Bác sĩ chuyên khoa 2 Trần Đắc Nguyên Anh, Trưởng khoa Khám bệnh theo yêu cầu, Sức khỏe trẻ em, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM) cho biết, phụ huynh không nên hoảng loạn dẫn con em tiêm vắc xin não mô cầu ngay lập tức nếu không thuộc nhóm nguy cơ cao.
Khi nào thực sự cần hành động ngay?
Theo bác sĩ Nguyên Anh, bệnh não mô cầu lây qua giọt bắn đường hô hấp khi tiếp xúc gần (sống chung, ngủ chung, hôn, dùng chung đồ cá nhân…), khó lây qua tiếp xúc thông thường thoáng qua. Vì vậy, không phải cứ ở cùng khu vực là có nguy cơ cao.
Cùng quan điểm, bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Hoàng Thạch, Phó trưởng Khoa Nhi và Hồi sức sơ sinh, Bệnh viện đa khoa An Sinh, cho hay: “Tôi hiểu rất rõ nỗi sợ của các phụ huynh khi nghe tin có ca tử vong nghi não mô cầu. Bệnh này tiến triển nhanh (có thể tử vong chỉ trong 24 giờ), tỷ lệ tử vong nếu không điều trị kịp thời rất cao lên tới 50%, nên nhiều người hoảng là bình thường. Tuy nhiên, việc đưa con đi tiêm vắc xin gấp là chưa cần thiết và chưa phải hiệu quả nhất”.
Theo bác sĩ Hoàng Thạch), khi trẻ nghi mắc bệnh viêm màng não mô cầu, thời gian vàng để đưa đến bệnh viện là trong 4-6 giờ đầu sau khi sốt cao
Ảnh: BVCC
Theo bác sĩ Thạch, vắc xin não mô cầu không có tác dụng ngay. Miễn dịch sẽ hình thành ngay sau tiêm nhưng tối ưu sau khoảng 7-14 ngày, thậm chí cần 2 mũi ở trẻ nhỏ mới đạt bảo vệ. Thay vào đó, biện pháp khẩn cấp duy nhất lúc này là uống kháng sinh dự phòng (Ciprofloxacin liều đơn hoặc Rifampicin 2 ngày, Azithromycin) chứ không phải tiêm vắc xin.
“Tiêm phòng vắc xin là tốt, nhưng việc tụ tập 1 nơi đông người có thể làm nguy cơ lây lan cao hơn (nếu thực sự có dịch do não mô cầu), cần theo hướng dẫn của cơ quan y tế địa phương để có sự sắp xếp phù hợp”, bác sĩ Thạch khuyên.
“Khoảng thời gian vàng” để đưa trẻ đi viện là khi nào?
Khi trẻ nghi mắc bệnh viêm màng não mô cầu (do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra), cần đưa đến bệnh viện càng sớm càng tốt, lý tưởng là trong vòng 4-6 giờ đầu sau khi sốt cao khởi phát, đặc biệt nếu kèm theo các dấu hiệu báo động: Nôn nhiều, quấy khóc dữ dội hoặc lừ đừ bất thường, tay chân lạnh, da tái-mẩn đỏ xuất hiện nhanh, cứng cổ (trẻ lớn), thóp phồng (trẻ nhỏ), ban xuất huyết đỏ, tím (dù chỉ vài chấm đỏ bầm, hoặc tím kích thước nhỏ vài mm).
“Để bảo vệ trẻ trong giai đoạn hiện nay, phụ huynh có thể áp dụng những biện pháp đơn giản. Trước hết, cần cho trẻ rửa tay thường xuyên và đeo khẩu trang khi đến nơi đông người. Hạn chế để trẻ tiếp xúc gần với người đang có biểu hiện sốt hoặc viêm hô hấp, đồng thời giữ môi trường sống luôn thông thoáng. Cha mẹ cũng nên theo dõi sát các dấu hiệu bất thường của trẻ và chủ động tư vấn bác sĩ nếu trẻ từng tiếp xúc gần với ca bệnh đã được xác định”, bác sĩ Nguyên Anh nói.
“Lưu ý, nếu nghi ngờ trẻ mắc não mô cầu, tuyệt đối không nên chần chừ hay tự ý cho uống thuốc tại nhà. Cần đưa trẻ đi khám ngay vì bệnh có thể diễn tiến nặng chỉ trong 12–24 giờ. Đồng thời, phụ huynh nên tuân thủ hướng dẫn phân luồng, phòng dịch tại địa phương để tránh tập trung đông người tại một điểm”, bác sĩ Thạch cảnh báo.
Phụ huynh cần làm gì khi tụ điểm tiêm phòng đang quá tải?
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Hoàng Thạch, phụ huynh nên thực hiện các hành động sau khi tụ điểm tiêm phòng đang quá tải:
Hôm nay: Giữ vệ sinh mũi họng, thông thoáng nhà cửa, đeo khẩu trang nơi đông người, không dùng chung cốc/chén/đồ chơi. Theo dõi thật sát và đưa đến bệnh viện ngay lập tức nếu con có dấu hiệu: Sốt cao, thóp phồng, cổ cứng, đau đầu, nôn ói, ban đỏ tím trên da.
Liên hệ ngay: Trạm y tế phường, xã hoặc địa phương để được hướng dẫn cụ thể xem con bạn có thuộc “tiếp xúc gần” không. Uống kháng sinh dự phòng nếu cần.
Tuần này/tháng này: Đến trung tâm tiêm chủng uy tín để tư vấn lịch tiêm đầy đủ não mô cầu. Không nên tập trung “ngay lập tức” nhưng cũng không cần chờ “dịch bùng phát” mới đi tiêm.
