Sao Thổ, sao Mộc và các hành tinh
ảnh:NASA/JPL
Những mặt trăng mới phát hiện, trong đó 4 dành cho sao Mộc và 11 của sao Thổ, đã được Trung tâm Các tiểu hành tinh công bố. Đây là cơ quan có trách nhiệm xác nhận các phát hiện thiên văn như tiểu hành tinh, sao chổi và mặt trăng.
Không có mặt trăng nào vừa được phát hiện có kích thước lớn vượt bậc, với kích thước trung bình của đường kính vào khoảng 3 km. Chúng có quỹ đạo rộng hơn nhiều so với những mặt trăng lớn hơn của sao Mộc và sao Thổ.
Do vô cùng mờ nhạt, số mặt trăng trên phải cần đến quá trình quan sát chi tiết bằng những kính thiên văn mặt đất lớn nhất hiện nay. Cụ thể, 4 mặt trăng mới của sao Mộc do các nhà thiên văn học Scott Sheppard và David Tholen của Đại học Hawaii (Mỹ) phát hiện bằng kính thiên văn Magellan–Baade đường kính 6,5 m tại Chile và kính Subaru đường kính 8 m trên đỉnh núi Mauna Kea tại Hawaii.
Trong khi đó, 11 mặt trăng mới của sao Thổ đã lộ diện nhờ vào đội ngũ do chuyên gia Edward Ashton của Viện Thiên văn và Vật lý thiên văn Academia Sinica (Đài Loan) dẫn đầu. Nhóm này đã sử dụng kính thiên văn Canada–Pháp–Hawaii đường kính 3,5 m cũng trên đỉnh Mauna Kea. Trước đó, cũng chính chuyên gia Ashton đã dẫn đầu đội ngũ nhận dạng 128 mặt trăng mới của sao Thổ vào năm 2025.
Cả ông Sheppard và đồng nghiệp Ashton đều là những nhà phát hiện mặt trăng hàng đầu, với mỗi người thành công thực hiện hơn 200 phát hiện mặt trăng mới của hệ mặt trời.
Dù hiện sao Mộc đang kém xa sao Thổ về số lượng mặt trăng, các sứ mệnh như Europa Clipper và JUICE (đang trên đường tới Sao Mộc) có thể tạo nên sự thay đổi khi đến nơi vào đầu thập niên 2030.
Phát hiện mới cũng nâng tổng số mặt trăng xác định được xung quanh các hành tinh và hành tinh lùn trong hệ mặt trời lên 442, chưa kể những mặt trăng nhỏ đồng hành với các tiểu hành tinh hoặc những thiên thể nhỏ trong vành đai Kuiper.
Tính đến thời điểm hiện tại, trái đất có 1 mặt trăng, sao Hỏa có 2, sao Mộc (101), sao Thổ (285), sao Thiên Vương (28) và sao Hải Vương (16), trong khi sao Kim và sao Thủy luôn độc hành trong vũ trụ.
Còn đối với các hành tinh lùn, sao Diêm Vương có 5 mặt trăng, Eris (1), Makemake (1), Haumea (2) và Ceres không có.
