Tại TP.HCM, nếu như trước đây, một dự án nhà ở xã hội có thể kéo dài khoảng 500 ngày theo quy trình pháp lý thông thường, đến năm 2022 thời gian rút ngắn xuống còn khoảng 153 ngày đối với đất của doanh nghiệp. Trường hợp doanh nghiệp đầu tư dự án nhà ở xã hội trên đất công, phải đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thì toàn bộ thời gian làm thủ tục tối đa là 318 ngày qua 7 bước.
Nhưng đến nay, những dự án nhà ở xã hội không sử dụng vốn đầu tư công hoặc nguồn tài chính công đoàn, trình tự thực hiện sẽ gồm 7 bước với tổng thời gian tối đa 132 ngày. Quy trình này áp dụng cho doanh nghiệp đã có quyền sử dụng đất hợp pháp hoặc nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật, phù hợp quy hoạch.
Cụ thể, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được vừa có ý kiến thống nhất trình tự thủ tục thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội trên địa bàn TP.HCM theo đề xuất của Sở Xây dựng.
Để đẩy nhanh tiến độ các dự án nhà ở xã hội, hồ sơ pháp lý dự án sẽ được đưa vào "luồng xanh"
ẢNH: ĐÌNH SƠN
Theo đó, trình tự thủ tục thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội không sử dụng vốn đầu tư công, nguồn tài chính công đoàn được quy định như sau:
Với trường hợp doanh nghiệp có quyền sử dụng đất theo quy định, trình tự thủ tục bao gồm bảy bước (tổng thời gian thực hiện tối đa của cơ quan nhà nước là 132 ngày), chia làm 2 giai đoạn.
Giai đoạn 1 là công tác chuẩn bị thủ tục đầu tư xây dựng đảm bảo điều kiện khởi công xây dựng (thời gian thực hiện của cơ quan Nhà nước tối đa 62 ngày), bao gồm bốn bước:
Bước 1 là chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư theo pháp luật về nhà ở;
Bước 2: thẩm định, phê duyệt quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500 hoặc chấp thuận quy hoạch tổng mặt bằng tỷ lệ 1/500 (quy hoạch chi tiết được lập theo quy trình rút gọn) theo pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn;
Bước 3: giao đất, cho thuê đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất theo pháp luật về đất đai;
Bước 4: cấp giấy phép xây dựng.
Giai đoạn 2 là công tác quản lý nhà nước về đối tượng, kiểm tra công tác nghiệm thu hoàn thành công trình, kiểm tra giá bán nhà ở xã hội (thời gian thực hiện của cơ quan nhà nước tối đa 70 ngày), bao gồm ba bước:
Bước 5: chủ đầu tư thực hiện theo trình tự thủ tục (phê duyệt giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội; thực hiện song song việc công bố thời gian tiếp nhận hồ sơ đăng ký mua, thuê mua nhà ở xã hội và thủ tục thông báo nhà ở xã hội hình thành trong tương lai đủ điều kiện được bán, cho thuê mua; có ý kiến đối với Danh sách các đối tượng dự kiến được giải quyết mua nhà ở xã hội đối với dự án nhà ở xã hội không sử dụng vốn đầu tư công, nguồn tài chính công đoàn);
Bước 6: kiểm tra công tác nghiệm thu hoàn thành công trình của cơ quan chuyên môn về xây dựng tại địa phương;
Bước 7: kiểm tra giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội.
Với trường hợp đất do Nhà nước quản lý, trình tự thực hiện cũng bao gồm bảy bước và hai giai đoạn.
Giai đoạn 1 là công tác chuẩn bị thủ tục đầu tư xây dựng đảm bảo điều kiện khởi công xây dựng, giai đoạn 2 là công tác quản lý nhà nước về đối tượng, kiểm tra công tác nghiệm thu hoàn thành công trình, kiểm tra giá bán nhà ở xã hội.
Để đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án nhà ở xã hội, Chủ tịch UBND TP.HCM đã chỉ đạo các Sở ngành, UBND các xã, phường, đặc khu và các đơn vị có liên quan tiếp nhận, giải quyết thủ tục đầu tư theo đúng thẩm quyền, chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị, đảm bảo đúng quy định pháp luật và hoàn thành đúng thời gian theo quy định.
Đồng thời, đưa các dự án nhà ở xã hội vào nhóm "luồng xanh", "luồng ưu tiên". Phân công chuyên viên có kinh nghiệm hướng dẫn, xem trước hồ sơ khi có đề nghị của nhà đầu tư để đảm bảo giải quyết thủ tục hành chính, hồ sơ hành chính đúng thời gian theo trình tự này.
Ngoài ra, thành phố cũng đưa ra trình tự thủ tục thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội do nhà nước đầu tư xây dựng bằng vốn đầu tư công.
Trình tự thủ tục bao gồm tám bước (tổng thời gian thực hiện tối đa của cơ quan nhà nước là 122 ngày, chưa bao gồm bước 3: đăng ký kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn theo chương trình kỳ họp của HĐND TP.HCM) và cũng chia làm 2 giai đoạn.
Nhà ở xã hội đang được hàng triệu người dân trông chờ
ẢNH: ĐÌNH SƠN
Trên toàn quốc, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, các dự án nhà ở xã hội sắp tới sẽ được đưa vào nhóm "luồng xanh" về thủ tục hành chính. Nhiều quy trình sẽ được thực hiện song song nhằm cắt giảm tối thiểu 50% thời gian giải quyết thủ tục và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Tiến độ chương trình sẽ được tổng hợp và báo cáo Thủ tướng hàng tháng, hàng quý để kịp thời chỉ đạo, điều hành.
Để đẩy nhanh tiến độ, Bộ Xây dựng sẽ triển khai 9 nhóm giải pháp trọng tâm, trong đó hoàn thiện cơ chế chính sách, tháo gỡ vướng mắc cho dự án và phối hợp chặt chẽ với địa phương là nhiệm vụ quan trọng.
Các địa phương được yêu cầu đưa chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm, chuẩn bị quỹ đất sạch, hạ tầng đồng bộ. Chủ đầu tư được khuyến nghị tập trung hoàn thành dự án đang khởi công. Đồng thời nghiên cứu cơ chế đặc thù nhằm thu hút doanh nghiệp có năng lực tài chính và quỹ đất tham gia phát triển nhà ở xã hội.
Báo cáo của Bộ Xây dựng cho thấy hiện cả nước có 737 dự án nhà ở xã hội với quy mô 701.247 căn, đạt khoảng 70% mục tiêu của đề án 1 triệu căn. Trong đó, 196 dự án đã hoàn thành 170.673 căn, 220 dự án đang khởi công với 214.948 căn và 321 dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư với 315.626 căn.
Năm 2025, cả nước đã hoàn thành 103.113 căn hộ, đạt 103% kế hoạch, với 20 địa phương hoàn thành vượt chỉ tiêu.
Năm 2026, Chính phủ đặt mục tiêu phát triển khoảng 158.700 căn, nhưng hiện quy mô dự án đang triển khai đã gần 215.000 căn, vượt kế hoạch. Chỉ riêng tháng 2, các địa phương đã khởi công thêm 28 dự án với khoảng 20.000 căn hộ.
