Cụ thể, ngày 24.11.2025, UBND TP.HCM ban hành Quyết định 2877, phê duyệt chương trình phòng chống bệnh dại giai đoạn 2026 - 2030, trong đó có yêu cầu tăng cường kiểm soát, ngăn chặn tình trạng vận chuyển chó, mèo trái phép vào thành phố; xử lý nghiêm các điểm kinh doanh, giết mổ, các điểm trung chuyển chó, mèo hoạt động trên địa bàn.
Ngày 12.2.2026, Đoàn kiểm tra liên ngành về phòng chống dịch bệnh động vật và kiểm soát giết mổ trên địa bàn TP.HCM được thành lập (theo Quyết định 945 của UBND TP.HCM) với nhiều ban ngành liên quan cùng chính quyền các địa phương.
Tuy nhiên, thực tế ghi nhận từ loạt điều tra của Báo Thanh Niên cho thấy nhiều lò giết mổ chó, mèo trái phép vẫn tồn tại ngay trong khu dân cư suốt thời gian dài. Như đã phản ánh trong các kỳ trước, tại khu dân cư đường Trung Mỹ Tây 12 (P.Trung Mỹ Tây) và một số khu dân cư khác có các lò mổ đã tồn tại trong thời gian dài.
Mỗi ngày, đặc biệt vào rạng sáng hoặc chiều tối, xe máy chở lồng sắt nhốt chó, mèo thường xuyên ra vào khu vực. Không ít hộ dân trong khu vực cho biết họ đã quen với cảnh khói bốc lên từ khu giết mổ và mùi hôi nồng nặc mỗi khi các cơ sở hoạt động. Nước thải và phế phẩm từ quá trình giết mổ bị xả trực tiếp ra ra môi trường, gây ô nhiễm.
Thậm chí, một số lò giết mổ công khai treo bảng "bán thịt chó tươi sống, mua bán chó - mèo". Khi làm việc với chính quyền địa phương (sau khi Báo Thanh Niên phản ánh), một số chủ cơ sở thừa nhận bắt đầu giết mổ chó, mèo cách đây 6 - 7 năm.
CHƯA XỬ LÝ ĐƯỢC VỤ VIỆC NÀO
Trả lời PV Thanh Niên, ông Trần Phú Cường, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và thú y TP.HCM, cho biết hiện thịt chó, mèo không thuộc đối tượng được cấp phép và kiểm soát giết mổ theo quy định. Vì vậy, 100% lò giết mổ và kinh doanh thịt chó, mèo là tự phát, không phép và được thực hiện tại các địa điểm không được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
Đoàn liên ngành kiểm tra lò giết mổ chó, mèo của bà N.T.T ở xã Hóc Môn
Ảnh: T.N
"Các điểm này không có giấy chứng nhận vệ sinh thú y, an toàn vệ sinh thực phẩm, nguồn gốc động vật và họ thường xuyên thay đổi địa điểm hoạt động để né tránh sự kiểm tra của lực lượng chức năng", ông Trần Phú Cường nói.
Trả lời câu hỏi về trách nhiệm của ngành thú y khi tình trạng giết mổ chó, mèo trái phép tồn tại trong thời gian dài, ông Cường cho rằng trách nhiệm quản lý địa bàn trước hết thuộc về chính quyền địa phương. Lực lượng thú y chủ yếu đóng vai trò phối hợp khi địa phương phát hiện và báo vụ việc. "Với lực lượng hiện có, ngành thú y không thể kiểm tra, kiểm soát toàn bộ các khu vực trên địa bàn thành phố", ông Cường trả lời.
Liên quan hiệu quả hoạt động của Đoàn kiểm tra liên ngành về phòng chống dịch bệnh động vật và kiểm soát giết mổ được thành lập theo Quyết định 945, ông Cường cho biết đến nay đoàn chưa xử lý được vụ việc giết mổ chó, mèo trái phép nào. Theo ông, từ khi đoàn thành lập đến nay cũng chưa có địa phương nào báo cáo, cung cấp thông tin về các điểm giết mổ chó, mèo trên địa bàn. "Chỉ cần khu phố hoặc địa phương báo lên, chúng tôi sẽ phối hợp kiểm tra ngay, vì họ là lực lượng sát địa bàn", ông Cường nói.
