HỌC BẠ HỌC SINH LỚP 12 THIẾU CỘT ĐIỂM NGOẠI NGỮ 2
Những ngày gần đây, phụ huynh học sinh (HS) có con em đang học lớp 12 chuyên tiếng Nhật, tiếng Trung (ngoại ngữ 1) tại TP.HCM lo lắng vì thiếu điểm học bạ ngoại ngữ 2. Trong năm học lớp 10, 11, những HS này có học ngoại ngữ 2 (tiếng Anh) và bảng điểm trong học bạ đã ghi cột điểm ngoại ngữ 2. Tuy nhiên đến năm lớp 12, HS không học ngoại ngữ 2 nên cột điểm này để trắng. Vì vậy, phụ huynh lo lắng ảnh hưởng đến hồ sơ xét tốt nghiệp, tuyển sinh ĐH và du học, nếu có.
Nguyên nhân của sự việc này là vì trong năm học 2025 - 2026 một số trường THCS, THPT tại TP.HCM ngừng tổ chức dạy ngoại ngữ 2 do thực hiện quy định học 2 buổi/ngày, không dạy quá 7 tiết/ngày của Bộ GD-ĐT.
QUY CHẾ TUYỂN SINH ĐH YÊU CẦU ĐIỂM 3 NĂM
Một quy định mới của quy chế tuyển sinh ĐH năm nay liên quan đến phương thức xét tuyển căn cứ vào kết quả học tập THPT (điểm học bạ). Theo đó, quy chế quy định phương thức tuyển sinh dựa trên kết quả học tập các môn học cấp THPT bắt buộc môn toán hoặc ngữ văn với trọng số tính điểm xét của một trong 2 môn tối thiểu 1/3. Đồng thời, thí sinh (TS) cần có tổ hợp xét tuyển sử dụng điểm trung bình chung kết quả học tập cả năm các lớp 10, 11, 12 của tối thiểu 3 môn học theo thang điểm 30.
Trường hợp dùng chứng chỉ ngoại ngữ quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển, tổ hợp xét tuyển sử dụng điểm trung bình chung kết quả học tập cả năm các lớp 10, 11, 12 của tối thiểu 2 môn học, trong đó bắt buộc phải có môn toán hoặc ngữ văn. Như vậy, điểm khác biệt rõ của năm nay là yêu cầu TS cần điểm trung bình chung kết quả học tập của cả 3 năm THPT (lớp 10, 11, 12), thay vì chỉ cần kết quả học tập một số học kỳ như trước đây.
Quy định này dẫn đến thực trạng không ít HS vì nhiều lý do khác nhau mà không có đầy đủ các cột điểm của cả 3 năm THPT ở một vài môn nào đó. Nhiều trường hợp xuất phát từ sự thay đổi lựa chọn môn học trong quá trình học tập THPT. Sau năm lớp 10, HS xin đổi môn học do đã chọn không đúng môn học phù hợp với năng lực, dẫn tới trường hợp không đủ cột điểm 3 năm của cả môn cũ và mới sau điều chỉnh.
Học sinh lớp 12 tại TP.HCM trong giờ học ngoại ngữ
ẢNH: ĐÀO NGỌC THẠCH
Có trường hợp HS bị thiếu cột điểm của môn ngoại ngữ 2 như các trường hợp nêu trên. Sau 2 năm học, HS chỉ có cột điểm năm lớp 10 và 11 trong học bạ nhưng không có cột điểm năm lớp 12.
Do đó, không ít HS và phụ huynh lo lắng không có đầy đủ cột điểm khi tham gia xét tuyển bằng điểm học bạ vào ngành có sử dụng cột điểm này năm nay.
HƯỚNG XỬ LÝ CỦA CÁC TRƯỜNG ĐH
Với trường hợp này, tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, cho biết: Quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ ĐH và ngành giáo dục mầm non trình độ CĐ của Bộ GD-ĐT đã có quy định cụ thể. Theo đó, quy chế nêu: "Trường hợp môn học trong tổ hợp xét tuyển không học đủ 6 học kỳ cấp THPT theo năm do thay đổi lựa chọn môn học thì sử dụng kết quả học tập môn học khác gần lĩnh vực thay thế". Vì vậy, theo tiến sĩ Trung Nhân, TS không cần lo lắng trong trường hợp này vì các trường sẽ có quy định sử dụng điểm môn học khác gần lĩnh vực để thay thế.
Ví dụ tại Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, tiến sĩ Nhân cho hay ngoài 2 môn nòng cốt là bắt buộc, TS có thể lựa chọn một trong các môn còn lại theo quy định của trường để xét tuyển. Với ngành ngôn ngữ, trường hợp TS bị thiếu cột điểm môn tiếng Anh, trường cho phép TS sử dụng điểm của các môn ngoại ngữ khác để thay thế.
"Nhiều trường ĐH khác cũng quy định các tổ hợp xét tuyển linh hoạt, ngoài môn bắt buộc văn hoặc toán, TS được lựa chọn một trong số các môn còn lại của kỳ thi tốt nghiệp THPT để xét tuyển. Do đó, TS cần theo dõi quy định của từng trường, từng ngành mà mình muốn xét tuyển để có thông tin cụ thể", tiến sĩ Nhân lưu ý thêm.
