Giáo sư-tiến sĩ Andrea Hoa Pham chia sẻ tại tọa đàm
ảnh: p.l
Hôm nay (31.1), Trường ĐH Sài Gòn tổ chức tọa đàm khoa học quốc tế "Thống kê trong nghiên cứu ngôn ngữ và kinh nghiệm điền dã ngôn ngữ". Đáng chú ý, trong số hơn 600 khách mời tham dự có 2 giảng viên đến từ trường ĐH của Mỹ.
Cụ thể gồm tiến sĩ Andrew Pham, giảng viên danh dự tại khoa Tâm lý học và Khoa học gia đình, thành viên Hội đồng đánh giá đạo đức nghiên cứu khoa học Mississippi University for Women (Mỹ). Giảng viên này tốt nghiệp tiến sĩ triết học năm 2021 và vừa hoàn thành thêm chương trình thạc sĩ khoa học tại ĐH Harvard năm 2025. Tại tọa đàm, ông đã chia sẻ chuyên đề "Điều hướng tư liệu: Thực hành phương pháp thống kê suy luận trong nghiên cứu".
Bên cạnh đó, Giáo sư-tiến sĩ Andrea Hoa Pham, làm việc tại khoa Ngôn ngữ, Văn học và Văn hóa tại ĐH Florida (Mỹ), trình bày chuyên đề "Thu tư liệu xong, công việc kế tiếp là gì? Một hướng dẫn trong phân tích tư liệu". Trong những kinh nghiệm nghiên cứu thực tiễn của mình, giáo sư này chia sẻ, trao đổi về vấn đề nguồn gốc giọng Quảng Nam. Vấn đề này cũng được bà thể hiện trong cuốn sách "Nguồn gốc và sự hình thành giọng Quảng Nam" (Nhà xuất bản Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, 2025).
Chia sẻ về vấn đề nghiên cứu, tác giả cuốn sách viết: "Cuốn sách này đưa ra giải thuyết và chứng cớ về nguồn gốc và sự hình thành giọng Quảng Nam, một giọng nói khác xa các phương ngữ lớn khác của tiếng Việt, dựa trên các đặc trưng ngữ âm - âm vị của giọng Quảng Nam, một số thổ ngữ Hà Tĩnh và Thanh Hóa và những ghi chép về lịch sử di dân của người Việt".
Dù trọng tâm cuốn sách là giọng nói người Quảng Nam, nhưng một số chương của cuốn sách phân tích một số thổ ngữ ở huyện Đức Thọ (Hà Tĩnh) và thổ ngữ ở làng Thạc (huyện Thọ Xuân, Thanh Hóa). Giáo sư này cho rằng: "Các thổ ngữ này có vai trò cực kỳ quan trọng về lý do vì sao giọng Quảng Nam lại có hình dạng như ngày nay. Những thổ ngữ này là những mắt xích thiết yếu nối liền các phương ngữ Bắc Trung bộ và Nam bộ bao gồm cả giọng Quảng Nam. Các thổ ngữ này cung cấp chất liệu về những cái "giống nhau" trong sự dị biệt, dị biệt tới nỗi tưởng như không thể nào khác hơn được nữa, giữa các vùng phương ngữ lớn (như giữa Hà Tĩnh, một phương ngữ Bắc Trung bộ, và Quảng Nam, một phương ngữ Nam Trung bộ)".
Vấn đề này đã nhận được sự quan tâm của nhiều chuyên gia và giới nghiên cứu về lĩnh vực ngôn ngữ học tại tọa đàm.
Tọa đàm thu hút sự quan tâm của nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu về lĩnh vực ngôn ngữ học trong và ngoài nước
ảnh: p.l
Phát biểu tại tọa đàm, tiến sĩ Hoàng Minh Tâm, Phó trưởng phòng Quản lý khoa học Trường ĐH Sài Gòn, cho rằng trong bối cảnh ngôn ngữ học hiện đại ngày càng phát triển mạnh mẽ theo hướng thực nghiệm và định lượng, việc ứng dụng các phương pháp thống kê tiên tiến cùng với kỹ năng điền dã ngôn ngữ thực tiễn đã trở thành những công cụ không thể thiếu để nâng cao chất lượng và độ tin cậy của các công trình nghiên cứu. Tọa đàm được tổ chức nhằm tạo nên một diễn đàn học thuật mở, nơi các nhà nghiên cứu có cơ hội chia sẻ kiến thức chuyên sâu, trao đổi phương pháp, kinh nghiệm thực tiễn trong việc thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu ngôn ngữ, từ đó góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu cho thế hệ trẻ.
