợi nhuận được cấp phép hoạt động từ năm 2024, do bà Trang - một học giả Việt Nam định cư ở Canada - sáng lập và điều hành.
Các thành viên CVCEC tham gia lễ thượng cờ tại tòa thị chính của TP.Toronto, Canada
ẢNH: NVCC
Nữ chuyên gia thông tin, CVCEC ra đời với mong muốn kiến tạo nền tảng hợp tác sâu sắc hơn, thay vì chỉ dừng ở việc đưa học sinh, sinh viên giữa hai nước đi trao đổi. Việt Nam có nhiều thế mạnh về văn hóa, giáo dục và nghệ thuật song cơ hội giới thiệu rộng rãi tại Canada còn hạn chế. Trong khi đó, nhiều trường học, tổ chức tại Canada muốn kết nối sâu hơn với Việt Nam nhưng chưa có nhiều kênh đối thoại phù hợp.
"CVCEC được thành lập để lấp đầy những "khoảng trống" này, thúc đẩy đối thoại văn hóa, giáo dục, giao lưu song phương bài bản. Chúng tôi làm việc với các cơ quan chính phủ, tổ chức cộng đồng và trường học của cả hai nước để "tháo gỡ" nhu cầu, mở ra cơ hội hợp tác đôi bên cùng có lợi. Đồng thời, chúng tôi đang xúc tiến mở thêm lớp tiếng Việt cho trẻ em kiều bào để nuôi dưỡng bản sắc Việt trong cộng đồng người Việt ở Canada", bà Trang nói.
Không chỉ hướng người học từ Việt Nam sang Canada, CVCEC còn "mở đường" cho thanh thiếu niên Canada đến Việt Nam tham gia chương trình trao đổi ngắn hạn từ năm 2026, góp phần giúp thế hệ trẻ nước bạn hiểu hơn về lịch sử, văn hóa lẫn vai trò của nước ta trong bối cảnh toàn cầu hóa. Cũng từ năm sau, CVCEC sẽ vận hành chương trình trại hè văn hóa để người Việt được gặp gỡ quan khách chính phủ, nhà ngoại giao, học giả... từ đa quốc gia.
Ở bên kia bán cầu, chính phủ New Zealand đầu tháng 12 vừa công bố chiến lược giáo dục sau trung học tầm nhìn đến năm 2030, trong đó tiếp tục coi giáo dục quốc tế là một trụ cột quan trọng. Để thực hiện loạt mục tiêu đề ra, Cơ quan Giáo dục New Zealand (ENZ) - đơn vị phụ trách xúc tiến giáo dục quốc tế tại quốc đảo này - từ năm ngoái đã xác định rằng Việt Nam là một trong những thị trường đầu tư trọng điểm.
Giám đốc khu vực châu Á của ENZ Ben Burrowes kể rằng thời gian qua New Zealand liên tục ra mắt các chính sách "rộng cửa" đón người Việt từ tuyển thẳng học sinh, sinh viên Việt Nam, ra mắt 2 chương trình học bổng chính phủ dành riêng cho Việt Nam, kết nối cựu sinh viên New Zealand tại Việt Nam, thành lập mạng lưới hỗ trợ lẫn nhau... Điều này góp phần giúp Việt Nam lọt vào tốp 10 quốc gia gửi nhiều người học đến New Zealand nhất, theo dữ liệu tính tới tháng 8.
Đại diện ENZ thông tin, thời gian tới, sẽ tiếp tục triển khai các chương trình học bổng chính phủ, trong đó tăng thêm số học bổng chính phủ New Zealand bậc trung học (NZSS) lên 56 suất - cao nhất trước đến nay.
Song song đó, ENZ khuyến khích, hỗ trợ và tạo điều kiện cho đoàn công tác của các trường và địa phương của New Zealand qua Việt Nam để tiếp xúc nhiều hơn với phụ huynh, học sinh và những tổ chức giáo dục tại Việt Nam, từ đó tạo nền tảng cho các kết nối và hợp tác sâu rộng hơn.
Ông James Shipton, Giám đốc Hội đồng Anh tại Việt Nam, nhận định Việt Nam là một quốc gia ưu tiên hàng đầu của Hội đồng Anh. "Chúng tôi đã và đang duy trì các mối quan hệ sâu sắc và bền chặt trong hơn 30 năm qua thông qua các hoạt động thúc đẩy trao đổi văn hóa, cơ hội giáo dục và hiểu biết lẫn nhau. Tất cả những nỗ lực đều hướng tới việc xây dựng các mạng lưới hợp tác lâu dài và bền chặt hơn giữa Việt Nam, Anh và quốc tế", ông Shipton chia sẻ.
Trong năm 2026, ông Shipton cho biết Hội đồng Anh ở Việt Nam sẽ tiếp tục làm việc với các đối tác, hỗ trợ dự án đổi mới trong tất cả những lĩnh vực hoạt động của đơn vị, gồm nghệ thuật, giáo dục, tiếng Anh, góp phần tăng cường hợp tác và phát triển toàn diện hơn giữa 2 quốc gia.
TĂNG CƠ HỘI KHỞI NGHIỆP QUỐC TẾ
Một trong những phương thức kết nối nguồn lực khác là mở rộng việc tạo dựng môi trường khởi nghiệp, nhất là cho thanh niên. Một mô hình đáng chú ý là HUB Network - mạng lưới khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số toàn cầu, hiện diện ở 8 quốc gia và thu hút hơn 10.000 thành viên trong và ngoài nước. Mạng lưới này là tổ chức thành viên trực thuộc Hiệp hội Dữ liệu quốc gia (NDA).
