Kịch bản đổ bộ Iran
Tổng thống Trump hôm qua 21.3 tuyên bố Mỹ gần đạt được các mục tiêu trong chiến dịch tấn công Iran và sẽ cân nhắc thu hẹp chiến dịch quân sự. Ông Trump nêu ra 5 mục tiêu, với điểm chính là làm suy yếu năng lực quân sự Iran, ngăn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân và bảo vệ đồng minh ở Trung Đông.
Người dân tại TP.Tehran dự tang lễ người phát ngôn Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo (IRGC) Ali Mohammad Naeini vào ngày 21.3
Ảnh: AP
Theo trang Axios, thông điệp nêu trên là tín hiệu rõ ràng nhất cho thấy chính quyền Mỹ chủ động tìm giải pháp chấm dứt cuộc chiến, so với những tuyên bố mơ hồ trước đây. Dù vậy, AP cho hay động thái quân sự gần đây của Washington lại đặt ra những kịch bản leo thang mới. Cụ thể, AP dẫn lời quan chức Mỹ thạo tin tiết lộ 3 tàu tấn công đổ bộ của quân đội cùng khoảng 2.500 lính thủy quân lục chiến Mỹ đã được điều động từ cảng ở bang California đến Trung Đông. Tuần trước, những con tàu đổ bộ khác của Mỹ đang hoạt động ở châu Á cũng được điều đến Trung Đông. Ngoài ra, Nhà Trắng cũng vừa thông báo sẽ đề nghị quốc hội cấp ngân sách 200 tỉ USD cho chiến dịch quân sự.
Những diễn biến quân sự khiến giới quan sát đặt ra khả năng Mỹ có thể tiến hành chiến dịch trên bộ. Theo Đài CBS News hôm qua dẫn các nguồn thạo tin, việc đưa quân Mỹ đổ bộ Iran là một phương án đang được Lầu Năm Góc nghiên cứu kỹ lưỡng. Hôm 19.3, ông Trump khẳng định: "Tôi không hề đưa quân đến nơi nào cả. Nếu có thì tôi cũng sẽ không tiết lộ".
Mỹ "từ bỏ" Hormuz ?
Cũng trong tuyên bố hôm qua, Tổng thống Trump nêu rằng eo biển Hormuz sẽ phải được canh giữ và kiểm soát khi cần, bởi những nước sử dụng nơi này, trong khi Mỹ thì không sử dụng tuyến eo biển này.
Dù Mỹ không bị lệ thuộc vào tuyến vận chuyển dầu mỏ qua Hormuz, việc khôi phục lại hoạt động vận tải được xem là vấn đề cấp bách để hạ nhiệt cú sốc về giá năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, các quan chức Mỹ thừa nhận đây là bài toán khó khăn.
Theo CNN, một quan chức tình báo Mỹ cho rằng Iran có ưu thế thực chất tại eo biển Hormuz và hiện chưa có giải pháp rõ ràng để Washington gây sức ép buộc Tehran mở cửa hoàn toàn eo biển.
Mỹ đã đưa ra những quyết sách nhằm kiểm soát nguồn cung dầu, từ việc xả kho dự trữ chiến lược, nới lỏng cấm vận với dầu Nga và mới nhất là dầu Iran. Song, đây chỉ được xem là giải pháp ngắn hạn và không thể giải quyết dứt điểm gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng.
Theo dữ liệu của BBC, kể từ đầu tháng 3, có chưa đến 100 tàu đi qua eo biển Hormuz. Lưu lượng hàng hải ở tuyến đường này giảm đến 95% so với thời điểm trước khi xung đột bùng phát. Các dự báo cho rằng thế giới sẽ hứng chịu những hậu quả nặng nề từ khủng hoảng kinh tế sâu rộng, đặc biệt trong trường hợp Mỹ không giải quyết tình trạng tắc nghẽn ở Hormuz.
Trong cuộc phỏng vấn với Kyodo News ngày 21.3, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nhắc lại tuyên bố Tehran không đóng cửa eo biển Hormuz, mà đang hạn chế những tàu thuộc về các nước tham gia tấn công Iran. Ông tuyên bố Iran sẽ hỗ trợ tàu Nhật Bản đi qua Hormuz. Ngoại trưởng Iran cũng khẳng định không tìm kiếm ngừng bắn, mà phải có thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến và đảm bảo nó không tái diễn. Tổng thống Trump cũng bác bỏ triển vọng ngừng bắn với Iran.
Cơ sở hạt nhân Iran lại bị không kích
Cơ sở hạt nhân Natanz tại Iran đã bị trúng đòn không kích hôm qua 21.3, trong thời điểm chiến sự Trung Đông bước qua tuần thứ 4. Theo Al Jazeera, không có báo cáo về sự cố rò rỉ vật liệu phóng xạ và cư dân khu vực xung quanh nhà máy không gặp nguy hiểm. Cơ sở Natanz từng bị liên quân Mỹ - Israel tập kích trong tuần đầu tiên của xung đột. Trước đó, người phát ngôn quân đội Iran Abolfazl Shekarchi cảnh báo quan chức Mỹ và Israel sẽ bị nhắm mục tiêu, kể cả khi họ đang ở nước ngoài nghỉ dưỡng hay du lịch.
