Gần 1 triệu tấn phân bón mắc kẹt ở eo biển Hormuz
Cụ thể, theo số liệu của Kpler, đang có 21 tàu đang vận chuyển urê, lưu huỳnh, phosphat và các loại phân bón khác trong khu vực vùng Vịnh. Tổng khối lượng hàng trên 21 tàu này ước khoảng 980.000 tấn, gồm urê, lưu huỳnh, phosphat… được cho là đang trên đường tới châu Á. Các quốc gia vùng Vịnh hiện là nguồn cung hàng đầu của các loại phân bón hóa học sản xuất từ khí tự nhiên hoặc dầu mỏ, với sản lượng hằng năm ước đạt 22 - 30 triệu tấn lưu huỳnh và 30 - 38 triệu tấn urê. Hơn một nửa nguồn cung lưu huỳnh toàn cầu và hơn 30% lượng urê xuất khẩu của thế giới đi qua eo biển Hormuz. Việc 3 trong số 10 nước xuất khẩu urê lớn nhất thế giới gồm Qatar, Ả Rập Xê Út và Iran gần như bị chặn lại phía sau eo biển Hormuz đang làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn cung trên thị trường phân bón toàn cầu.
Nguồn cung nguyên liệu phân bón đang thiếu hụt và khan hiếm cục bộ vì chiến sự ở Trung Đông
Ảnh: NVCC
Trung Quốc, nước đang xuất khẩu lượng lớn phân bón cho VN cũng đã quyết định giải phóng kho dự trữ phân bón thương mại để chuẩn bị cho mùa gieo trồng sớm trong năm nay, đồng thời tạm ngừng xuất khẩu khi chiến sự tại Trung Đông làm gián đoạn các dòng chảy thương mại toàn cầu và đẩy giá các loại dinh dưỡng cho cây trồng tăng lên cao. Thông tin này được nhiều doanh nghiệp sản xuất phân bón tại VN xác nhận và lo lắng nguồn cung trong nước có nguy cơ đứt gãy.
Thực tế, chiến sự Trung Đông đã làm gián đoạn hoạt động sản xuất tại nhiều quốc gia khác. Công ty phân bón QAFCO của Qatar đã đóng cửa nhà máy urê công suất 5,6 triệu tấn/năm vào tuần trước sau khi hoạt động tại các cơ sở khí tự nhiên hóa lỏng gần đó thuộc sở hữu của QatarEnergy bị đình đốn do chiến tranh. Ấn Độ cũng đã yêu cầu các nhà máy phân bón giảm mức tiêu thụ gas xuống khoảng 70% so với mức bình thường do tình trạng thiếu hụt trong khi các nhà máy ở Pakistan và Bangladesh đã phải ngừng sản xuất.
Giá phân bón tăng nhưng vẫn thấp hơn thế giới
Hiện tại, giá các loại phân bón mà đa số nông dân thường sử dụng như phân Urê Cà Mau và Phú Mỹ đang dao động trong khoảng 610.000 - 660.000 đồng/bao 50 kg. Phân DAP Hồng Hà có giá từ 1.250.000 - 1.300.000 đồng/bao 50 kg. Kali miểng có giá khoảng 500.000 - 530.000 đồng/bao 50 kg; phân NPK 16-16-8, mức giá rơi vào khoảng 600.000 - 760.000 đồng/bao 50 kg, phân bón lá 130.000 đồng/kg.
Mặc dù mấy ngày gần đây giá phân bón đã ngừng nhảy múa nhưng vẫn đang neo ở mức cao. Trao đổi với PV Thanh Niên, giám đốc một nhà máy phân bón tại Gia Lai chia sẻ: "Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, như mọi năm thường là giai đoạn thấp điểm tiêu thụ phân bón, chính vì vậy đa số các nhà máy sản xuất phân bón đều chủ quan và chưa chuẩn bị nguyên liệu đầy đủ vì đến tháng 4 mới bước vào vụ sản xuất. Khi chiến sự ở Trung Đông bất ngờ nổ ra, nhiều công ty mới hốt hoảng đi mua nguyên liệu. Đến lúc này thì giá phân bón liên tục tăng phi mã, trong đó urê tăng đến 4 - 5 triệu đồng/tấn. Thực tế đã có nhiều doanh nghiệp trong nước bị đối tác cung ứng "xù" hợp đồng, không giao hàng như giao kết. Hoàn cảnh này càng khiến nhu cầu thu mua nguyên liệu càng thêm bức thiết. Đây là lý do giá phân bón trong nước đã tăng rất cao, gần sát mức đỉnh thời kỳ dịch Covid-19 dù vẫn thấp hơn giá thế giới vài ngàn đồng/kg".
