HÓA GIẢI NHỮNG ĐIỂM NÓNG
Trong nhiều năm qua, ở TP.HCM, đặc biệt tại các khu vực cửa ngõ, nơi có nhiều xe tải và xe container lưu thông, vòng xoay truyền thống khó đáp ứng nhu cầu giao thông ngày càng lớn.
Vòng xoay Nguyễn Thái Sơn (P.Hạnh Thông) là một trong những nút giao phức tạp nhất TP.HCM do kết nối 6 trục đường lớn gồm: Nguyễn Kiệm, Nguyễn Thái Sơn, Phạm Văn Đồng, Hoàng Minh Giám, Hồng Hà và Bạch Đằng. Đây là cửa ngõ kết nối khu vực Gò Vấp - Phú Nhuận - Tân Bình cũ và là lối vào sân bay Tân Sơn Nhất. Ba trục đường có lưu lượng xe lớn gồm Phạm Văn Đồng, Nguyễn Kiệm và Hoàng Minh Giám cùng đổ về vòng xoay, tạo ra nhiều xung đột khi xe rẽ trái, đi thẳng hoặc nhập dòng. Đặc biệt, dòng xe từ Phạm Văn Đồng đi sân bay và dòng xe từ Gò Vấp vào trung tâm thường cắt nhau trong phạm vi vòng xoay, khiến khả năng tự điều tiết của nút giao giảm rõ rệt vào giờ cao điểm.
Hầm chui và cầu vượt tại nút giao An Phú đã góp phần giảm tình trạng kẹt xe ở khu đông TP.HCM
ẢNH: Bùi Quốc Hoàng
Năm 2016, TP.HCM làm cầu vượt thép dạng chữ N tại nút giao Nguyễn Kiệm - Nguyễn Thái Sơn với 3 nhánh chính, tách các luồng rẽ trái có lưu lượng lớn ra khỏi mặt đất. Công trình giúp giảm bớt xung đột trực tiếp trong vòng xoay và cải thiện đáng kể khả năng lưu thông trên các hướng Nguyễn Kiệm - Hoàng Minh Giám - Nguyễn Thái Sơn. Cách đó không xa là nút giao ngã sáu Gò Vấp cũng được làm cầu vượt thép, cùng với hệ thống đèn tín hiệu giúp giảm đáng kể tình trạng kẹt xe. Theo ghi nhận sáng 9.3, dù lưu lượng xe khá lớn nhưng 2 nút giao này không ùn tắc, các phương tiện di chuyển chậm.
Giải pháp công trình tại các nút giao được TP.HCM triển khai từ năm 2012 với hàng loạt cầu vượt thép được xây dựng để giải quyết kẹt xe ở vòng xoay và ngã tư như Hàng Xanh, Cây Gõ, Lăng Cha Cả, ngã tư Thủ Đức, Nguyễn Tri Phương - 3 Tháng 2. Ở khu vực ngoại thành, vòng xoay An Sương trước đây thường xuyên ùn tắc vì dòng xe từ QL1, QL22 và đường Trường Chinh dồn về cùng lúc. Khi hầm chui được xây dựng dưới chân vòng xoay và kết hợp với cầu vượt phía trên, nút giao này trở thành nút giao 3 tầng, giúp tách dòng xe đi thẳng ra khỏi dòng xe quay vòng, giảm đáng kể áp lực trên mặt đường.
Tương tự, tại nút giao Mỹ Thủy ở khu đông, nơi xe container ra vào cảng Cát Lái dày đặc, việc làm hầm chui và các nhánh cầu vượt đã từng bước tách dòng xe tải nặng khỏi dòng xe máy và ô tô con. "Từ khi đưa hầm chui và các nhánh cầu vượt vào khai thác, không còn xung đột giữa dòng xe container ra vào cảng với xe máy và ô tô con. Nhờ vậy, tình trạng ùn tắc đã giảm đáng kể, đặc biệt vào giờ cao điểm", một cán bộ CSGT nhận xét.
NẮN DÒNG PHƯƠNG TIỆN TẠI 15 NÚT GIAO
Thượng tá Nguyễn Văn Bình, Phó trưởng phòng CSGT (PC08) Công an TP.HCM, nhận định dù đã lắp đặt đèn tín hiệu, nhưng với những nút giao quá đông xe vẫn phải tính đến các giải pháp khác như làm cầu vượt hoặc hầm chui để tách dòng xe và giảm xung đột tại các điểm giao cắt. Việc xây dựng các công trình này nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại thực tế của người dân, giúp dòng xe lưu thông thông suốt hơn. Một số khu vực như vòng xoay Hàng Xanh hay vòng xoay Bình Triệu thường xuyên xảy ra ùn ứ do lượng xe quá lớn, trong khi các tuyến đường kết nối chưa "thoát" kịp.
Vòng xoay Nguyễn Thái Sơn (P.Hạnh Thông, TP.HCM) bớt ùn tắc sau khi có cầu vượt thép
ẢNH: SỸ ĐÔNG
"Có những trường hợp xử lý được một nút giao nhưng các tuyến đường xung quanh vẫn bị dồn ứ. Ví dụ, xe có thể thoát qua một hướng nhưng tuyến Xô Viết Nghệ Tĩnh lại chưa giải tỏa được lưu lượng, dẫn đến tình trạng vẫn ùn tắc ở vòng xoay Hàng Xanh. Điều đó có nghĩa một nút thắt được giải quyết nhưng phía sau vẫn còn "nút cổ chai" khiến dòng xe vẫn bị dồn lại", thượng tá Bình phân tích.
