Sau 4 năm, chiến sự đã chuyển từ hình thức đấu xe tăng thành một cuộc chiến tiêu hao, trong đó máy bay không người lái (UAV) đóng vai trò chủ đạo. Sự phát triển của UAV đã khiến các bước tiến lớn của bộ binh trên chiến trường trở nên vô cùng khó khăn. Theo AP, quân Nga chỉ tiến thêm được khoảng 50 km tại tỉnh Donetsk trong vòng 2 năm qua trong khi một thống kê khác cho rằng Moscow chỉ giành thêm được 1% lãnh thổ Ukraine trong năm 2025. Khoảng 30% vùng Donbass, gồm Donetsk và Luhansk, vẫn còn nằm trong vòng kiểm soát của Ukraine. Theo ước tính của Bộ Quốc phòng Anh, Nga sẽ phải mất 4 năm nữa mới giành được toàn bộ Donbass với tốc độ tiến quân như hiện nay.
Một tòa nhà tại Kyiv bị phá hủy sau đợt tấn công ngày 22.2
Ảnh: Reuters
Trong khi đó, con số tổn thất của hai bên được cho là không hề nhỏ. Theo một số ước tính, chiến sự giữa hai bên đã làm gần 2 triệu binh sĩ thiệt mạng, bị thương hoặc mất tích, biến mâu thuẫn này thành cuộc xung đột chết chóc nhất tại châu Âu từ Thế chiến 2. Mặc dù vậy, Nga vẫn tiếp tục chiến dịch quân sự, đồng thời giữ nguyên các điều kiện như Ukraine không được gia nhập NATO, hạn chế quy mô quân đội hay phải rút khỏi toàn bộ 4 tỉnh mà Moscow sáp nhập vào tháng 9.2022, gồm Donetsk, Luhansk, Kherson và Zaporizhzhia.
Sau khi nhậm chức vào đầu năm ngoái, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã khởi động tiến trình đối thoại hòa bình. Mục tiêu sớm đạt thỏa thuận như kỳ vọng của ông Trump đã không trở thành hiện thực. Tuy nhiên, quá trình đối thoại gần đây đã được thúc đẩy dù vẫn tiến triển chậm, trong đó lãnh thổ là một trong những nút thắt khó gỡ.
Ông Zelensky chịu áp lực từ ông Trump, trách Mỹ bắt Ukraine nhượng bộ
Từ cuối năm ngoái, Nhà Trắng đề xuất ý tưởng lập vùng kinh tế tự do tại Donbass để giải quyết vấn đề lãnh thổ. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều câu hỏi chưa có lời giải liên quan, gồm vùng đệm sẽ do ai kiểm soát và quản lý như thế nào. Nga đã phản đối sự hiện diện của binh sĩ NATO tại Ukraine.
Từ tháng 1, phái đoàn Nga, Mỹ và Ukraine đã có hai vòng đàm phán tại Abu Dhabi (UAE) và một vòng tại Geneva (Thụy Sĩ). Trưởng phái đoàn Nga Vladimir Medinsky đánh giá cuộc gặp gần nhất, diễn ra trong hai ngày 17 - 18.2, là hết sức khó khăn nhưng chuyên nghiệp. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov miêu tả cuộc đàm phán là quá trình rất phức tạp và tốn nhiều công sức, tiết lộ rằng còn nhiều điều cần được phân tích và thảo luận với người đứng đầu nhà nước. Hôm qua, Hãng TASS dẫn nguồn tin tiết lộ cuộc đàm phán tại Geneva có thể khôi phục ngay trong tuần này.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Nhà Trắng đã ra điều kiện phải chấm dứt chiến sự chậm nhất là vào tháng 6, nếu không sẽ gia tăng sức ép lên cả hai bên xung đột. Tuy nhiên, việc đạt được mục tiêu này sẽ là một thử thách lớn nếu như hai bên không chấp nhận nhượng bộ.
