MẤT ĐI TÍNH ĐỘC LẬP CỦA PHƯƠNG THỨC XÉT TUYỂN HỌC BẠ
Tiến sĩ Phan Quốc Nghĩa, Phó hiệu trưởng ĐH Trà Vinh, nhận định: "Quy định yêu cầu thí sinh (TS) xét tuyển bằng học bạ phải đồng thời đạt tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT từ 16 điểm trở lên là chưa hợp lý và làm mất đi tính độc lập của phương thức xét tuyển học bạ.
Theo tiến sĩ Nghĩa, việc sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT để loại hồ sơ xét học bạ là thu hẹp nguồn tuyển một cách cơ học và không phản ánh đúng năng lực thực chất của TS, đặc biệt đối với các trường ĐH địa phương và các ngành đào tạo theo nhu cầu xã hội.
Cùng quan điểm, tiến sĩ Nguyễn Quốc Anh, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, cho rằng điểm học bạ phản ánh quá trình học tập dài hạn, còn điểm thi THPT chỉ là kết quả của một kỳ thi, vì vậy không nên lấy điểm thi làm điều kiện sàn cho học bạ vì 2 bản chất đánh giá khác nhau.
Học sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh ĐH tại chương trình Tư vấn mùa thi của Báo Thanh Niên năm 2026
ẢNH: ĐỘC LẬP
Trong khi đó, thạc sĩ Trịnh Hữu Chung, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Gia Định, lo ngại nếu Bộ GD-ĐT đưa ra ràng buộc điểm thi đối với phương thức xét học bạ sẽ có tác động lớn đến TS và các trường ĐH. "Xu thế của giáo dục ĐH thế giới là mở rộng đầu vào và chú trọng chất lượng đầu ra. Chúng ta không nên đưa ra rào cản. Các em chỉ cần tốt nghiệp THPT là đủ điều kiện vào ĐH. Hằng năm nhiều trường lấy điểm chuẩn phương thức thi tốt nghiệp THPT là 15, nếu xét học bạ yêu cầu TS phải đạt 16 điểm thi thì các trường đâu cần xét học bạ nữa", thạc sĩ Chung nhận định.
ẤN ĐỊNH MỘT MỨC ĐIỂM CỨNG LÀ CHƯA HỢP LÝ
Theo đại diện các trường ĐH, dùng điểm thi tốt nghiệp THPT để làm điều kiện cho phương thức xét học bạ là bất công cho phương thức xét học bạ và cho chính những TS sử dụng phương thức này để xét tuyển. Vì thế, nếu muốn đảm bảo sự công bằng và tương đương giá trị giữa các phương thức thì nên đặt ngưỡng đầu vào từ chính điểm học bạ chứ không phải điểm thi tốt nghiệp THPT.
Tiến sĩ Quốc Anh nhận định: "Việc yêu cầu đạt 16 điểm thi THPT mới được xét học bạ có thể loại bỏ nhiều TS học lực ổn định nhưng thi chưa đạt phong độ, làm mất ý nghĩa của phương thức học bạ. Nếu cần đặt ngưỡng, nên dựa trực tiếp vào điểm học bạ. Ví dụ mức trung bình tối thiểu theo tổ hợp, hoặc xác định linh hoạt theo phổ điểm thực tế và chỉ tiêu tuyển sinh từng năm. Cách tiếp cận này vừa đảm bảo kiểm soát chất lượng đầu vào, vừa không tạo thêm rào cản không cần thiết cho TS".
Việc quy định cứng mức điểm 16/30 đối với tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT, theo nhiều lãnh đạo trường ĐH, cũng cần được xem xét, đánh giá kỹ hơn về cơ sở khoa học đo lường. Vì tại thời điểm ban hành quy định, kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT của năm tuyển sinh chưa diễn ra, do đó chưa có dữ liệu phổ điểm thực tế để đối sánh. Bên cạnh đó, đề thi tốt nghiệp THPT có sự thay đổi về mức độ khó dễ qua từng năm, dẫn đến phổ điểm và mặt bằng điểm số thay đổi đáng kể.
"Áp dụng một ngưỡng điểm tuyệt đối cố định cho một kỳ thi mang tính chuẩn tương đối còn có thể dẫn đến năm đề thi khó, ngưỡng trở nên quá "siết"; trong khi năm đề thi dễ thì ngưỡng trở nên hình thức, không còn nhiều giá trị sàng lọc. Vì thế, để vừa giữ được mục tiêu nâng cao chất lượng đầu vào, vừa bảo đảm tính khoa học, công bằng và ổn định qua các năm, đề xuất
Bộ GD-ĐT xem xét thay thế hoặc điều chỉnh ngưỡng điểm tuyệt đối bằng các cách tiếp cận linh hoạt hơn theo nhiều phương án khác nhau dựa trên dữ liệu phổ điểm của từng năm", tiến sĩ Võ Văn Tuấn, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Văn Lang (TP.HCM), đề xuất.