Đại diện Sở Xây dựng TP.HCM cho biết nhiều vòng xoay dù đã lắp đèn tín hiệu điều tiết giao thông nhưng vẫn thường xuyên quá tải, việc phân luồng hay lắp đèn chỉ là giải pháp tạm thời, muốn giải quyết căn cơ phải tính đến các công trình như hầm chui hoặc cầu vượt để tách dòng xe, giảm bớt các điểm giao cắt trên mặt đường. Sở Xây dựng đang nghiên cứu khoảng 15 vị trí có thể xây hầm chui hoặc cầu vượt thép tại những giao lộ có lưu lượng phương tiện cao.
Trong năm 2025, UBND TP.HCM đã giao các đơn vị nghiên cứu đầu tư cầu vượt thép tại vòng xoay ngã bảy Lý Thái Tổ (Điện Biên Phủ - Ngô Gia Tự - Lý Thái Tổ - Lê Hồng Phong) với tổng mức đầu tư khoảng 420 tỉ đồng. Nơi đây sẽ có thêm cầu vượt bằng thép theo hướng trục đường Lý Thái Tổ, kết hợp các nhánh theo đường Lê Hồng Phong. Cách đó không xa, nút giao ngã sáu Nguyễn Tri Phương - Ngô Gia Tự - Nguyễn Chí Thanh cũng phải làm thêm cầu vượt thép. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM sẽ nghiên cứu các phương án thiết kế để vừa giải quyết ùn tắc giao thông tại vòng xoay vừa hạn chế ảnh hưởng đến các nút giao trong khu vực.
Đối với một số ngã tư khác, nhiều dự án sẽ xây dựng thời gian tới. Như tại nút giao ngã tư Bốn Xã, TP.HCM dự kiến xây dựng đảo trung tâm hình elip, kết hợp cầu vượt 4 làn xe trên trục đường Hòa Bình - Lê Văn Quới, tổng mức đầu tư dự kiến 2.464 tỉ đồng. Dự kiến 3 dự án trên khởi công giữa năm 2027, hoàn thành sau 12 - 15 tháng thi công.
MỞ TOANG CỬA NGÕ TỪ HÀNG XANH ĐI BÌNH DƯƠNG
Nhiều chuyên gia giao thông cho rằng giải quyết kẹt xe ở vòng xoay không chỉ tập trung xây cầu vượt, hầm chui ở nút giao mà cần thêm các dự án mở rộng đường cho những khu vực lân cận. Như tại ngã tư Hàng Xanh, nếu không mở rộng đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, ngã năm Đài liệt sĩ và QL13 thì người dân thoát khỏi nút giao vẫn phải chịu cảnh kẹt xe ở khu vực khác.
TP.HCM đang nghiên cứu làm cầu vượt thép ở vòng xoay ngã bảy Lý Thái Tổ
ẢNH: NHẬT THỊNH
Theo Sở Xây dựng, ngã tư Hàng Xanh là cửa ngõ kết nối QL13 vào trung tâm và là điểm giao thoa của nhiều hướng xe từ Đồng Nai và khu vực Bà Rịa-Vũng Tàu, Bình Dương cũ đi vào TP.HCM. Vì vậy lượng xe qua khu vực này luôn rất lớn. TP.HCM đang tính toán mở rộng các trục đường như Đinh Bộ Lĩnh và Xô Viết Nghệ Tĩnh kéo dài đến cầu Bình Triệu theo mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (mô hình TOD). Khi các dự án này đầu tư đồng bộ, việc đi lại qua vòng xoay Hàng Xanh mới có thể thông thoáng hơn.
"Giao thông giống như dòng nước, nếu chỉ khơi thông một điểm mà những chỗ khác vẫn bị nghẽn thì xe vẫn ùn lại. Ví dụ khu vực Hàng Xanh có thông nhưng các nút lân cận như ngã năm Đài liệt sĩ vẫn kẹt thì dòng xe vẫn bị dồn lại", đại diện Sở Xây dựng nhìn nhận.
Trong năm 2026, dự án nâng cấp, mở rộng QL13 sẽ được khởi công, trong đó có hạng mục 2 nút giao lớn dọc tuyến là ngã tư Bình Lợi và ngã tư Bình Phước (P.Hiệp Bình). Cả 2 nút giao trên sẽ làm 2 hầm chui trên QL13 theo hướng cầu Bình Triệu đi cầu Vĩnh Bình và ngược lại. Dự án này có tổng vốn đầu tư gần 21.000 tỉ đồng, dự kiến hoàn thành năm 2028.
Vì sao TP.HCM tháo dỡ nhiều vòng xoay?
Trước đây, đường Phạm Văn Đồng tổ chức nhiều vòng xoay, nhưng sau đó buộc phải tháo dỡ như vòng xoay Phạm Văn Đồng - Lê Quang Định, Phạm Văn Đồng - đường số 20. Ngoài khu trung tâm hiện hữu, Sở Xây dựng TP.HCM dự kiến thay thế một số vòng xoay trên các tuyến có nhiều xe container như ĐT.743 và Mỹ Phước - Tân Vạn bằng hệ thống đèn tín hiệu giao thông. Lý do là các vòng xoay trên 2 tuyến đường này dễ làm tăng điểm mù và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
