Theo Reuters ngày 8.2, thông qua các kính viễn vọng vô tuyến đặt tại bang New Mexico (Mỹ) và Nam Phi, nhóm nghiên cứu quan sát lỗ đen này trong quá trình phun ra một luồng vật chất chuyển động với tốc độ rất cao, sau khi xé toạc và nuốt chửng một ngôi sao gần đó.
Hình ảnh minh họa về hiện tượng gián đoạn thủy triều xảy ra khi một ngôi sao bay quá gần một lỗ đen siêu khối lượng
ảnh: reuters
Điều khiến sự kiện này trở nên khác thường nằm ở cường độ và thời gian kéo dài của giai đoạn được ví như "tiêu hóa sau bữa ăn" của lỗ đen. Phải mất tới 2 năm sau khi ngôi sao bị lực hấp dẫn khổng lồ xé thành các đám khí, vật chất còn sót lại mới bắt đầu bị phóng vào không gian. Đáng chú ý, luồng vật chất này đã tồn tại suốt 6 năm - lâu hơn bất kỳ trường hợp nào từng được ghi nhận và đến nay vẫn chưa có dấu hiệu suy yếu.
"Sự gia tăng theo cấp số nhân về độ sáng của nguồn này là điều chưa từng có", bà Yvette Cendes, nhà vật lý thiên văn thuộc Đại học Oregon (Mỹ) cho biết.
"Hiện tại, nó sáng hơn khoảng 50 lần so với khi được phát hiện lần đầu và có độ sáng vô tuyến cực kỳ lớn. Hiện tượng này đã kéo dài nhiều năm và vẫn chưa dừng lại, điều đó thật sự rất bất thường", theo bà.
Lỗ đen nói trên nằm cách trái đất khoảng 665 triệu năm ánh sáng. Một năm ánh sáng tương đương quãng đường ánh sáng đi được trong một năm, khoảng 9,5 nghìn tỉ km.
Ngôi sao bị nuốt chửng là một sao lùn đỏ, nhỏ hơn mặt trời khoảng 10 lần.
Trong thiên văn học, "chân trời sự kiện" được xem là ranh giới không thể quay lại của lỗ đen - nơi vật chất một khi vượt qua sẽ không thể thoát ra. Khi một ngôi sao tiến quá gần, nó bị kéo giãn và xé toạc bởi lực thủy triều, tạo nên hiện tượng gọi là "sự kiện phá vỡ thủy triều".
"Bất kỳ vật thể nào tiến quá gần chân trời sự kiện đều có nguy cơ bị xé nát và kéo giãn thành một dòng mảnh vụn dài - một quá trình thường được gọi là 'hiện tượng sợi mì'. Sau khi bị xé toạc, một phần khí rơi trở lại, nóng lên và bị lỗ đen nuốt chửng", bà Kate Alexander, nhà vật lý thiên văn thuộc Đại học Arizona (Mỹ), giải thích.
Hiện các nhà khoa học vẫn chưa thể xác định chính xác nguyên nhân khiến sự kiện phá vỡ thủy triều này tạo ra một luồng phản lực tương đối tính mạnh và kéo dài đến vậy.
Câu hỏi lớn hiện nay là luồng vật chất này sẽ còn tiếp tục mạnh lên trong bao lâu. Các nhà nghiên cứu cho rằng nó có thể đạt đỉnh vào cuối năm nay hoặc sang năm sau.
"Sau khi đạt đỉnh, lượng phát xạ sẽ dần mờ đi, nhưng chúng ta có thể vẫn quan sát được nó trong một thập niên hoặc thậm chí lâu hơn nữa", bà Alexander nói.