Những người Việt đầu tiên nhận học bổng chính phủ New Zealand bậc ĐH. Đây là chương trình học bổng được New Zealand triển khai duy nhất tại VN
ẢNH: NGỌC LONG
Hiện là học viên ở ĐH Cambridge (Anh), anh Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch HUB Network UK (Anh), cho biết vai trò của tổ chức là kết nối các nguồn lực từ Anh về Việt Nam để phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo tại Việt Nam. Đồng thời, HUB Network UK cũng phụ trách hỗ trợ người Việt tại Anh phát triển doanh nghiệp của mình hoặc cung cấp thêm nguồn lực để các bạn khởi nghiệp.
Sau 4 năm hoạt động, HUB Network đã hỗ trợ hơn 2.000 dự án và tổ chức hơn 80 sự kiện mỗi năm. Thời gian tới, mạng lưới này xác lập 4 nhiệm vụ trọng tâm: xây dựng cơ sở dữ liệu toàn diện về khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo; ươm mầm thế hệ kế cận; mở rộng mạng lưới toàn cầu; đồng thời trở thành "cầu nối" bền vững của hệ sinh thái khởi nghiệp.
Hàn Quốc - quốc gia đón đông người Việt du học nhất - hiện cũng có nhiều hoạt động thúc đẩy phát triển đa dạng, từ học thuật đến kinh tế. Mới đây nhất, Hội Doanh nghiệp Việt Nam tại Hwaseong - Suwon - Osan chính thức được thành lập và đây là lần đầu có hội doanh nhân người Việt bao quát cả 3 thành phố tại Hàn Quốc. Hội được Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc cam kết hỗ trợ và đồng hành trong các hoạt động sắp tới.
Ông Vũ Mạnh Hiển, Chủ tịch hội, thông tin khu vực này chứng kiến ngày càng nhiều người Việt trở thành lãnh đạo doanh nghiệp Hàn Quốc và cũng có không ít bạn trẻ nung nấu ý định khởi nghiệp. Vì lẽ đó, hội ra đời để đại diện cho doanh nghiệp Việt Nam tại các thành phố, đóng vai trò cầu nối giữa chính quyền - doanh nghiệp trên địa bàn, đồng thời xây dựng hình ảnh người Việt thông minh, thân thiện trong lòng người dân Hàn Quốc.
VN có tiềm năng xuất khẩu giáo dục
Theo bà Hoàng Vân Anh, Giám đốc Chương trình giáo dục của Hội đồng Anh tại VN, hình thức giáo dục xuyên quốc gia (TNE) là một trong các động lực then chốt để VN vươn mình thành một trung tâm giáo dục quốc tế trong khu vực Đông Nam Á. Thực tế, VN vừa có thị trường TNE sôi động hàng đầu vừa có khát vọng mạnh mẽ về việc trở thành trung tâm giáo dục quốc tế qua nhiều chiến lược, chính sách cấp quốc gia, ví dụ như Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị, Nghị quyết 50 của Chính phủ hay Quyết định 1600 của Thủ tướng...
Bà Hoàng Vân Anh nhận định: "Chúng ta có tiềm năng xuất khẩu giáo dục, từ thu hút sinh viên quốc tế đến học trong nước tới thành lập phân hiệu của trường ĐH VN ở nước ngoài, nhất là tại những nước láng giềng".
Nhận định trên đã có thêm cơ sở khi vào tuần trước, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư Tô Lâm tới Lào, Bộ Giáo dục - Thể thao Lào cùng Bộ GD-ĐT VN đã trao 2 văn kiện hợp tác, một trong số đó là bản ghi nhớ hai nước sẽ phối hợp thành lập Trường ĐH VN tại Lào. Dự kiến, đây sẽ là ĐH đầu tiên của VN tại nước ngoài, mở ra bước tiến mới về năng lực xuất khẩu giáo dục của VN.
Bà Vân Anh lưu ý thêm, để tăng khả năng xuất khẩu giáo dục, VN phải tham gia vào "cuộc chơi" đảm bảo chất lượng theo các tiêu chuẩn thế giới. Song song đó, các chương trình đào tạo trong nước còn phải được tổ chức quốc tế kiểm định.
Chia sẻ thêm về khía cạnh kiểm định, bà Eve Alcock, Giám đốc quan hệ đối ngoại Cơ quan Đảm bảo chất lượng giáo dục ĐH Anh (QAA), cho biết bà rất ấn tượng với cách các trường ĐH "cam kết rất cao" với chất lượng đào tạo. ĐH Bách khoa Hà Nội mới đây tham gia quá trình kiểm định chuẩn QAA, và vào tháng 3 Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM cũng sẽ có động thái tương tự.
Đây là hai ĐH công lập đầu tiên của VN tham gia kiểm định theo chuẩn của QAA - tổ chức độc lập, có uy tín quốc tế, chịu trách nhiệm bảo đảm, nâng cao chất lượng giáo dục ĐH tại Anh và trên phạm vi toàn cầu. "Nếu kiểm định thành công, chắc chắn các trường sẽ được định vị tốt hơn trên trường quốc tế", bà Alcock nhấn mạnh.
Một điểm đáng chú ý khác là VN cũng đặt ra mục tiêu đến năm 2030 thu hút được thêm 2 trường ĐH nước ngoài mở phân hiệu ở VN. Để đạt được mục tiêu này, giáo sư Simon Guy, Phó hiệu trưởng phụ trách toàn cầu ở ĐH Lancaster (Anh), khuyến nghị VN phải đưa ra quy trình pháp lý minh bạch, rõ ràng để các trường tuân theo. Đồng thời, người học trong nước phải có nhu cầu bằng cấp quốc tế và ĐH nước ngoài tìm được đối tác phù hợp ở VN.