Trường ĐH Bách khoa TP.HCM cũng có cùng phương án. Phương thức xét tuyển tổng hợp của Trường ĐH Bách khoa TP.HCM năm nay có công thức chung gồm điểm học lực, điểm cộng và điểm ưu tiên. Trong điểm học lực, 10% trọng số điểm được tính dựa vào điểm học tập THPT quy đổi, căn cứ vào điểm trung bình cộng điểm trung bình lớp 10, 11, 12 các môn trong tổ hợp xét tuyển (riêng môn toán nhân hệ số 2). Do đó, TS cần có kết quả học tập của 6 học kỳ (lớp 10, 11, 12) theo tổ hợp môn xét tuyển. Tuy nhiên, trường hợp TS không đủ 6 học kỳ cấp THPT theo năm do thay đổi lựa chọn môn học thì sử dụng kết quả học tập môn học khác gần lĩnh vực thay thế do Hội đồng tuyển sinh quyết định.
Học sinh đặt câu hỏi liên quan đến các phương thức xét tuyển vào ĐH trong chương trình Tư vấn mùa thi năm 2026 của Báo Thanh Niên tại TP.HCM
ảnh: Ngọc Dương
Năm nay, ĐH Kinh tế TP.HCM cũng lần đầu triển khai phương thức xét tuyển kết hợp, trong đó một căn cứ liên quan đến điểm học tập THPT. Chia sẻ thêm về cách thức xét tuyển kết hợp của ĐH Kinh tế TP.HCM, PGS-TS Bùi Quang Hùng, Phó giám đốc phụ trách ĐH này, cho biết điểm xét tuyển là điểm tích hợp từ các đầu điểm: "điểm thi" của TS nhân hệ số; cộng "điểm trung bình các năm học THPT" nhân hệ số; cộng điểm cộng các tiêu chí theo quy định của ĐH Kinh tế TP.HCM (nếu có); cộng điểm ưu tiên khu vực, ưu tiên đối tượng (nếu có) theo quy định của Bộ GD-ĐT. Trong đó, điểm học bạ là tính theo trung bình cộng các môn có tính điểm theo cả năm học. Do đó, trường căn cứ trên điểm trung bình của các năm học mà không theo điểm các môn cụ thể.
Sở GD-ĐT TP.HCM nói gì ?
Một cán bộ khảo thí của Sở GD-ĐT TP.HCM giải thích Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT ban hành chương trình Giáo dục phổ thông 2018 có nêu rõ: HS phổ thông bắt buộc phải học 1 ngoại ngữ (gọi là ngoại ngữ 1) và được tự chọn thêm ít nhất một ngoại ngữ khác (gọi là ngoại ngữ 2) theo nguyện vọng của mình và khả năng đáp ứng của cơ sở giáo dục.
Ngoại ngữ 1 là môn học bắt buộc từ lớp 3 đến lớp 12. Cơ sở giáo dục có thể tổ chức học ngoại ngữ 1 bắt đầu từ lớp 1, nếu HS có nhu cầu và cơ sở giáo dục có khả năng đáp ứng.
Ngoại ngữ 2 là môn học tự chọn, có thể tổ chức dạy học bắt đầu từ lớp 6 (thời lượng 3 tiết/tuần) và kết thúc ở bất kỳ lớp nào tùy theo nhu cầu của HS và khả năng đáp ứng của cơ sở giáo dục.
Sở GD-ĐT quy định điều kiện tổ chức các lớp ngoại ngữ 2 phải căn cứ trên nguồn lực giáo viên và nhu cầu HS tại các cơ sở giáo dục, đảm bảo tuân thủ quy định của Bộ GD-ĐT. Cơ sở giáo dục có trách nhiệm xây dựng kế hoạch thực hiện.
Cán bộ này cho biết thêm với những quy định như vậy nên có những trường, có thể vào những năm cuối cấp đã xác định mục tiêu cụ thể với HS, đã cân nhắc việc tiếp tục tổ chức hay ngừng lại ngoại ngữ 2. Môn học này được xây dựng trong chương trình Giáo dục phổ thông nhưng là môn tự chọn, do đó dù có cột điểm vẫn không tham gia việc xét điểm tốt nghiệp THPT.
Ngoài ra, cán bộ của Sở GD-ĐT cũng nói thêm theo quy chế về thi tốt nghiệp THPT, mọi HS có cột điểm ngoại ngữ 1 của chương trình Giáo dục phổ thông đều được dự thi tốt nghiệp THPT. Từ năm 2025, ngoại ngữ không còn là môn thi bắt buộc mà là một trong 2 môn tự chọn, TS có thể chọn thi một trong các môn như tiếng Anh, tiếng Nga, tiếng Pháp, tiếng Trung Quốc, tiếng Đức, tiếng Nhật, tiếng Hàn tùy theo nguyện vọng xét tuyển vào các trường ĐH.
Chính vì vậy, việc trong học bạ có cột điểm ngoại ngữ 2 ở năm lớp 10, 11 mà không có ở năm lớp 12 cũng sẽ không ảnh hưởng đến việc xét điểm tốt nghiệp hay ĐH.
