Reuters dẫn lời Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết khối này chưa có ý định kích hoạt điều 5 trong hiến chương của khối về phòng vệ tập thể trước Iran.
Lược đồ chiến sự Trung Đông ngày 6.3
Nguồn: Tổng Hợp
Lửa đạn Iran lan xa
Vấn đề trên được đưa ra sau khi một thành viên NATO là Thổ Nhĩ Kỳ cho biết hệ thống phòng không của khối này vào ngày 4.3 đã phá hủy một tên lửa đạn đạo của Iran tiến vào không phận Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, Iran đã bác bỏ việc phóng tên lửa vào Thổ Nhĩ Kỳ.
Diễn biến trên đã dấy lên khả năng cuộc xung đột có thể mở rộng để bao gồm toàn bộ liên minh NATO. Bởi điều 5 của Hiến chương NATO quy định rằng một cuộc tấn công vào một trong các thành viên của khối là một cuộc tấn công vào tất cả các thành viên đó.
Dù tuyên bố chưa xem xét điều 5, xong Tổng thư ký Rutte cho biết nhiều đồng minh NATO ủng hộ Mỹ và Israel trong các cuộc tấn công chống lại Iran vì Tehran "gần như trở thành mối đe dọa đối với châu Âu". Thực tế, một số nhà lãnh đạo của các nước NATO như Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan đã chỉ trích hành động quân sự của Mỹ là một sự vi phạm nguy hiểm đối với luật pháp quốc tế. Mặc dù vậy, một số thành viên NATO ở châu Âu thực tế đã hỗ trợ Mỹ trong việc phòng thủ chung ở khu vực Trung Đông cũng như một số vấn đề về hậu cần.
Lược đồ các thành viên NATO ở châu Âu hỗ trợ Mỹ tấn công Iran
Nguồn: Tổng Hợp
Trong khi đó, cuộc chiến ở Iran đã bắt đầu liên quan láng giềng Azerbaijan. Vừa qua, 2 chiếc máy bay không người lái (UAV) của Iran đã tấn công Azerbaijan, làm bị thương 4 người. Diễn biến này đã mở rộng cuộc xung đột Iran sang một mặt trận khác. Vì ngày càng thắt chặt quan hệ với NATO, Azerbaijan dần căng thẳng với Iran trong những năm qua. Sau vụ 2 UAV tấn công, Azerbaijan đã triển khai quân đội đến biên giới Iran.
Bên cạnh đó, lực lượng người Kurd được cho là đang chuẩn bị các đơn vị vũ trang vượt biên từ Iraq vào Iran. Mỹ và Israel muốn các lực lượng quân sự người Kurd phối hợp tấn công Iran, bằng cách triển khai lực lượng trên bộ như một đồng minh của Tel Aviv và Washington. Sự tham gia của người Kurd vào cuộc xung đột này có thể gây ra một rủi ro lớn: nếu người Kurd thành công trong việc giúp lật đổ chế độ, Iran có thể bị chia rẽ theo ranh giới sắc tộc. Bởi nhiều năm qua, người Kurd - sắc tộc sống trải dài ở Iraq, Iran, Syria và Thổ Nhĩ Kỳ - vẫn luôn đấu tranh để thành lập quốc gia.
Chiến trường mới của Ukraine - Nga ?
Trong một diễn biến liên quan, truyền thông quốc tế dẫn lời Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Mỹ và các đồng minh ở Trung Đông đang tìm kiếm chuyên môn của Kyiv trong việc chống lại dòng UAV Shahed của Iran. Ông khẳng định sự hỗ trợ của Ukraine trong việc chống lại UAV của Iran sẽ chỉ được cung cấp khi không làm suy yếu khả năng phòng thủ của chính Ukraine, đồng thời điều đó giúp tăng cường nỗ lực ngoại giao của Kiev trong việc đối đầu với Nga. Tổng thống Zelensky tiết lộ gần đây đã nói chuyện với các nhà lãnh đạo của UAE, Qatar, Bahrain, Jordan và Kuwait về khả năng hợp tác vấn đề trên.
Theo một số nguồn tin, một phái đoàn Ukraine đã đến Doha (Qatar) trong tuần này để gặp các quan chức sở tại nhằm chia sẻ kinh nghiệm trong việc phòng thủ trước UAV. Một phái đoàn tương tự của Ukraine cũng đã đến Abu Dhabi (UAE).
Trong cuộc chiến với Iran hiện nay, Tehran đã phóng hơn 2.000 chiếc Shahed nhằm vào Mỹ và đồng minh. Được sản xuất hàng loạt với giá rẻ bởi Nga và Iran, Shahed có giá chỉ khoảng 50.000 USD (khoảng 1,3 tỉ đồng), trong khi Mỹ cùng đồng minh để đánh chặn phải dùng đến các loại tên lửa phòng thủ hiện đại với giá lên đến 3 triệu USD (hơn 78 tỉ đồng) mỗi lần bắn. Với điều kiện hạn chế nhưng Ukraine đã có nhiều kinh nghiệm đánh chặn UAV Shahed khi đối đầu với Nga. Cụ thể hơn, Kyiv đã phát triển các biện pháp đánh chặn giá rẻ, thậm chí cả cách thức phóng lưới để hạ gục UAV. Trong mùa đông hiện tại ở Ukraine, Nga được cho là đã phóng hơn 19.000 chiếc Shahed mà Kyiv khẳng định đã đánh chặn thành công phần lớn số này. Ukraine đã đi tiên phong trong việc phát triển các loại UAV chuyên tiêu diệt UAV với giá rẻ chỉ 1.000 USD (khoảng 26 triệu đồng). Sự tiên phong này đã tạo nên bước ngoặt mới về phòng không và khiến nhiều bên chú ý.
Giờ đây, nếu Ukraine chính thức hỗ trợ Mỹ và đồng minh ở Trung Đông trong cuộc chiến với Iran, thì xem như cuộc xung đột giữa Kyiv và Moscow đã được mở thêm mặt trận ở một hình thức khác ở Trung Đông.
