Trước thực tế này, các cơ quan chức năng đang nghiên cứu nhiều giải pháp như điều chỉnh hình dạng vòng xoay, lắp đèn tín hiệu hoặc thậm chí tháo dỡ ở những vị trí không còn phù hợp với lưu lượng giao thông hiện nay.
Vòng xoay Dân Chủ thường xuyên ùn tắc từ khi thi công metro số 2
ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG
MỘT VA CHẠM NHỎ CŨNG DẪN ĐẾN KẸT XE
Theo ghi nhận, các vòng xoay lớn như Dân Chủ, Điện Biên Phủ thường xuyên xảy ra ùn ứ, đặc biệt vào giờ cao điểm buổi chiều. Có thời điểm, dòng xe kẹt cứng tại vòng xoay Dân Chủ lan sang các tuyến Điện Biên Phủ, Võ Thị Sáu, Nguyễn Thông, Trương Định, Trần Quốc Thảo..., phương tiện gần như không thể di chuyển.
Vòng xoay Dân Chủ có tới 7 hướng đường đổ vào. Theo nguyên tắc vận hành, phương tiện phải nhường cho xe bên trái khi nhập vòng xoay. Tuy nhiên, khi mật độ xe tăng cao, dòng xe từ các hướng liên tục tràn vào khiến nguyên tắc này khó thực hiện, dẫn đến tình trạng các luồng phương tiện chồng lấn và ùn tắc ngay trong vòng xoay.
Cảnh ùn tắc tại vòng xoay Điện Biên Phủ nhiều khi kéo dài đến cầu Điện Biên Phủ
ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG
Tình trạng xung đột giao thông càng tăng khi khu vực này thi công metro số 2, mặt đường bị thu hẹp. Các hướng từ Điện Biên Phủ, Võ Thị Sáu, Cách Mạng Tháng Tám thường xuyên xảy ra chồng lấn dòng xe. Bên cạnh đó, nhiều giao lộ lân cận cấm rẽ trái khiến ô tô buộc phải đi vào vòng xoay để rẽ vào đường Lý Chính Thắng, làm lưu lượng phương tiện tăng đột biến.
Trong nhiều thời điểm, lực lượng CSGT phải trực tiếp điều tiết giao thông như thay thế đèn tín hiệu, cho từng hướng xe vào lần lượt để hạn chế xung đột. Có lúc cần đến 8 CSGT cùng tham gia điều tiết mới giải tỏa được dòng xe. Vào giờ cao điểm, Phòng CSGT (PC08) Công an TP.HCM huy động 100% quân số nam, đồng thời tăng cường thêm cán bộ từ các đội hành chính ra đường hỗ trợ điều tiết.
Tại vòng xoay Điện Biên Phủ, chỉ cần xảy ra một va chạm nhỏ là dòng xe lập tức ùn ứ kéo dài. Hệ thống camera được theo dõi 24/24, khi phát hiện va chạm hoặc dòng xe dồn ứ sẽ báo để tăng cường lực lượng điều tiết. Có thời điểm, ùn tắc kéo dài đến tận cầu Điện Biên Phủ; việc giải tỏa phương tiện còn phụ thuộc chu kỳ đèn tín hiệu tại các giao lộ lân cận như Nguyễn Bỉnh Khiêm - Nguyễn Văn Thủ hay Nguyễn Bỉnh Khiêm - Nguyễn Đình Chiểu.
NGHIÊN CỨU LẮP ĐÈN, ĐIỀU CHỈNH HOẶC THÁO DỠ VÒNG XOAY
Ông Võ Khánh Hưng, Phó giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM, cho biết thời gian gần đây một số vòng xoay ghi nhận tình trạng ùn tắc vào những khung giờ nhất định, do đó ngành chức năng phải tính toán các giải pháp kỹ thuật để điều chỉnh.
CSGT căng mình điều tiết tại vòng xoay Dân Chủ
ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG
Theo ông Hưng, các phương án đang được xem xét gồm điều chỉnh hình dạng nút giao, thu hẹp vòng xoay, lắp đèn tín hiệu giao thông hoặc tháo dỡ trong trường hợp cần thiết.
Thượng tá Nguyễn Văn Bình, Phó trưởng phòng PC08 Công an TP.HCM, thông tin trước tình hình mật độ phương tiện ngày càng tăng, PC08 đã phối hợp Sở Xây dựng nghiên cứu cả giải pháp công trình và phi công trình nhằm giảm ùn tắc tại các nút giao lớn.
Theo lãnh đạo PC08, đặc thù khu vực trung tâm TP.HCM được quy hoạch theo dạng bàn cờ, các tuyến đường giao cắt dày đặc nên xung đột phương tiện tại các vòng xoay và giao lộ xảy ra thường xuyên. Vì vậy, ngoài việc nghiên cứu điều chỉnh hạ tầng, lực lượng CSGT vẫn duy trì bố trí cán bộ chốt trực, tuần tra để kịp thời xử lý, giảm xung đột giữa các dòng xe.
