Đưa trường học đến gần học sinh
Điểm mới nổi bật trong công tác tuyển sinh đầu cấp năm học 2026 - 2027 tại Hà Nội là thực hiện phương thức "xét tuyển theo nơi cư trú" thay cho phân chia theo địa giới hành chính trước đây; đồng thời ứng dụng GIS và AI nhằm minh bạch hóa, giảm quá tải cục bộ, hạn chế trái tuyến, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Với nguyên tắc "đưa trường học đến gần học sinh", hệ thống này giúp xác định khoảng cách từ nơi cư trú của học sinh tới các trường học, từ đó phân bổ phù hợp, bảo đảm học sinh được học trường gần nhà.

Học sinh Hà Nội sẽ được tuyển sinh theo nguyên tắc học trường gần nhà
ẢNH: V.T
Thực tế, việc phân tuyến tuyển sinh theo địa bàn phường, xã như trước kia đã khiến nhiều học sinh ở ngay gần trường nhưng vẫn thuộc diện trái tuyến do trường đó thuộc địa bàn phường khác. Vì thế, việc Hà Nội sẽ tuyển sinh theo bản đồ GIS, học sinh nhà ở đâu sẽ học ở trường gần nhất khiến nhiều phụ huynh mong ngóng, giải tỏa được lo lắng không biết con mình thuộc tuyến tuyển sinh nào khi hiện nay thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, địa bàn phường, xã rộng hơn trước kia rất nhiều.
Cô Nguyễn Phương Hoa, Hiệu trưởng Trường tiểu học Vĩnh Tuy (P.Vĩnh Tuy), cho biết năm học tới, trường dự kiến tuyển 320 hoc lớp 1, tương đương 8 lớp học. Nhà trường đã chủ động chuẩn bị nhân lực và hệ thống thông tin để sẵn sàng cho phương thức tuyển sinh mới.
Theo cô Hoa, khi chưa có thông tin trên, nhiều phụ huynh đã đến trường hoặc qua fanpage hỏi về tuyển sinh do địa bàn phường hiện thay đổi nhiều. Giờ đây, nhà trường đã có căn cứ chính xác để giải thích với phụ huynh, giúp họ yên tâm rằng, dù địa giới hành chính thay đổi, cha mẹ có quyền cho con vào trường nếu các cháu ở quanh trường, dù khác phường.
Ông Phạm Quốc Toản, Phó giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội, cho biết việc xác định trường học theo khoảng cách địa lý không chỉ tạo thuận lợi cho việc đi lại mà còn giúp phân bổ học sinh hợp lý hơn giữa các trường. Tình trạng "nơi quá đông, nơi thiếu học sinh" vốn tồn tại nhiều năm, được kỳ vọng sẽ giảm đáng kể.
Quan trọng là chất lượng
Tuy nhiên, thực tế là không phải phụ huynh nào cũng đặt mục tiêu là con phải học gần nhà. Với họ, quan trọng hơn cả là chất lượng giáo dục của trường học đó.
Một phụ huynh ở P.Thanh Xuân chia sẻ, nếu theo phân tuyến tuyển sinh như trước thì con chị sẽ được học ở một trường "điểm" nổi tiếng, dù đi học hơi xa. Còn theo nguyên tắc gần nhà thì con sẽ phải học ở một trường hầu như không có "tiếng tăm".
"Gia đình chấp nhận mất công đưa đón con mỗi ngày nhưng yên tâm con được học ở môi trường tốt", vị này chia sẻ và băn khoăn nếu phụ huynh không chọn trường gần nhà có được không khi áp dụng hướng dẫn mới về tuyển sinh.
Chung thắc mắc này, nhiều nhà giáo và chuyên gia cho rằng để giải bài toán áp lực tuyển sinh đầu cấp ở Hà Nội, để đảm bảo học sinh được học trường gần nhà và yên tâm với ngôi trường đó thì biện pháp lâu dài vẫn là đầu tư đồng đều về chất lượng dạy và học cũng như cơ sở vật chất của trường học.
Theo tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Anh, thành viên Hội đồng quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực, chất lượng giữa các trường vẫn còn có sự khác biệt nên nhiều phụ huynh luôn mong muốn tìm cho con em mình một môi trường học tập tốt, được học với những thầy cô giáo giỏi.
Ngoài ra, tư duy về "trường chuyên, lớp chọn, trường điểm" còn ăn sâu trong suy nghĩ của không ít phụ huynh, không chỉ ở Hà Nội mà trên phạm vi cả nước. Những yếu tố đó khiến câu chuyện tuyển sinh đầu cấp luôn nhận được sự quan tâm lớn của xã hội.
Bà Thu Anh cho rằng, giải pháp căn bản là nâng cao chất lượng giáo dục ở mỗi nhà trường, ngành giáo dục cần tạo điều kiện để các trường được học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm, phát triển môi trường học tập tốt; trong đó vai trò và trách nhiệm của người đứng đầu nhà trường là yếu tố đặc biệt quan trọng.
"Một ngôi trường có trở thành "trường hot" hay không phụ thuộc rất lớn vào chất lượng giáo dục của chính nhà trường. Hiện Hà Nội có hơn 140.000 giáo viên, nếu các thầy cô đều giữ tinh thần trách nhiệm, không ngừng học hỏi, nuôi dưỡng niềm đam mê với nghề, cùng với sự nỗ lực của các nhà quản lý giáo dục, thì khoảng cách chất lượng giữa các trường sẽ dần được thu hẹp. Khi đó, áp lực "chọn trường, chạy trường" cũng sẽ giảm đi đáng kể.
Khi các trường học gần nơi cư trú được phụ huynh tin tưởng về chất lượng, cha mẹ học sinh sẽ không còn nhu cầu tìm kiếm những ngôi trường xa hơn", bà Thu Anh nêu quan điểm.
Về lâu dài, ông Nguyễn Quang Tuấn, Phó giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội, thông tin, sở này đã tham mưu, trình thành phố phê duyệt kế hoạch đầu tư mạnh mẽ cho giáo dục, tập trung cho hơn 1.300 dự án xây dựng, nâng cấp cơ sở vật chất, trường lớp đạt chuẩn quốc gia, góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng giáo dục và giảm khoảng cách giữa các khu vực.
"Ngành GD-ĐT cũng phát động phong trào chia sẻ kinh nghiệm đào tạo, kinh nghiệm quản lý giữa các trường có chất lượng đào tạo tốt với các trường còn hạn chế. Đồng thời tuyên truyền để phụ huynh, học sinh tin tưởng vào nhà trường, yên tâm gửi con theo học", ông Tuấn chia sẻ.
Hà Nội tuyển sinh mầm non, lớp 1, lớp 6 từ ngày 1.7
Sở GD-ĐT Hà Nội cho biết, thời gian tuyển sinh (trực tuyến) lớp 1 cho năm học tới từ ngày 1.7 đến hết ngày 3.7; tuyển sinh trẻ 3 - 5 tuổi từ ngày 4.7 đến hết ngày 6.7; tuyển sinh lớp 6 từ ngày 7.7 đến hết ngày 9.7.
Trong trường hợp chưa kịp đăng ký tuyển sinh trực tuyến trong thời gian trên, phụ huynh có thể trực tiếp đến trường nộp hồ sơ từ ngày 12.7 đến ngày 18.7.
Riêng các trường tư thục được tuyển sinh từ ngày 31.5 đến ngày 12.7. Các trường cập nhật danh sách trúng tuyển chậm nhất ngày 23.7.