Tới cuối tháng 2, hơn 20 tỉnh, thành đã công bố môn thi thứ ba và phương thức tuyển sinh lớp 10 năm nay. Theo quy định của Bộ GD-ĐT, muộn nhất là 31.3. Việc nhiều địa phương công bố sớm môn thi thứ ba giúp học sinh chủ động xây dựng kế hoạch ôn tập ngay từ học kỳ 2, thay vì chờ đến sát thời điểm thi.

Phần lớn các địa phương chọn môn thi thứ ba vào lớp 10 là ngoại ngữ
ẢNH: V.Đ
Lâm Đồng và Vĩnh Long tổ chức xét tuyển với lớp 10 đại trà, nhưng thí sinh muốn thi vào trường chuyên vẫn phải làm bài 3 môn toán, ngữ văn và tiếng Anh.
Hầu hết các địa phương chọn ngoại ngữ (phần lớn là tiếng Anh) là môn thứ ba thi vào lớp 10 với lý giải phù hợp với chủ trương từng bước đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Đây cũng là môn từ lâu được đánh giá là công cụ thiết yếu cần trang bị cho người trẻ trong quá trình hội nhập. Hình thức thi môn ngoại ngữ chủ yếu là trắc nghiệm trong 60 phút, số ít địa phương cho đề thi trắc nghiệm kết hợp tự luận.
Riêng Tuyên Quang chọn môn khoa học tự nhiên.
Sở GD-ĐT Hà Nội cho biết, việc lựa chọn ngoại ngữ được cân nhắc trên cơ sở các chủ trương tăng cường dạy và học ngoại ngữ, từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Kết quả khảo sát ý kiến các cơ sở giáo dục trên địa bàn cho thấy đa số đồng thuận với phương án này.
Bài thi môn ngoại ngữ thi theo hình thức trắc nghiệm khách quan, thời gian làm bài 60 phút; có nhiều mã đề thi trong một phòng thi đảm bảo nguyên tắc 2 thí sinh liền kề không trùng mã đề; thí sinh làm bài thi trên phiếu trả lời trắc nghiệm; kết quả bài thi của thí sinh trên phiếu trả lời trắc nghiệm được chấm bằng phần mềm máy tính.
Đáng chú ý, học sinh Hà Nội được đăng ký một trong các thứ tiếng: Anh, Nhật, Pháp, Hàn và được thi ngoại ngữ khác với ngoại ngữ đang học tại các trường THCS. Ví dụ, ở trường THCS học sinh chỉ được học tiếng Anh là ngoại ngữ duy nhất nhưng có thể đăng ký thi vào lớp 10 môn ngoại ngữ tiếng Nhật, Pháp hoặc Hàn.
Các năm trước, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 của Hà Nội thường diễn ra vào đầu tháng 6. Hiện tại, Sở GD-ĐT Hà Nội chưa công bố thời gian cũng như phương án cụ thể tổ chức kỳ thi năm nay.
Theo đánh giá của Sở GD-ĐT Hà Nội, những điều chỉnh trong cấu trúc đề thi những năm gần đây cho thấy kỳ thi đang chuyển mạnh sang đánh giá năng lực, buộc học sinh phải thay đổi cách học, cách ôn tập nếu muốn giành lợi thế trong cuộc cạnh tranh vào trường công lập.
Theo quy chế tuyển sinh lớp 10 của Bộ GD-ĐT, từ năm 2025, các địa phương có thể chọn thi tuyển, xét tuyển vào lớp 10 hoặc kết hợp. Nếu thi tuyển, kỳ thi gồm toán, ngữ văn và môn thứ ba (hoặc bài thi tổ hợp).
Môn này do địa phương chọn từ các môn: ngoại ngữ, giáo dục công dân, khoa học tự nhiên, lịch sử và địa lý, công nghệ, tin học, nhưng không được lấy một môn quá 3 năm liên tiếp, công bố trước 31.3.
Năm ngoái, tiếng Anh (hoặc ngoại ngữ) là lựa chọn của phần lớn các địa phương có tổ chức thi để tuyển sinh vào lớp 10. Nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng, việc giữ ổn định các môn thi vào lớp 10 và công bố sớm là cần thiết, không tạo thêm căng thẳng cho học sinh và gia đình trong kỳ thi vốn đã rất áp lực này.
Tuy nhiên, cũng có ý kiến tỏ ra lo ngại nếu môn thi thứ ba luôn là ngoại ngữ thì học sinh sẽ lơ là các môn học còn lại trong khi cấp THCS là giai đoạn giáo dục phổ cập bắt buộc, học sinh phải học đều các môn để có kiến thức nền tảng.