Ngày 19.2 (mùng 3 tết), UBND phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi tổ chức lễ hội ra quân nghề cá (lễ hội cầu ngư) Xuân Bính Ngọ 2026.
Hát múa sắc bùa và hò bả trạo mô phỏng động tác chèo thuyền của ngư dân
ẢNH: TRANG THY
Rộn ràng lễ hội đầu năm
Sớm tinh mơ, những bô lão trong Ban tế tự vạn chài Thạch By (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) và nhiều ngư dân tề tựu đông đủ tại lăng thờ thần Nam Hải nằm cạnh bãi biển bốn mùa lộng gió.
Họ thành kính dâng mâm cỗ lên ban thờ, hương thơm ngát thoảng bay trong gió xuân se lạnh. Một bô lão trong Ban tế tự lầm rầm khấn nguyện cầu mong cho sóng yên, biển lặng, ngư dân đánh bắt được nhiều cá tôm, lẫn với tiếng chuông ngân nga trong sương sớm.
Sau đó, các bậc cao niên trong vạn chài sang thắp hương khấn cầu Thiên Y A Na tại ngôi miếu nằm ở phía bắc cửa biển Sa Huỳnh.
"Theo lời cha ông ta kể lại, lễ hội này có từ hàng trăm năm trước. Đây là dịp để ngư dân chúng tôi thể hiện tấm lòng thành kính đối với thần linh, cầu mong được bình an, đánh bắt nhiều cá...", lão ngư Lê Ơi (81 tuổi) cho biết.
Đánh trống phát hiệu lệnh cho tàu thuyền xuất bến
ẢNH: TRANG THY
Xong phần cúng tế, mọi người tập trung trên khu đất trước Trạm Kiểm soát biên phòng Sa Huỳnh cạnh cửa biển. Đội hát múa sắc bùa mang đến lễ hội lời ca mượt mà cùng điệu múa uyển chuyển làm mê đắm lòng người.
Nội dung những bài hát nhắn nhủ ngư dân đoàn kết, tương trợ lẫn nhau khi vươn khơi đánh bắt... Tiếp đến là màn biểu diễn của đội hò bả trạo, mô phỏng những động tác của ngư dân đánh bắt trên biển: chèo thuyền, buông và kéo lưới. Để có được màn múa hát như thế, các thành viên trong đội miệt mài luyện tập với hy vọng làm thỏa lòng người xem.
"Tôi cùng anh Cơ và các cháu thiếu niên luyện tập khá lâu mới hát múa được như thế. Chúng tôi hy vọng các tiết mục của mình góp phần vào sự thành công của buổi lễ và làm hài lòng mọi người. Nhân dịp năm mới, tôi xin chúc cho bà con ngư dân đánh bắt được mùa, chúc mọi người làm ăn khấm khá, nhà nhà yên vui...", ông Nguyễn Hưng Liễm (66 tuổi, Đội trưởng hát múa sắc bùa phường Sa Huỳnh), tâm sự.
Độc đáo lễ mở biển
Theo quy định từ bao đời truyền lại, tàu cá cập bến vào cuối năm không được ra biển khi chưa có hiệu lệnh từ vạn chài. Vậy nên, lễ hội ra quân nghề cá còn gọi là lễ cầu ngư hay lễ mở biển. Chừng 10 giờ sáng, tiếng loa gióng giả từ lễ đài hòa cùng những hồi trống thúc giục lòng người.
Tàu cá xuất bến ra khơi
ẢNH: TRANG THY
Tàu cá QNg - 94217-TS của ngư dân Kiều Vương dẫn đầu lướt trên sóng nước hướng ra đại dương qua cửa biển Sa Huỳnh lộng gió. Hàng chục tàu cá tiếp nối xuất bến vươn ra khơi giữa tiếng hò reo cổ vũ của người dân chen kín trên bờ.
Khi tàu đến trước miếu thờ thần, ngư dân lớn tuổi chắp tay thành kính khấn nguyện. Ra khỏi cửa biển, con tàu lượn vòng tròn như vẫy chào tạm biệt đất liền và cầu tài lộc cho cả năm làm ăn thuận lợi. Khi xóm làng mờ dần trong mắt, mọi người thả lưới vào làn nước trong xanh. Sóng vỗ vào thân tàu tung bọt nước trắng xóa. Họ vui vẻ nói cười. Hồi lâu, họ kéo lưới lên boong rồi quay vào bờ.
"Lễ xong thì tàu cá cùng ngư dân ra biển thả lưới đánh bắt, dù được ít hay nhiều mọi người đều vui. Đấy là tục lệ có từ lâu đời. Chúng tôi gọi là lấy đại lợi, mong cả năm làm ăn may mắn...", ngư dân Bùi Cầu (62 tuổi) tâm sự.
Tàu cá ra khơi trong không khí rộn ràng
ẢNH: TRANG THY
Người dân đứng xem tàu cá xuất bến vươn khơi
ẢNH: TRANG THY
Sa Huỳnh hiện có 1.221 tàu cá với hơn 11.000 ngư dân tham gia khai thác hải sản. Năm 2025, ngư dân trong phường khai thác hơn 65.000 tấn hải sản các loại. Nhiều tàu cá công suất lớn bám biển dài ngày đánh bắt đạt sản lượng cao, đem lại nguồn thu nhập đáng kể cho chủ tàu và bạn chài, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
"Chúng tôi kêu gọi ngư dân nêu cao tinh thần đoàn kết, phát huy nội lực, chung tay bảo vệ môi trường biển, khai thác thủy sản hợp lý và bền vững, góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản cho thế hệ mai sau. Phường cũng vận động ngư dân thực hiện tốt việc khai thác hải sản hợp pháp, tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật để nâng cao thu nhập...", ông Nguyễn Viết Thanh, Chủ tịch UBND phường Sa Huỳnh, cho biết.
Xuân đã về trên quê hương Sa Huỳnh lộng gió. Những con tàu vượt sóng ra khơi mang theo hy vọng về mùa biển đủ đầy với chuyến trở về tôm cá đầy khoang.