Thực tế cho thấy việc lắp đèn tín hiệu tại một số nút giao đã mang lại hiệu quả. Tại ngã 7 Lý Thái Tổ, từ ngày 6.1, các đơn vị đã lắp đặt và vận hành hệ thống đèn tín hiệu giao thông. Sau khi đưa vào hoạt động, tình hình giao thông tại khu vực này cơ bản ổn định hơn; thời lượng đèn tiếp tục được điều chỉnh theo lưu lượng từng nhánh đường. Tương tự, ngã 6 Phù Đổng đã lắp đèn tín hiệu từ năm 2005 và đến nay vẫn phát huy hiệu quả điều tiết.
Tuy nhiên, theo thượng tá Nguyễn Văn Bình, việc tháo dỡ vòng xoay vẫn đang được cân nhắc thận trọng. "Hiện chưa có sự thống nhất chung. Các đơn vị vẫn đang tính toán nhiều yếu tố, trong đó có giá trị cảnh quan và lịch sử. Những vòng xoay gắn với danh nhân hoặc yếu tố lịch sử cần được ưu tiên giữ lại. Một số vị trí quá tải như Điện Biên Phủ, Dân Chủ đang được đưa vào diện nghiên cứu", ông Bình cho biết.
Việc đề xuất tháo dỡ vòng xoay Điện Biên Phủ từng gây tranh cãi, hiện TP.HCM đang tiếp tục nghiên cứu
ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG
Ở góc độ quản lý hạ tầng, Sở Xây dựng TP.HCM cũng thừa nhận một số nút giao đã không còn phù hợp với lưu lượng giao thông hiện nay. Một số vòng xoay như Lý Thái Tổ đã vượt quá khả năng thiết kế, khiến chức năng tự điều tiết giảm dần, xung đột phương tiện gia tăng, buộc phải tính đến giải pháp lắp đèn tín hiệu để phân luồng theo chu kỳ.
Theo đại diện Sở Xây dựng, trong trường hợp vòng xoay không còn đáp ứng được lưu lượng phương tiện, cơ quan chức năng sẽ xem xét lắp đèn tín hiệu điều tiết giao thông, tương tự như đã triển khai tại các nút Lý Thái Tổ, Phù Đổng hay ngã 5 Nguyễn Thái Sơn. Việc lắp đặt phải được tính toán trong tổng thể mạng lưới giao thông khu vực để tránh ảnh hưởng đến các nút kế cận.
Ngoài ra, TP cũng nghiên cứu phương án tháo dỡ vòng xoay nếu phù hợp với thực tế tổ chức giao thông, như trường hợp giao lộ Lê Quang Định - Phạm Văn Đồng.
CẦN ĐÁNH GIÁ KỸ LƯỠNG
TS Nguyễn Hữu Nguyên, Hội Quy hoạch phát triển đô thị TP.HCM, cho rằng bản chất của vòng xoay là giải pháp tổ chức giao thông nhằm giảm xung đột giữa các luồng xe, đặc biệt tại các nút giao có nhiều hướng. Theo ông Nguyên, với các ngã 4 thông thường, việc điều tiết bằng đèn tín hiệu khá đơn giản.
Vòng xoay Điện Biên Phủ hay ùn tắc vào giờ tan tầm kéo dài tới tối
ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG
Tuy nhiên, tại các nút giao 5, 6 hoặc 7 hướng, việc phân luồng và điều tiết phức tạp hơn, do đó vòng xoay được thiết kế để các phương tiện tự điều chỉnh dòng di chuyển. "Không phải xây vòng xoay để tạo điểm nhấn đô thị, mục tiêu chính là phân luồng phương tiện. Việc đặt tượng đài, logo hay biểu tượng ở trung tâm vòng xoay chỉ là tận dụng không gian", ông Nguyên nhận định.
Theo chuyên gia này, việc thu hẹp hoặc tháo dỡ vòng xoay cần được nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi triển khai. Các cơ quan chức năng nên ứng dụng công nghệ mô phỏng giao thông để xây dựng các kịch bản có và không có vòng xoay nhằm đánh giá tác động. Bên cạnh đó, cần lấy ý kiến chuyên gia và cộng đồng dân cư để tạo sự đồng thuận xã hội, tránh những phản ứng trái chiều khi thay đổi hạ tầng giao thông. "Mỗi điều chỉnh về kết cấu giao thông đều phát sinh chi phí. Nếu nghiên cứu không đầy đủ có thể gây lãng phí và ảnh hưởng trực tiếp đến việc đi lại của người dân", TS Nguyên lưu ý.
Trong bối cảnh lượng phương tiện tăng nhanh, hệ thống đường bàn cờ dày đặc và khoảng cách giữa các nút giao chỉ vài trăm mét, việc tổ chức lại giao thông tại các vòng xoay được xem là yêu cầu cấp thiết. Dù vậy, lựa chọn giải pháp giữ nguyên, điều chỉnh, lắp đèn tín hiệu hay tháo dỡ cần được cân nhắc thận trọng để vừa bảo đảm hiệu quả giao thông, vừa hạn chế xáo trộn đời sống đô thị.
