Ngày 2.4, TAND TP.HCM xét xử sơ thẩm đã tuyên án đối với 44 bị cáo sai phạm trong khai thác cát lậu tại tỉnh An Giang, gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước gần 294 tỉ đồng. Trong đó, có 2 bị cáo được HĐXX tuyên phạt tiền làm hình phạt chính, gồm bị cáo Phùng Văn Nhân 500 triệu đồng, Đinh Duy Tân 2 tỉ đồng.

HĐXX tuyên án vụ khai thác cát lậu tại tỉnh An Giang
ẢNH: NGỌC DƯƠNG
Hai bị cáo bị xét xử theo điểm b khoản 2 điều 227 bộ luật Hình sự, khung hình phạt “phạt tiền từ 1,5 tỉ đồng đồng đến 5 tỉ đồng hoặc phạt tù từ 2 năm đến 7 năm".
Theo cáo trạng, bị cáo Phùng Văn Nhân được Phùng Mỹ Luông (bị tuyên 1 năm 3 tháng tù) giao quản lý các xáng cạp của Công ty Mỹ Luông khai thác cát tại khu vực mỏ cát của Công ty Trung Hậu.
Từ tháng 12.2021 đến tháng 7.2023, thực hiện chỉ đạo của Luông, Nhân trực tiếp điều hành, quản lý các xáng cạp khai thác trái phép và bán ra thị trường hơn 19,7 tỉ đồng.
Tòa đánh giá, bị cáo Phùng Văn Nhân có vai trò đồng phạm giúp sức cho Phùng Mỹ Luông, theo đó số tiền thu lợi bất chính từ hoạt động khai thác cát của bị cáo Luông đã được nộp lại toàn bộ hơn 19,7 tỉ đồng.
Đối với bị cáo Đinh Duy Tân (Phó giám đốc Công ty Văn Anh) giúp sức cho Phạm Quốc Văn (bị tuyên 4 năm 6 tháng tù) khai thác cát trái phép, bán ra thị trường tổng giá trị hơn 37,5 tỉ đồng và Tân nhận từ Văn hơn 4,6 tỉ đồng. Quá trình điều tra, Tân nộp 4,87 tỉ đồng. Bị cáo Văn mới nộp gần 3 tỉ đồng/37,5 tỉ đồng thu lợi bất chính từ hành vi phạm tội.
Theo tòa, bị cáo Đinh Duy Tân không tham gia điều hành quản lý cũng như trực tiếp tham gia khai thác cát với bị cáo Phạm Quốc Anh nên vai trò hạn chế. Quá trình điều tra nộp lại toàn bộ số tiền thu lợi bất chính, và nộp thêm một số tiền khắc phục hậu quả chung của vụ án; nhân thân bị cáo đang điều trị các bệnh về gan, thoái hóa khớp gối, tiểu đường, thần kinh…
Bên cạnh đó, trước phiên tòa 2 bị cáo đều cung cấp tài liệu đảm bảo thi hành hình phạt tại khoản 3 điều 35 bộ luật Hình sự (phạt tiền), nên HĐXX xem xét áp dụng điều 35 bộ luật Hình sự để quyết định hình phạt chính là phạt tiền đối với 2 bị cáo như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa.
'Đại án cát lậu' tại An Giang: Cựu chủ tịch tỉnh lãnh 8 năm 6 tháng tù
Ngoài ra, HĐXX áp dụng điều 58 bộ luật Hình sự, xét tính chất và mức độ tham gia phạm tội của từng bị cáo trong vai trò đồng phạm; các tình tiết giảm nhẹ của từng bị cáo để tuyên cho bị cáo Nhân được xử dưới khung hình phạt liền kề. Từ đó, bị cáo Nhân được tuyên xử phạt tiền 500 triệu đồng, còn bị cáo Tân 2 tỉ đồng - vẫn trong khung hình phạt.
Đối với một số bị cáo HĐXX đánh giá vai trò, mức độ phạm tội như Đinh Duy Tân, Phùng Văn Nhân có thể áp dụng hình phạt tiền.
Tuy nhiên, tòa nhận định, theo quy định tại khoản 3 điều 58 bộ luật Hình sự, mức hình phạt được căn cứ vào tính chất, mức độ nguy hiểm của tội phạm, đồng thời có xét đến tình hình tài sản của người phạm tội.
Ngoài 2 bị cáo Tân, Nhân, các bị cáo còn lại tương tự không có căn cứ để xác định tình hình tài sản nên HĐXX không có cơ sở áp dụng loại hình phạt này đối với các bị cáo.
Bị cáo chủ mưu lãnh 30 năm tù
Ngày 2.4, TAND TP.HCM xét xử sơ thẩm tuyên phạt bị cáo Lê Quang Bình (Chủ tịch Công ty CP đầu tư Trung Hậu 68 - Tổng 68) 30 năm tù về 3 tội danh "vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên", "đưa hối lộ", "rửa tiền". Đồng phạm với bị cáo Lê Quang Bình, bị HĐXX tuyên phạt tiền 500 triệu đồng đến 2 tỉ đồng, phạt 3 năm tù treo đến 9 năm tù.

Bị cáo Lê Quang Bình lãnh 30 năm tù, nộp lại gần 294 tỉ đồng, và 817 triệu đồng thiệt hại tiền thuế để nộp ngân sách nhà nước
ẢNH: NGỌC DƯƠNG
Nhóm 11 bị cáo là lãnh đạo, cán bộ tại tỉnh An Giang, HĐXX tuyên phạt: Trần Anh Thư (cựu Phó chủ tịch) 8 năm tù, vì nhận hối lộ hơn 961 triệu đồng, Nguyễn Việt Trí (cựu Giám đốc Sở TN-MT) 9 năm tù, vì nhận hối lộ hơn 3 tỉ đồng; 9 bị cáo còn lại phạm tội "lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", tòa tuyên từ 2 năm 6 tháng tù đến 8 năm 6 tháng tù, trong đó bị cáo Nguyễn Thanh Bình (cựu Chủ tịch UBND tỉnh An Giang) 8 năm 6 tháng tù, vì nhận "quà cảm ơn" của Lê Quang Bình 300.000 USD.
HĐXX buộc bị cáo Lê Quang Bình nộp gần 294 tỉ đồng từ khai thác cát lậu, và 817 triệu đồng thiệt hại tiền thuế để nộp ngân sách nhà nước.