NHIỀU NGUY CƠ NHƯNG KHÓ XỬ LÝ
Trao đổi với PV Thanh Niên, bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, cho biết theo quy định hiện hành, chó, mèo không nằm trong danh mục động vật thuộc diện kiểm soát giết mổ. Vì vậy, thịt chó, mèo lưu thông trên thị trường không được kiểm tra thú y, không qua kiểm dịch và cũng không được cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm. Theo bà Lan, khoảng trống pháp lý này khiến công tác kiểm soát hoạt động giết mổ và kinh doanh thịt chó, mèo gặp nhiều khó khăn.
Hoạt động vận chuyển, cung cấp chó, mèo cho các lò mổ ở P.Trung Mỹ Tây diễn ra công khai
Ảnh: T.N
Bà Lan nhấn mạnh việc sử dụng thịt chó, mèo không qua kiểm soát có thể tiềm ẩn nhiều dịch bệnh, trong đó nguy hiểm nhất là bệnh dại. Tháng 7.2025, tại ấp Thạch Màng, xã Tân Lợi, tỉnh Đồng Nai, cơ quan chức năng ghi nhận 1 người tử vong và 5 người phải tiêm phòng do phơi nhiễm bệnh dại sau khi ăn thịt chó mắc bệnh. Ngoài nguy cơ từ thực phẩm, quá trình giết mổ trái phép còn tiềm ẩn rủi ro lây bệnh qua các vết xước.
Theo bà Lan, không thể chấm dứt hoạt động của các lò giết mổ chó, mèo nếu người tiêu dùng không thay đổi nhận thức. Vì vậy, công tác tuyên truyền cần được tiến hành thường xuyên, liên tục.
Còn theo ông Trần Phú Cường, các cơ sở giết mổ chó, mèo trái phép có thể bị xử lý về nhiều hành vi vi phạm như giết mổ động vật ngoài địa điểm được phép, kinh doanh sản phẩm không rõ nguồn gốc, gây ô nhiễm môi trường và không đảm bảo điều kiện vệ sinh thú y. Tuy nhiên, chế tài cho các hành vi này còn nhẹ, mức phạt thấp và rất khó bắt quả tang. Ngoài tình trạng lộ lọt thông tin do phối hợp nhiều ngành thì đã có trường hợp đoàn kiểm tra đến nhưng cơ sở đóng cửa cố thủ rồi nhanh chóng dọn dẹp hiện trường.
Khi vào được bên trong, chỉ phát hiện sản phẩm động vật, nhưng họ không thừa nhận giết mổ, kinh doanh mà khai trữ đông để sử dụng trong gia đình. Ông Cường cho rằng để hạn chế và tiến tới chấm dứt tình trạng giết mổ chó, mèo, ngoài sự phối hợp của các cơ quan chức năng, còn cần sự thay đổi trong nhận thức của người dân, hạn chế sử dụng thịt chó, mèo.
Từ những lỗ hổng trong công tác quản lý, xử lý, nhiều ý kiến cho rằng cần rà soát toàn bộ hoạt động giết mổ động vật trên địa bàn TP.HCM, đặc biệt là các cơ sở giết mổ chó, mèo tự phát trong khu dân cư. Việc siết chặt quản lý không chỉ nhằm ngăn chặn thực phẩm không rõ nguồn gốc tuồn ra thị trường mà còn phòng ngừa nguy cơ dịch bệnh từ động vật theo chủ trương của UBND TP.HCM.
Lộ lọt thông tin kiểm tra
Như đã thông tin ở bài trước, việc các cơ sở giết mổ chó, mèo ở P.Trung Mỹ Tây (TP.HCM) bất ngờ ngưng hoạt động và tẩu tán tang vật trước thời điểm đoàn kiểm tra xuất hiện đặt ra nhiều câu hỏi về bảo mật thông tin công tác. Bởi những hình ảnh hoạt động giết mổ do PV Thanh Niên ghi nhận trước đó hoàn toàn trái ngược với lời giải thích của các chủ cơ sở khi làm việc với đoàn kiểm tra liên ngành. Liệu có dấu hiệu lộ lọt thông tin?
Trả lời PV Thanh Niên, ông Trần Phú Cường, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và thú y TP.HCM, thừa nhận: "Buổi kiểm tra hôm đó các cơ sở đã kịp thời ngưng hoạt động và tẩu tán tang vật trước khi lực lượng chức năng xuất hiện. Có thể khẳng định đã có sự lộ lọt thông tin nên các đối tượng kịp tẩu tán tang vật để tránh bị bắt quả tang".
