Hôm qua (13.3), Israel và Mỹ tiếp tục tấn công các mục tiêu trên khắp Iran khi cuộc chiến bước sang ngày thứ 14. Ngược lại, tên lửa Iran cũng liên tục nhắm vào Israel và các quốc gia vùng Vịnh.
"Đòn thế" mới của Israel
Trong đó, các mục tiêu bị Israel tấn công bao gồm các thành viên của lực lượng bán quân sự Basij của Iran cũng như các hoạt động và khả năng của máy bay không người lái. Theo Lực lượng phòng vệ Israel, Basij đã thiết lập các trạm kiểm soát ở một số khu vực của thủ đô Iran trong những ngày gần đây.
Tờ The Wall Street Journal dẫn lời một quan chức cấp cao của Israel cho biết nước này đang dựa vào các mục tiêu do người dân Iran gửi đến thông qua tài khoản mạng xã hội. Tiếp đó, quân đội Israel xác minh và kiểm tra thông tin. Khi xác minh mục tiêu đúng là cơ sở của Basij, điển hình như các trạm kiểm soát của lực lượng này, thì Israel triển khai máy bay không người lái (UAV) để tấn công. Mới đây, ngày 11.3, Israel đã phóng UAV tấn công các trạm kiểm soát Basij ở Tehran. Truyền thông nhà nước Iran cũng xác nhận UAV của Israel đã nhắm mục tiêu vào các trạm kiểm soát ở Tehran, dẫn đến cái chết của một số thành viên Basij.
Một khu vực ở Tehran bị tấn công vào ngày 12.3
Ảnh: Reuters
Được thành lập tại Iran vào năm 1979, Basij ban đầu bao gồm các tình nguyện viên dân sự, thường đến từ các nước nghèo, bộ lạc, nông thôn bị ảnh hưởng bởi các vấn đề kinh tế và địa chính trị sau Cách mạng Hồi giáo Iran năm 1979. Đến tháng 2.1981, Basij được sáp nhập trở thành 1 bộ phận của Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Suốt nhiều năm qua, Basij được xem là lực lượng an ninh cơ sở để IRGC kiểm soát sâu rộng, thường đóng vai trò tiên phong trong việc đối phó các sự biến như biểu tình, nổi dậy. Bên cạnh đó, Basij đóng vai trò là một lực lượng phụ trợ tham gia vào việc thực thi sự kiểm soát của nhà nước đối với xã hội, hoạt động như một cảnh sát đạo đức tại các trạm kiểm soát và công viên. Vì thế, đây chính là lực lượng đầu tiên mà các nhóm biểu tình, nổi dậy phải đối mặt.
Giải mã tham vọng
Sau 2 tuần bị Mỹ và Israel tấn công, Iran mất nhiều chỉ huy quân sự lẫn Lãnh tụ tối cao. Nhưng chính quyền nước này vẫn tiếp tục duy trì quyền lực kiểm soát và đã bầu chọn tân Lãnh tụ tối cao. Tại Iran, IRGC vẫn đang điều hành đất nước với sự kiểm soát sâu rộng. Không đơn thuần là một lực lượng quân sự, IRGC còn là một lực lượng chính trị nắm phần lớn nền kinh tế Iran. Khi IRGC còn tồn tại thì chế độ Iran vẫn tiếp tục.
Giữa bối cảnh đó, muốn hoàn toàn thay đổi chế độ ở Iran thì phải sử dụng lực lượng tấn công trên bộ với quy mô lớn, chứ việc tập kích bằng UAV và tên lửa thì khó đạt mục tiêu. Tuy nhiên, nếu Mỹ triển khai bộ binh vào để đánh trên mặt đất lâu dài thì đầy rủi ro, cần có quốc hội thông qua. Dự kiến, tháng 11 này sẽ bầu cử giữa kỳ tại Mỹ, nên ngay cả các nghị sĩ Cộng hòa cũng khó ủng hộ việc Lầu Năm Góc điều quân vào Iran.
Israel tuyên bố đang mở rộng các cuộc tấn công vào Lebanon
Mỹ tạm dỡ bỏ lệnh trừng phạt dầu khí Nga
Hôm qua (giờ VN), Reuters đưa tin Mỹ ban hành giấy phép tạm thời dỡ bỏ lệnh cấm đối với dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Nga đang bị mắc kẹt trên các tàu dầu giữa biển, mà theo Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent là bước đi nhằm ổn định các thị trường năng lượng toàn cầu trong bối cảnh chiến tranh Iran.
Các nước giờ đây có thể mua dầu thô cùng các sản phẩm dầu mỏ của Nga đã được bốc lên tàu tính đến ngày 12.3. Giấy phép này có hiệu lực đến nửa đêm ngày 11.4 theo giờ Washington. Động thái trên phản ánh lo ngại của Nhà Trắng rằng giá dầu tăng vọt theo sau chiến sự Iran sẽ mang đến tổn thất cho các doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ trước bầu cử giữa kỳ, từ đó ảnh hưởng đến lá phiếu của cử tri.
Cùng ngày, Fox News thống kê được hiện có khoảng 124 triệu thùng dầu có nguồn gốc từ Nga đang ở ngoài khơi tại 30 địa điểm khác nhau trên toàn cầu. Trong thời gian có hiệu lực, Fox News ước tính giấy phép của Mỹ có thể cung cấp lượng dầu tương đương khoảng 5 - 6 ngày tiêu thụ nếu tính đến lượng dầu bị gián đoạn mỗi ngày do Iran kiểm soát eo biển Hormuz.
Trong một diễn biến liên quan, Trung tâm nghiên cứu năng lượng và không khí sạch (CREA - Phần Lan) cho hay Nga đã thu về khoảng 6 tỉ euro từ xuất khẩu dầu thô và các sản phẩm dầu kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran ngày 28.2. Trong tuần đầu tiên của chiến sự, doanh thu dầu mỏ của Nga đạt trung bình 510 triệu euro/ngày.
H.G
Còn Israel cũng khó tiến hành chiến dịch điều động quân đội quy mô lớn vượt qua Jordan và Iraq trên đường bộ để tiến vào Iran. Giải pháp đổ bộ quy mô lớn bằng đường biển hay đường không thì ngoài khả năng của Israel.
Vừa qua, truyền thông Mỹ đưa tin quân đội nước này đang trang bị cho lực lượng người Kurd ở biên giới Iran - Iraq, nhằm phối hợp tấn công chính quyền Tehran. Thế nhưng, lực lượng vũ trang người Kurd ở biên giới Iran - Iraq bị hạn chế về quy mô.
Chính vì thế, nếu Israel tấn công triệt hạ các cơ sở Basij để hỗ trợ người dân trong nước Iran nổi dậy, kết hợp cùng lực lượng người Kurd để tấn công từ bên ngoài thì sẽ tăng khả năng thay đổi chế độ ở Iran. Nên việc Israel tăng cường tấn công các trạm kiểm soát của Basij có thể nhằm mục đích vừa nêu.