Thạc sĩ Phạm Thái Sơn, Giám đốc Trung tâm tuyển sinh và truyền thông Trường ĐH Công thương TP.HCM, cũng cho rằng ấn định một mức điểm cứng là chưa hợp lý. "Mức điểm 16 hiện nay là khá cao. Nên linh hoạt theo từng năm, bởi độ khó của đề thi tốt nghiệp THPT có thể thay đổi. Do vậy mức sàn này cần được điều chỉnh linh hoạt theo độ khó của đề thi, nên căn cứ vào mặt bằng kết quả thi tốt nghiệp THPT", thạc sĩ Sơn cho hay.
Ngoài ra, ông Sơn nhấn mạnh xét tuyển bằng học bạ THPT vẫn là một phương thức nên giữ, vì đây là kết quả của cả một quá trình học tập, nếu bỏ sẽ là một bước lùi. Thay vào đó, hãy nghĩ đánh giá học sinh một cách thực chất hơn.
Thí sinh nộp hồ sơ vào ĐH theo phương thức xét bằng điểm học bạ
ảnh: Đào Ngọc Thạch
ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHÍNH SÁCH HỌC TẬP SUỐT ĐỜI
Tiến sĩ Phan Quốc Nghĩa cho biết quy định này còn gây ảnh hưởng tiêu cực đáng kể đến nguồn tuyển của hình thức đào tạo vừa làm vừa học. Đối tượng người học của hình thức này chủ yếu là người đã đi làm, học tập theo hướng bổ sung, nâng cao trình độ chuyên môn, trong đó nhiều trường hợp tốt nghiệp THPT đã lâu, không tham dự hoặc không có điều kiện tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT theo chương trình và cấu trúc đề thi hiện hành.
"Xét tuyển học bạ được xem là phương thức phù hợp nhất đối với hình thức đào tạo vừa làm vừa học. Việc gắn điều kiện điểm thi tốt nghiệp THPT vào xét tuyển học bạ sẽ ảnh hưởng đến nhu cầu học tập suốt đời của người lao động", ông Nghĩa khẳng định.
Theo tiến sĩ Nghĩa, đối với TS đã tốt nghiệp THPT trước năm 2026 hoặc đã chuyển hướng học tập, lao động và có nhu cầu quay lại học ĐH chính quy thì quy định này sẽ gây vướng mắc lớn. Trong trường hợp không có kết quả thi tốt nghiệp THPT phù hợp với yêu cầu của quy định mới, TS sẽ không đủ điều kiện xét tuyển học bạ, dù có hồ sơ học tập THPT đầy đủ và đáp ứng các điều kiện khác.
"Điều này cũng dẫn đến hệ quả là thu hẹp cơ hội tiếp cận giáo dục ĐH chính quy đối với nhóm TS học tập theo lộ trình không liên tục, đi ngược lại chủ trương khuyến khích học tập suốt đời nhằm tạo điều kiện cho người học quay lại hệ thống giáo dục ĐH. Đồng thời, quy định này cũng gây khó khăn cho các cơ sở đào tạo trong việc đa dạng hóa nguồn tuyển và khai thác hiệu quả nhu cầu học tập thực tế của xã hội", ông Nghĩa nhận định.
Tác động đến thí sinh
Thạc sĩ Nguyễn Thanh Hải, Hiệu trưởng Trường THPT Trương Định, Đồng Tháp, nhận định việc áp TS đạt 16 điểm thi THPT mới được xét học bạ, khiến TS và phụ huynh thêm nỗi lo vì xét một phương thức nhưng phải chịu "2 ách", vừa phải cạnh tranh về điểm học bạ, vừa phải lo thi đủ 16 điểm, nếu dưới 16 điểm coi như không có cơ hội ở phương thức này.
"Đã là phương thức xét độc lập thì không nên lấy điểm thi tốt nghiệp THPT làm điều kiện. Các năm trước, thí sinh 14, 15 điểm thi đã có thể đậu vào nhiều ngành tại nhiều trường, vậy năm nay đạt 16 điểm thì cũng đâu cần dùng học bạ để xét nữa. Thật bất cập khi thí sinh đạt 15 điểm thi không đủ điều kiện xét học bạ, nhưng lại trúng tuyển bằng phương thức tốt nghiệp THPT. Điều này làm mất đi sự công bằng cho phương thức xét học bạ", thạc sĩ Thanh Hải cho hay.
Thầy Lê Trần Anh Tuấn, Phó hiệu trưởng Trường THPT Phú Mỹ, TP.HCM, cũng cho rằng nếu dự thảo quy định này thành chính thức thì ảnh hưởng đến rất nhiều học sinh. "16 điểm là các em đủ để trúng tuyển vào nhiều ngành nhiều trường bằng phương thức xét điểm thi tốt nghiệp rồi. Vì vậy, lấy mức điểm này để làm rào cản cho phương thức xét học bạ, thì giống như không cần đến phương thức xét học bạ nữa", thầy Tuấn chia sẻ.
