Cái cớ được Tel Aviv đưa ra khi Hezbollah từ ngày 2.3 phóng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) tấn công Israel để "chia lửa" với Iran. Theo giới phân tích, bản thân lực lượng Hezbollah đã chịu áp lực từ Iran để tham gia cuộc xung đột với Mỹ và Israel, sau khi một cuộc không kích của Israel giết chết Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei.
Đòn phản công từ Tel Aviv
Trả lời Thanh Niên, chuyên gia tình báo quân sự Mỹ Carl O.Schuster (đang giảng dạy về quan hệ quốc tế, lịch sử ở ĐH Hawaii - Thái Bình Dương) đánh giá: "Lực lượng Hezbollah "chia lửa" ở mức tối thiểu. Họ tiến hành một vài cuộc tấn công bằng tên lửa quy mô nhỏ vào Israel, nhưng không hướng đến đối đầu diện rộng. Hezbollah đã mất quá nhiều lãnh đạo và năng lực, điều mà Iran vẫn chưa thể bù đắp".
Đáp trả lại, Israel đã phản ứng mạnh mẽ từ ngày 2.3 khi tiến hành các cuộc không kích. Không dừng lại ở đó, Israel mới đây thực hiện cuộc tấn công trên bộ, kết thúc thỏa thuận ngừng bắn tạm thời mà hai bên đạt được vào năm 2024. Từ giữa tuần qua, Tel Aviv kêu gọi hàng trăm ngàn người ở các khu vực do Hezbollah kiểm soát ở Li Băng, bao gồm các khu vực phía nam và vùng ngoại ô phía nam của thủ đô Beirut, phải sơ tán. Sau đó là cuộc tấn công dữ dội từ ngày 6.3. Bộ Y tế Li Băng thông báo từ khi nổ ra xung đột đến nay, có hơn 200 người nước này thiệt mạng.
Một khu vực ở phía nam thủ đô Beirut (Li Băng) bị Israel tập kích ngày 6.3
Ảnh: Reuters
Trong phân tích gửi đến Thanh Niên, Eurasia Group (Mỹ), đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, nhận định: "Israel có thể sẽ tiếp tục tấn công các mục tiêu của Hezbollah trên khắp đất nước". Chuyên gia Firas Maksad, Giám đốc chương trình Trung Đông của Eurasia Group, thậm chí dự báo hành động quân sự của Israel ở Li Băng có thể tiếp tục kéo dài sau khi xung đột Iran kết thúc.
Tham vọng có thành hiện thực ?
Hơn 2 năm trước, vào ngày 8.10.2023, chỉ một ngày sau khi Hamas tấn công Israel, Hezbollah đã tham gia cuộc chiến, bắn rốc két và nã pháo vào Israel. Một năm sau, xung đột leo thang, Israel giết chết hàng loạt thành viên Hezbollah bằng cách gắn bom mini trong máy nhắn tin của những người này. Đến ngày 27.9.2024, Israel ám sát thành công ông Hassan Nasrallah - lãnh đạo cao nhất của Hezebollah khi đó. Tiếp đến, Israel phát động cuộc tấn công trên bộ ở miền nam Li Băng. Sau 2 tháng, hai bên ký lệnh ngừng bắn.
Kể từ khi ký thỏa thuận ngừng bắn, Israel đã gây sức ép với chính phủ Li Băng để giải giáp Hezbollah mãi mãi. Israel đã đạt được một số bước tiến trong mục tiêu này nhưng chưa hoàn toàn như ý muốn. Tel Aviv lo ngại Hezbollah dù đang suy yếu nhưng có thể tái tăng cường vũ trang.
Trong khi đó, gần 2 năm sau cái chết của thủ lĩnh Nasrallah, Iran đang bị tấn công, sự ủng hộ của người dân Li Băng đối với Hezbollah đang ngày càng suy giảm, nên Israel xem đây là cơ hội để giải giáp hoàn toàn lực lượng này.
Tuy nhiên, chuyên gia Maksad nhận xét việc giải giáp hoàn toàn Hezbollah sẽ rất khó khăn, một phần vì quy mô của lực lượng này rất lớn khi phân bổ vũ khí và nhân lực trải rộng khắp đất nước Li Băng. Điều này khiến chính phủ Li Băng phải thận trọng trong nỗ lực dập tắt lực lượng Hezbollah vì muốn tránh châm ngòi một cuộc nội chiến khác khi quốc gia này vốn dĩ đầy rẫy sự chia rẽ giáo phái. Hezbollah là lực lượng chính trị và quân sự chính trị đại diện cho người dân theo nhánh Hồi giáo Shiite vốn rất đông đảo. Việc giải giáp Hezbollah cũng không thể được thực hiện từ xa.
Chuyên gia Nimrod Novik, thuộc Diễn đàn Chính sách Israel và cựu cố vấn cấp cao của cố Thủ tướng Israel Shimon Peres, cho rằng mục tiêu ngắn hạn của Israel là làm suy yếu Hezbollah đến mức chính phủ Li Băng có thể ra tay giải giáp. Nếu có thể đạt được điều này, Israel sẽ hướng tới mục tiêu dài hạn khác: một nền hòa bình lâu dài với Li Băng.
Mỹ sắp điều tàu sân bay thứ 3 chống Iran ?
CBS News ngày 8.3 loan tin quân đội Mỹ chuẩn bị cho một cuộc chiến dài hơn, điều thêm máy bay ném bom B-1 đến Trung Đông. Bên cạnh đó, nhóm tác chiến tàu sân bay thứ 3 chuẩn bị được triển khai từ Mỹ, tăng cường cho 2 nhóm tác chiến hiện đang ở khu vực. Hiện tại, nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln đang hoạt động tại biển Ả Rập và là một điểm để máy bay xuất kích tấn công Iran. Trong khi đó, tàu sân bay USS Gerald R. Ford đã từ Địa Trung Hải đi qua kênh đào Suez và đang ở Biển Đỏ.
