Ông Trump ra chỉ thị mới
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 31.1 đã ra lệnh cho Bộ An ninh nội địa Mỹ (DHS) không can thiệp vào các cuộc biểu tình ở các thành phố do đảng Dân chủ lãnh đạo "trong bất kỳ trường hợp nào", trừ khi được yêu cầu trợ giúp. Tuy nhiên, ông Trump nêu rõ các đặc vụ của DHS sẽ "mạnh tay" bảo vệ những công trình liên bang, tòa án. "Sẽ không còn tình trạng khạc nhổ vào sĩ quan, đá vào đèn xe hay ném gạch vào phương tiện của chúng tôi. Nếu có, những người đó sẽ phải chịu hậu quả tương đương, thậm chí nặng hơn", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Các đặc vụ ICE khống chế một người tại thành phố St.Paul, bang Minnesota (Mỹ) ngày 27.1
Ảnh: AFP
Theo AP, chưa rõ chỉ thị của ông Trump sẽ ảnh hưởng ra sao đến hoạt động của các đơn vị thuộc DHS trên thực địa, trong bối cảnh xuất hiện thông tin chính quyền Mỹ muốn hạ nhiệt làn sóng phản đối truy quét nhập cư, cũng như hạn chế rủi ro leo thang mâu thuẫn khi đặc vụ thực thi pháp luật đụng độ người biểu tình. Tâm điểm tranh cãi gần đây xảy ra tại TP.Minneapolis (bang Minnesota), khi các sĩ quan liên bang bắn chết 2 công dân Mỹ trong các vụ xô xát.
Chính quyền ông Trump đã điều 3.000 đặc vụ đến Minneapolis nhằm truy quét người nhập cư bất hợp pháp. Trước đó, ông Trump cũng đã điều lực lượng chấp pháp và Vệ binh quốc gia đến những thành phố do đảng Dân chủ kiểm soát để thực thi chính sách nhập cư gồm Los Angeles (bang California), Chicago (bang Illinois), Portland (bang Oregon). Ông Trump cho rằng động thái này cần thiết để kiểm soát tội phạm, trong khi giới chức địa phương phản đối. Trong diễn biến liên quan, Politico ngày 31.1 cho hay Cơ quan Hải quan và di trú Mỹ (ICE) sẽ kết thúc chiến dịch truy bắt nhập cư tại bang Maine, phần nào giải tỏa áp lực cho lãnh đạo và người dân địa phương.
Biểu tình khắp nước Mỹ, ông Trump ra chỉ thị mới
Cuộc chiến pháp lý
Hoạt động của ICE và các cơ quan liên bang đã vấp phải những tranh cãi pháp lý về quy trình bắt người và hành động trên thực địa. Ngày 31.1, Thị trưởng Chicago Brandon Johnson đã ký sắc lệnh chỉ đạo sở cảnh sát TP.Chicago điều tra các hoạt động của đặc vụ liên bang bị cáo buộc phi pháp, và chuyển hồ sơ cho cơ quan công tố nếu cần thiết. Ông Johnson nhấn mạnh đây là lời cảnh báo đến ICE, trong khi người phát ngôn DHS Tricia McLaughlin bác bỏ các cáo buộc, khẳng định các đặc vụ ICE "tuân thủ các tiêu chuẩn chuyên nghiệp ở mức cao nhất", Reuters đưa tin. Tuần trước, Thống đốc bang New York Kathy Hochul ngày 30.1 đã đệ trình dự luật nhằm cấm các cơ quan thực thi pháp luật địa phương được ICE ủy quyền triển khai chiến dịch truy quét nhập cư.
Trong khi đó, Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Pam Bondi vừa tuyên bố "có thêm chiến thắng pháp lý" sau phán quyết của thẩm phán liên bang Kate Menendez. Cụ thể, giới chức Minnesota đã đệ đơn kiện đòi chính phủ dừng chiến dịch truy quét nhập cư, thế nhưng bị bà Menendez bác bỏ trong phiên tòa tại Minnesota ngày 31.1.
Theo AP, bà Menendez đề nghị các đặc vụ hạn chế dùng vũ lực lên người biểu tình ôn hòa, song bị tòa đảo ngược. Do đó, bà cho rằng đề nghị dừng toàn bộ chiến dịch - vốn có sức nặng hơn - cũng sẽ bị bác bỏ. Dù vậy, thẩm phán Menendez nhấn mạnh vụ kiện chứng minh các chiến dịch truy quét đã gây ảnh hưởng sâu sắc, thậm chí gây đau lòng đối với người dân Minnesota. Thị trưởng Minneapolis Jacob Frey bày tỏ thất vọng với phán quyết mới nhất, trong khi Tổng chưởng lý Minnesota khẳng định sẽ theo đuổi vụ kiện đến cùng.
Ông Trump khiến nhóm "thành trì" của đảng Cộng hòa bối rối
Tuyên bố của Tổng thống Donald Trump sau vụ đặc vụ liên bang bắn chết người biểu tình tên Alex Pretti ở TP.Minneapolis mới đây khiến các nhóm ủng hộ quyền sở hữu súng tại Mỹ bối rối. Ông Trump và những quan chức chính quyền Mỹ cho rằng ông Pretti hay những người khác không nên mang súng đến các cuộc biểu tình, dù họ có quyền sở hữu hợp pháp hay không.
Theo tờ Politico ngày 1.2, những phát ngôn liên tiếp này dường như đi ngược với các nhóm ủng hộ quyền sở hữu súng đạn, trong khi đây là một trong những nhóm vận động chủ lực cho đảng Cộng hòa trong kỳ bầu cử. Ông Dudley Brown, Chủ tịch Hiệp hội Quốc gia về quyền sở hữu súng tại Mỹ, nói rằng chênh lệch giữa 2 đảng Dân chủ và Cộng hòa tại bầu cử giữa kỳ năm nay vốn không quá lớn, và thái độ đối lập với nhóm chính trị truyền thống của đảng Cộng hòa như vậy càng khiến đảng này gặp bất lợi.
