Những ngày cận tết Nguyên đán, chợ đào Lai Châu không chỉ nhộn nhịp bởi sắc hồng phai đặc trưng của đào rừng Tây Bắc mà còn sôi động bởi hàng loạt phiên livestream bán đào trên Facebook, TikTok. Từ những cành đào vài trăm nghìn đồng đến các "siêu phẩm" giá hàng chục triệu, tất cả đều được đưa lên không gian số.
Khi trai bản trở thành "streamer"
Từ nửa tháng nay, cứ đều đặn từ khoảng 17 giờ 30 phút đến tối, chị Nguyễn Huyền lại lên sóng livestream bán đào ngay tại chợ đào Lai Châu - nơi được mệnh danh là "thủ phủ" đào rừng đẹp nhất vùng Tây Bắc. Các phiên livestream diễn ra sôi động như một "chợ online" thu nhỏ.
Đào Lai Châu được livestream bán trên các nền tảng mạng xã hội
ẢNH: THANH NGÂN
Từ đào bánh tẻ nhiều hoa giá mềm, đến đào già siêu hoa, siêu dáng, đào đá cổ thụ rêu mốc đều được giới thiệu chi tiết. Nhiều "siêu phẩm" được chốt đơn chỉ sau vài giây lên sóng, giá từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng.
"Trước đây, khách mua đào tết chủ yếu đến từ Hải Phòng, Quảng Ninh, Thanh Hóa - những địa phương vốn chuộng đào đá, đào rừng. Năm nay, nhờ livestream mà nhiều người mới biết đến đào Lai Châu. Đông nhất là khách ở Hà Nội đặt mua", chị Huyền cho hay.
Không còn cảnh đứng ngồi không yên chờ thương lái dưới xuôi tới mua hàng hoặc chờ khách vãng lai đến mua đào, những chàng trai, cô gái vùng cao Lai Châu giờ đây chủ động lên mạng xã hội, đặc biệt là Facebook và TikTok, để livestream giới thiệu từng cành đào rừng.
Anh Chang Lé Phạ, một thanh niên trẻ ở xã Thu Lũm (Lai Châu), vừa xoay cành đào cho khách xem dáng, vừa liên tục giải đáp thắc mắc về nụ, hoa và giá cả.
"Mình bán đào trên TikTok được vài năm rồi. Năm trước mình mới tập bán hàng, chỉ bán được 20 cành qua mạng thôi, năm nay mới ra chợ livestream được vài ngày khách chốt đơn liên tục. Có những cành dáng đẹp, giá 7 triệu đồng đã có người đặt mua ngay", anh Phạ hào hứng chia sẻ.
Anh Lê Xuân Khương, một Facebooker có thâm niên 7 năm bán đào rừng ở P.Tân Phong (Lai Châu), cho biết năm nay là năm nhuận, đào rừng có thể nói là đẹp và nhiều nhất trong nhiều năm trở lại đây.
"Nhờ tiếp cận công nghệ số, người dân và tiểu thương bán được nhiều hơn. Trước đây, bà con thường bị thương lái ép giá vì tâm lý mang xuống chợ không bán được thì chỉ có nước mang về, còn giờ bán online, livestream, chúng tôi tiếp cận trực tiếp với người chơi đào từ khắp cả nước. Việc bán trực tiếp, không qua trung gian nên người bán có lãi cao hơn, mà người mua cũng chọn được hàng ưng ý với giá gốc", anh Khương nói.
Theo anh Khương, đào Lai Châu chủ yếu là đào 5 cánh, có màu nhạt và màu đậm, trong đó khách thường ưa chuộng đào màu đậm hơn. Những cành đào dáng huyền, dáng trực, dáng độc lạ thường có giá cao. Đặc biệt, các gốc đào đá cổ thụ, cành đào già phủ rêu mốc, hoa phai mang vẻ đẹp hoang sơ, tự nhiên có giá trị cao, lên tới cả chục triệu đồng.
Nông dân học livestream bán đào tại vườn đào Bình Lư
ẢNH: BÁ KIỆN
"Đào ở đây có nhiều mức giá, rẻ nhất cũng khoảng 500.000 - 700.000 đồng/cành. Phổ biến nhất là các cành từ 1 - 2 triệu đồng. Những cành siêu phẩm, VIP thì giá 15 - 20 triệu đồng khách vẫn sẵn sàng mua. Thậm chí, ở chợ có những TikToker livestream bán được cây đào cổ thụ giá 50 - 70 triệu đồng", anh Khương cho hay.
