Không nghèo nhưng "giấc mơ" nhà ở xã hội rất xa vời
HĐND TP.Hà Nội vừa thông qua nghị quyết điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở TP.Hà Nội giai đoạn 2021 - 2030, trong đó có nội dung sẽ ban hành các cơ chế đặc thù về nhà ở xã hội, đặc biệt sẽ nới lỏng điều kiện tiếp cận nhà ở xã hội về thu nhập, điều kiện ở…
Thông tin này ngay lập tức thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân, đặc biệt là nhóm lao động trẻ, thu nhập trung bình, trong đó có chị Nguyễn Duyên (29 tuổi, quê Ninh Bình; trú ở P.Xuân Phương, Hà Nội).
Nhà ở xã hội nằm tại vị trí đắc địa trên tuyến đường Tố Hữu (Hà Nội)
ẢNH: NGUYỄN TRƯỜNG
Là nhân viên văn phòng ở trung tâm thủ đô, chị Duyên có thu nhập khoảng 15 triệu đồng/tháng. Thu nhập của chồng chị khoảng 20 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, trừ chi phí sinh hoạt, tiền thuê nhà và gửi con nhỏ ở lớp mẫu giáo, mỗi tháng, gia đình chị Duyên chỉ để dư ra được 8 - 10 triệu đồng.
Mỗi lúc chồng tăng ca, thay vì vui mừng vì có thêm khoản tích lũy thì chị Duyên thấp thỏm lo rằng, tổng thu nhập của 2 vợ chồng sẽ vượt quá 40 triệu đồng/tháng. Khi đó sẽ không đủ điều kiện về thu nhập để mua nhà ở xã hội.
"Dù không thuộc diện nghèo, nhưng chi phí sinh hoạt cao, tiền thuê nhà chiếm phần lớn thu nhập khiến giấc mơ an cư của chúng tôi thật xa vời. Dù chưa rõ quy định cụ thể sẽ thế nào nhưng chủ trương nới điều kiện thu nhập khi mua nhà ở xã hội được chúng tôi kỳ vọng sẽ mở ra một cánh cửa để an cư ở thủ đô", chị Duyên chia sẻ.
Với nhiều người trẻ đang làm việc tại Hà Nội, thông tin nới điều kiện thu nhập cũng mang lại nhiều hy vọng. Anh Phạm Duy (31 tuổi) cho rằng, chủ trương này khiến anh hy vọng mình "nằm trong" chính sách nhà ở xã hội. Thay vì đứng ngoài cuộc vì thu nhập hiện đang "vượt chuẩn" nhưng cũng "chẳng giàu", nay anh đã nghĩ đến một ngày mình có cơ hội tiếp cận một phân khúc nhà ở xã hội phù hợp với khả năng.
Chuyên gia cho rằng bên cạnh việc nới lỏng điều kiện mua nhà ở xã hội, Hà Nội cần tăng nguồn cung ra thị trường
ẢNH: NGUYỄN TRƯỜNG
Nới lỏng điều kiện phải đi kèm giải pháp tăng nguồn cung
Ở góc độ chính sách, một chuyên gia về phát triển đô thị đồng tình với chủ trương nới lỏng điều kiện mua nhà ở xã hội để đáp ứng nhu cầu của đông đảo người dân. Tuy nhiên, việc nới lỏng chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi kèm với giải pháp tăng nguồn cung.
"Nếu số lượng dự án nhà ở xã hội không tăng, trong khi đối tượng được mở rộng, thì cạnh tranh sẽ càng gay gắt hơn", vị này phân tích.
Cạnh đó, dù được đánh giá là bước điều chỉnh cần thiết, nhưng chủ trương nới điều kiện thu nhập cũng khiến vị chuyên gia này lo ngại. Theo đó, vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở tiêu chí thu nhập, mà còn nằm ở việc sẽ phải xác định đúng đối tượng thụ hưởng trong bối cảnh nguồn cung nhà ở xã hội còn hạn chế.
"Nới điều kiện thu nhập là phù hợp với thực tế đô thị lớn như Hà Nội, nhưng nếu không có cơ chế sàng lọc minh bạch thì rất dễ xảy ra tình trạng người có điều kiện tốt hơn lại tiếp cận được nhà ở xã hội, trong khi người khó khăn thực sự thì bị "đẩy" ra ngoài", vị này cho biết thêm.
Chuyên gia bất động sản Nguyễn Văn Đính đánh giá việc Hà Nội thông qua nghị quyết điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở TP.Hà Nội giai đoạn 2021 - 2030 là làm đúng theo tinh thần các chủ trương, chính sách, văn bản mà Chính phủ đang triển khai hướng đến nâng cao chất lượng, nguồn cung để cân đối thị trường, đáp ứng mọi nhu cầu, mọi nhóm đối tượng.
Việc sẽ nới lỏng điều kiện về thu nhập, điều kiện ở… sẽ giúp nhóm đối tượng chính sách dễ dàng tiếp cận nhà ở xã hội hơn.
Đặc biệt, Chính phủ đang cho lấy ý kiến, chỉnh sửa đề án để đưa ra chính sách gần tương tự loại hình nhà ở xã hội nhằm giúp nhóm đối tượng không thuộc diện được mua nhà ở xã hội nhưng cũng không đủ tiền mua nhà thương mại giá cao thì có cơ hội được mua loại nhà ở có giá phù hợp.
"Việc phát triển các loại hình đa dạng, mở rộng thêm các nhóm đối tượng có đóng góp cho xã hội được tiếp cận nhà ở xã hội sẽ giúp đảm bảo an sinh xã hội, đồng thời phát triển kinh tế. Và, Hà Nội đang cụ thể hóa rất tốt chủ trương của Chính phủ", ông Đính nêu quan điểm.
Lựa chọn nhà đầu tư xây 120.000 căn nhà ở xã hội
Theo đề án phát triển ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030, Hà Nội được giao chỉ tiêu hoàn thành 56.200 căn. Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, đến nay, thành phố có một dự án đã hoàn thành với khoảng 1.340 căn hộ và 5 dự án đủ điều kiện cung ứng ra thị trường 4.635 căn.
Giai đoạn 2021 - 2025, thành phố có 16 dự án đủ điều kiện mở bán với hơn 17.300 căn hộ.
Để cụ thể hóa mục tiêu phát triển 120.000 căn nhà ở xã hội giai đoạn 2026 - 2030 của Hà Nội theo chỉ tiêu được Chính phủ giao, thành phố đã công bố kế hoạch lựa chọn nhà đầu tư tham gia xây dựng khoảng 120.000 căn trên địa bàn.
Nghị định 261/2025/NĐ-CP quy định, mức thu nhập tối đa để mua nhà ở xã hội đối với người độc thân là không quá 20 triệu đồng/tháng; vợ chồng đã kết hôn là không quá 40 triệu đồng/tháng…
