Tốt nghiệp ngành quản lý hành chính tại Học viện Hành chính quốc gia TP.HCM, anh Nguyễn Văn Xong từng có nhiều cơ hội làm việc và ổn định cuộc sống nơi đô thị. Thế nhưng, ký ức tuổi thơ gắn với ruộng đồng, ao hồ và khát vọng làm điều gì đó cho quê hương đã thôi thúc anh trở về.
Theo anh Xong, Hoài Nhơn có nhiều hồ đầm, vùng trũng thường xuyên ngập nước, không phù hợp canh tác lúa truyền thống, nhưng lại rất thích hợp cho cây sen sinh trưởng. Trong bối cảnh địa phương chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đa dạng sinh kế, anh sớm nhận ra cơ hội. "Thiên nhiên cho mình điều kiện, chính sách địa phương mở đường, tôi chọn sen để bắt đầu", anh nhớ lại.

Khởi nghiệp từ sen, anh Nguyễn Văn Xong thu hơn 1 tỉ đồng mỗi năm, lợi nhuận khoảng 27%
ẢNH: NVCC
Năm 2018, anh nhận khoán hồ sen Lâm Trúc với chu kỳ 5 năm, chi phí 255 triệu đồng. Anh đầu tư thêm gần 100 triệu đồng để cải tạo mặt hồ, trồng mới, chỉnh trang cảnh quan. Những ngày đầu khởi nghiệp không hề dễ dàng: nắng gắt làm cháy lá, ốc bươu vàng phá hoại, vốn ít, nhân lực thiếu. Có thời điểm anh tưởng chừng đã phải bỏ cuộc. Tuy nhiên, thay vì nóng vội, anh chọn cách đi chậm và chắc. Vụ đầu tiên, anh bán thô toàn bộ sản phẩm cho thương lái để thu hồi vốn. "Biết là chế biến sâu sẽ tăng giá trị, nhưng tôi cần sự an toàn để đi đường dài", anh Xong chia sẻ.
Từ diện tích ban đầu 2 ha, anh Xong từng bước mở rộng lên 50 ha, đồng thời liên kết các vùng nguyên liệu trong và ngoài tỉnh. Năm 2020 trở thành dấu mốc quan trọng khi anh mạnh dạn đầu tư máy xay bột, máy sấy, máy hút chân không để chuẩn hóa quy trình sản xuất. Các sản phẩm từ sen dần định hình và đa dạng hơn: bột sen rang chín pha sữa, bánh sen, sen khô nguyên hạt, hạt sen rang, tim sen sấy…

Trên hồ sen, anh Xong mở thêm dịch vụ ẩm thực
ẢNH: NVCC
Cuối năm 2020, anh mở thêm dịch vụ ẩm thực ngay trên mặt hồ sen. Những món ăn dân dã như gỏi ngó sen, chả cá thác lác cuốn lá sen non, cá lóc nướng cuốn lá sen… nhanh chóng thu hút du khách mỗi mùa sen nở, góp phần nâng giá trị nông sản và tạo thêm nguồn thu.
Năm 2022, anh Nguyễn Văn Xong thành lập Cơ sở sản xuất sen và nông sản xanh Năm Xong, chuyên cung cấp bột sen nguyên chất, trà sen rang, trà lá sen, tim sen, hạt sen sấy. Sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3 sao, đưa thương hiệu sen địa phương vươn ra thị trường cả nước. Từ một bếp lò rang thủ công, cơ sở nay mở rộng gần 200 m², vận hành bài bản hơn, đáp ứng yêu cầu về vệ sinh và chất lượng.
Hiện mỗi năm cơ sở Năm Xong đạt doanh thu trên 1 tỉ đồng, lợi nhuận khoảng 27%. Mô hình tạo việc làm thường xuyên cho 7 lao động với thu nhập khoảng 5 triệu đồng/tháng và gần 40 lao động thời vụ vào mùa thu hoạch, cận tết. Song song hoạt động sản xuất, anh Xong còn phối hợp các hội đồng hương tại TP.HCM thực hiện công tác thiện nguyện, hỗ trợ gần 100 triệu đồng mỗi năm cho các hoàn cảnh khó khăn tại địa phương.