Không ít streamer cũng bất ngờ khi việc bán đào rừng qua livestream lại "bùng nổ" như vậy. Chỉ 1 năm bán đào online, nhờ sức lan tỏa của mạng xã hội, Facebook của anh Khương đã có hơn 120.000 lượt người theo dõi. Trung bình mỗi ngày, anh bán được khoảng 30 - 40 cành đào. Tuy nhiên, do năm nhuận, đào đẹp nhất vào thời điểm này, sau 20 tháng chạp đào bắt đầu giảm dần, nên nhiều người dân tranh thủ bán sớm để còn chuẩn bị tết. "Tôi chỉ bán đến khoảng 23 tết là nghỉ", anh Khương chia sẻ.
Một điểm độc đáo ở chợ đào Lai Châu là các phiên livestream thường chỉ diễn ra vào khoảng 18 - 20 giờ hằng ngày. Lý giải điều này, anh Khương cho biết hầu hết đào đá đều trồng ở những bản làng xa, có nơi cách chợ cả trăm ki lô mét. Tầm chiều tối là "khung giờ vàng" đào mới cắt bắt đầu đổ về chợ, cũng là thời điểm khách hàng đi làm về, có thời gian lướt mạng. Khách hàng chỉ cần ưng ý, chốt đơn, để lại địa chỉ kèm số điện thoại.
"Tôi bán bằng uy tín nên gần như không có chuyện bị 'bom' hàng. Có những ngày đơn dồn dập, chiều livestream, tối đóng hàng, sáng sớm hôm sau khách ở Hà Nội đã nhận được đào để chơi tết" anh Khương nói thêm.
Đưa đào vùng cao lên không gian số
Thành công từ những phiên livestream bán đào tự phát của người dân đã gợi mở hướng đi mới cho chính quyền địa phương. Không chỉ dừng lại ở câu chuyện bán hàng dịp tết, từ những phiên livestream bán đào rừng, một hành trình mới đang được mở ra - đưa nông sản, bản sắc và con người vùng cao Lai Châu bước vào không gian số.
Ông Nguyễn Bá Kiện, Phó chủ tịch HĐND xã Bình Lư, cùng bà con xây dựng kênh thương mại điện tử quảng bá đào
ẢNH: NVCC
Mới đây, Sở Công thương Lai Châu, TikTokshop đã phối hợp với xã Bình Lư tổ chức chương trình livestream với chủ đề "Tết ta ba miền - chở xuân về nhà", nhằm quảng bá đào và các sản phẩm nông sản địa phương.
Chương trình đã thu hút sự quan tâm của đông đảo người tiêu dùng trên cả nước, giúp nhiều hộ dân bán được lượng lớn đào trong thời gian ngắn.
Ông Nguyễn Bá Kiện, Phó chủ tịch HĐND xã Bình Lư, chia sẻ: "Sự kiện không chỉ dừng lại ở những đơn hàng bán ra trong dịp tết, mà còn mở ra một cách bán hàng mới cho các nhà vườn và người nông dân. Thông qua livestream, đầu ra cho cây đào được giải quyết nhanh và hiệu quả, giá bán ổn định, hạn chế tình trạng bị ép giá như trước đây".
Theo ông Kiện, tiềm năng đưa đào Bình Lư và các nông sản địa phương lên các nền tảng số như Facebook, TikTok là rất lớn. Đào Bình Lư có đặc trưng riêng, mang bản sắc vùng cao, ngày càng được người tiêu dùng quan tâm.
"Thực tế cho thấy, khi được giới thiệu đúng cách trên nền tảng số, sản phẩm tiếp cận thị trường nhanh, phạm vi rộng, vượt ra ngoài giới hạn địa lý", ông Kiện nhấn mạnh.
Bên cạnh hiệu quả kinh tế, các phiên livestream còn giúp người dân làm quen và tự tin hơn với phương thức bán hàng qua mạng xã hội, từ giới thiệu sản phẩm, chốt đơn đến vận chuyển. Qua đó, thu nhập của người dân được cải thiện, đồng thời tạo tiền đề để Bình Lư nhân rộng mô hình tiêu thụ nông sản qua thương mại điện tử trong thời gian tới.
Thời gian tới, xã Bình Lư dự kiến tiếp tục tổ chức các lớp tập huấn theo hướng thực hành, "cầm tay chỉ việc", giúp người dân và hợp tác xã nâng cao kỹ năng bán hàng trên nền tảng số. Đồng thời, địa phương sẽ lựa chọn các hộ, hợp tác xã làm nòng cốt để hình thành đội ngũ bán hàng số, hỗ trợ chuẩn hóa sản phẩm, xây dựng thương hiệu và kết nối với các đơn vị vận chuyển, sàn thương mại điện tử.
Từ những cành đào phai 5 cánh được livestream giữa chợ vùng cao, đào Lai Châu đang dần khẳng định chỗ đứng trên thị trường rộng lớn hơn. Không chỉ mang lại mùa tết ấm no cho người trồng đào, theo ông Kiện, những phiên livestream còn góp phần mở ra hướng đi bền vững, đưa nông sản và bản sắc vùng cao Tây Bắc vươn xa trong thời đại số.