Ông Vũ Duy Hải - Tổng giám đốc Công ty CP Tập đoàn Phân bón Vinacam, lo lắng thị trường phân bón trong nước có thể sẽ leo thang từ tháng 4 trở đi, khi nguồn dự trữ phân bón trong dân đã cạn dần và nhu cầu sử dụng phân bón tăng cao hơn khi bước vào chính vụ.
Về các giải pháp bình ổn giá phân bón trong thời gian tới, hầu hết các doanh nghiệp được hỏi đều cho rằng phải trông chờ vào tình hình chiến sự sớm kết thúc. Nếu diễn biến giao tranh kéo dài thì ngành sản xuất lương thực, trong đó có chuỗi cung ứng phân bón sẽ gặp nhiều khó khăn. Giám đốc một công ty phân bón tại khu vực miền Trung nhận định: "Với diễn biến khan hiếm nguồn cung phân bón hiện nay, nhiều khả năng nông dân canh tác các loại nông sản có giá trị thấp như gạo, các loại cây ngắn ngày sẽ giảm đầu tư phân bón. Mặt khác, với tình hình giá phân bón tăng cao, các loại phân bón kém chất lượng sẽ thừa cơ nở rộ. Do đó, cần sự quan tâm tăng cường quản lý của cơ quan chức năng để bảo vệ quyền lợi người nông dân và các doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc".
Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ NN-MT), hiện nay các vùng sản xuất trên cả nước đang trong vụ mùa thu hoạch đông xuân nên nhu cầu sử dụng phân bón của nông dân chưa cao. Vụ hè thu 2026 mới chỉ xuống giống sớm tại vùng ĐBSCL và Đông Nam bộ với diện tích 81.283 ha/1.764.140 ha, diện tích gieo sạ tập trung tại Đồng Tháp, Tây Ninh và một ít ở Vĩnh Long. Tình hình cây ăn quả và cây công nghiệp dài ngày trên cả nước vẫn tiếp tục sinh trưởng, phát triển bình thường. Một số loại cây đang trong giai đoạn ra hoa, đậu quả hoặc nuôi quả như xoài, sầu riêng, cà phê, điều, nhãn, vải, cam, quýt và bưởi. Một số cây ăn quả khác như chuối, thanh long, nho, táo và một phần diện tích mít đang trong giai đoạn nuôi quả đến thu hoạch. Các loại cây như dứa, cây có múi, bơ tiếp tục sinh trưởng ở nhiều giai đoạn khác nhau. Đối với cây công nghiệp dài ngày,
cà phê và điều đang trong giai đoạn ra hoa - phát triển quả non, cao su rụng lá, ra lá non, hồ tiêu và chè chủ yếu chăm sóc sau thu hoạch, nhìn chung sinh trưởng ổn định. Đáng chú ý là giá bán các loại nông sản hiện nay như hồ tiêu, cà phê, hạt điều… vẫn đang ở mức cao, mang lại lợi nhuận lớn cho người trồng.
Chuyển hồ sơ xử lý hình sự một vụ sản xuất phân bón giả
Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Đắk Lắk vừa hoàn tất hồ sơ chuyển Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk truy cứu trách nhiệm hình sự đối với đối tượng liên quan đến vụ việc có dấu hiệu của tội sản xuất hàng giả là gần 90 tấn phân bón với giá trị hơn 1 tỉ đồng. Trước đó, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Đắk Lắk phối hợp Công an xã Ea Súp (Công an tỉnh Đắk Lắk) kiểm tra đột xuất đối với hộ kinh doanh có địa chỉ tại xã Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk, phát hiện và tạm giữ 89.305 kg phân bón các loại không có hóa đơn, chứng từ chứng minh tính hợp pháp để xác minh, làm rõ theo quy định của pháp luật. Nhận thấy vụ việc có dấu hiệu của tội sản xuất hàng giả (hàng hóa trên có nhãn hàng hóa hoặc bao bì hàng hóa ghi chỉ dẫn giả mạo tên, địa chỉ tổ chức, cá nhân sản xuất; giả mạo mã số đăng ký lưu hành, mã số công bố; giả mạo về xuất xứ hàng hóa hoặc nơi sản xuất, đóng gói hàng hóa), Đội Quản lý thị trường thương mại điện tử, cơ động đã hoàn tất vụ việc có dấu hiệu tội phạm chuyển cơ quan cảnh sát điều tra xử lý theo quy định.
