Tại Úc, thời điểm quan sát thuận lợi nhất là tối 3.3. Ở New Zealand, theo giáo sư Richard Easther, Đại học Auckland (New Zealand), nguyệt thực sẽ đạt cực đại ngay sau nửa đêm 3.3 khi mặt trăng ở vị trí cao trên bầu trời. Hiện tượng này có thể quan sát được trên toàn quốc, miễn là thời tiết cho phép.
Hình ảnh "trăng máu" được chụp trong một lần nguyệt thực trên bầu trời đêm ở Thượng Hải, Trung Quốc ngày 8.9.2025
ẢNH: AFP
Trong khi đó, tại một số khu vực châu Mỹ, nguyệt thực sẽ diễn ra vào sáng sớm 3.3. Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) lưu ý những nơi ở rìa vùng quan sát có thể chỉ thấy một phần hiện tượng do mặt trăng lặn sớm. Đây là lần cuối cùng hiện tượng này xuất hiện trong gần 3 năm tới, theo The Guardian.
Để có trải nghiệm tốt nhất, các chuyên gia khuyến nghị tìm địa điểm tối, tránh ánh đèn đô thị và dành khoảng 10 - 15 phút để mắt thích nghi với bóng đêm. Dịp này, sao Mộc cũng xuất hiện cao trên bầu trời, tạo thêm điểm nhấn cho bức tranh thiên văn.
Theo tiến sĩ Rebecca Allen, nhà vật lý thiên văn tại Đại học Swinburne (Úc), nguyệt thực toàn phần xảy ra khi trái đất nằm thẳng hàng giữa mặt trăng và mặt trời, khiến ánh sáng mặt trời bị che khuất và bóng của trái đất phủ lên mặt trăng.
Tuy nhiên, một phần ánh sáng vẫn xuyên qua khí quyển, bị khúc xạ và tạo nên gam màu đỏ cam đặc trưng - tương tự sắc màu của hoàng hôn hoặc bình minh. "Ánh sáng đi qua khí quyển sẽ nhuộm bề mặt mặt trăng thành màu đỏ đồng đậm", bà Allen giải thích.
Nguyệt thực toàn phần thường xuất hiện theo chu kỳ từ 18 tháng đến 3 năm. Lần kế tiếp sẽ diễn ra vào đêm giao thừa năm 2028 và có thể quan sát tại châu Âu, châu Á, Úc và châu Phi. Tại Bắc Mỹ, lần nguyệt thực toàn phần tiếp theo sẽ vào tháng 6.2029. Trước đó, một đợt nguyệt thực một phần dự kiến xảy ra ngày 28.8 tới.
Trong thời hiện đại, "trăng máu" đơn thuần là một hiện tượng thiên văn ấn tượng, nhắc nhở về chuyển động không ngừng của trái đất trong hệ mặt trời. Tuy nhiên, trong lịch sử, hiện tượng này từng được gắn với nhiều điềm báo.
Người Inca cổ đại cho rằng màu đỏ của mặt trăng là do một con báo đốm đang tấn công nó. Còn tại Lưỡng Hà, nguyệt thực bị xem là dấu hiệu đe dọa nhà vua. Một số cộng đồng bản địa ở Bắc Mỹ tin rằng mặt trăng đang "bị thương" và cần được chữa lành bằng các nghi lễ.
Dù từng mang nhiều tầng ý nghĩa huyền bí, ngày nay nguyệt thực toàn phần vẫn là một trong những sự kiện thiên văn thu hút sự quan tâm lớn của công chúng, khuyến khích mọi người ngước nhìn bầu trời và chiêm ngưỡng vẻ đẹp của vũ trụ.
