Ông József Zelei (giữa) và Tổng lãnh sự Hungary tại TP.HCM Lehőcz Gábor (trái) tại Đường hoa Nguyễn Huệ TP.HCM
ảnh: nhật thịnh
Buổi chiều 16.2, tức vài giờ trước giao thừa, ông József Zelei đã có cuộc trò chuyện với Báo Thanh Niên về khát vọng và điều ông hằng mong mỏi khi mới bắt đầu đạp xe vì hòa bình gần 25 năm trước, và lý do gì dẫn ông đến Việt Nam.
Đường hoa Nguyễn Huệ và lời chúc từ Đại sứ Việt Nam ở Budapest
Thông qua sự giới thiệu của Tổng lãnh sự Hungary tại TP.HCM Lehőcz Gábor, phóng viên Báo Thanh Niên đã gặp ông Zelei tại Đường hoa Nguyễn Huệ TP.HCM. Ông tỏ ra vô cùng thích thú trước cảnh tượng trưng bày đẹp đẽ và linh vật Ngựa của năm Bính Ngọ.
Tổng lãnh sự Gábor giải thích sự quan tâm một phần đến từ việc Hungary lâu nay luôn được xem là "đất nước của các kỵ sĩ", với nền văn hóa gắn bó mật thiết với ngựa qua nhiều thế kỷ. Bản sắc này bắt nguồn từ các bộ tộc tiến vào lưu vực Carpath hồi thế kỷ IX, đặt nền móng cho sự hình thành quốc gia Hungary sau này, và trở thành truyền thống được duy trì và củng cố. Chính sự gắn kết lâu dài và bền chặt đó đã góp phần hình thành hình ảnh Hungary như một dân tộc có truyền thống kỵ mã sâu sắc trong lịch sử châu Âu.
Sau khi vượt qua gần 120 quốc gia và vùng lãnh thổ, năm nay ông đến Việt Nam theo một phần của Sứ mệnh Hòa bình châu Á 2026. Từ Budapest, ông mang theo Sách Độc Lập, trong đó Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Budapest Bùi Lê Thái đã viết lời chúc:
"Chúc ông có một chuyến đi xuyên Việt Nam bằng xe đạp với nhiều trải nghiệm thú vị và an toàn, mang theo thông điệp về hòa bình và đoàn kết giữa các dân tộc trên thế giới. Tôi xin tặng ông câu nói bất hủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Không có gì quý hơn độc lập tự do".
Ông József Zelei và chiếc áo thun in dòng chữ "Tôi yêu Việt Nam" trước Tượng đài Bác Hồ ở trung tâm TP.HCM
ảnh: nhật thịnh
Ngọn lửa luôn thắp sáng bền bỉ của niềm tin vào hòa bình
Chia sẻ với Báo Thanh Niên, ông Zelei nhớ lại từ lúc còn trẻ, ông đã sớm nhận ra rằng tự do không phải là điều hiển nhiên; đó là một giá trị phải được giành lấy và gìn giữ.
"Lần đầu tiên đứng trước những đài tưởng niệm chiến tranh, tôi hiểu được hòa bình không phải là một khái niệm lý thuyết, mà là trách nhiệm cá nhân của mỗi người. Với tôi, chiếc xe đạp trở thành biểu tượng giản dị nhưng mạnh mẽ nhất: hai bánh xe, sự cân bằng và chuyển động. Đó là khởi đầu cho mọi thứ sau này", ông kể lại sự khởi đầu cho tất cả.
Sau từng ấy năm chu du khắp thế giới trên chiếc xe đạp đơn giản, ông cho hay đã gặp gỡ các cộng đồng, những người trẻ tuổi và các nhà ngoại giao; ở mỗi nơi, đối thoại đều được gợi mở. Theo ông, chỉ cần một người bắt đầu nhìn nhận khác đi về một dân tộc khác, hành trình của ông đã có ý nghĩa. Hòa bình là một tiến trình chậm rãi, nhưng mỗi cuộc gặp gỡ là một viên gạch góp phần xây nên cây cầu nối liền các dân tộc.
Sứ mệnh châu Á năm 2026 nhấn mạnh hòa bình, tự do và độc lập. Theo ông, đây cũng là sự tưởng niệm đối với 70 năm Cách mạng Hungary 1956. "Còn lịch sử Việt Nam là câu chuyện về sự kiên cường và quyền tự quyết. Thông điệp tôi mang theo là: tự do chỉ trọn vẹn khi được sống trong hòa bình. Giữa năm 1956 và năm 1975 tồn tại một sự tương đồng về mặt đạo lý; ngày nay, chúng tôi đạp xe vì hòa bình nhân danh cả hai dấu mốc ấy. Tương lai không được xây dựng trên những vết thương của quá khứ, mà trên nền tảng của sự tôn trọng lẫn nhau", theo ông Zelei.
Ông József Zelei (giữa) với những người bạn Hungary và Việt Nam
ảnh: Nhật Thịnh
Thích thú tận hưởng không khí Tết ở miền Nam
"Hôm nay, tôi đã đạp xe nhiều quanh thành phố. Với tôi, Tết là một trải nghiệm mới mẻ và đang bắt đầu, nhưng tôi nhận thấy đây không chỉ là một dịp lễ – mà còn là sự tái sinh về tinh thần. Sự kính trọng dành cho gia đình, tổ tiên và sức mạnh của tình thân để lại trong tôi ấn tượng sâu sắc. Trên đường phố, sự tĩnh lặng và niềm vui cùng hiện diện. Điều đó càng củng cố niềm tin của tôi rằng hòa bình luôn bắt đầu từ sự ấm áp của mái ấm gia đình", ông chia sẻ cảm nhận về không khí trước Tết ở TP.HCM.
Khi di chuyển qua cửa khẩu Mộc Bài từ Campuchia vào miền Nam Việt Nam, trên đường đi ông chứng kiến những sự chuẩn bị của người dân. Đối với ông, những ngôi nhà được trang hoàng và các chợ hoa rực rỡ là những hình ảnh khó quên. "Khi đi qua biên giới, tôi có thể cảm nhận rõ bầu không khí háo hức đón chờ. Dòng người di chuyển tấp nập, các gia đình trở về sum họp. Hòa bình hiện diện trong những nụ cười giản dị thường ngày", ông kể lại.
Ông Zelei cho hay đến với Việt Nam mang theo sự tò mò chân thành và lòng tôn trọng sâu sắc. Nhiều người Việt Nam gặp tình cờ trên đường ngạc nhiên khi biết có người đến từ rất xa chỉ để mang theo thông điệp hòa bình. Thế nhưng các cuộc trò chuyện nhanh chóng trở nên gần gũi, cá nhân. Ngôn ngữ của hòa bình ở đây cũng hết sức giản dị và đời thường.
Ông József Zelei đến Việt Nam trong dịp Tết Bính Ngọ
ảnh: Nhật Thịnh
Từ TP.HCM, ông sẽ tiếp tục đi dọc theo duyên hải miền Trung hướng ra phía Bắc, qua các thành phố như Nha Trang, Đà Nẵng, Huế và Vinh – những địa danh giàu giá trị lịch sử và văn hóa, biểu trưng cho tinh thần bền bỉ của người Việt Nam. Theo ông, tuyến đường không chỉ mang ý nghĩa địa lý, mà còn là hành trình lịch sử – từ Nam ra Bắc, từ quá khứ hướng tới tương lai. Khi đến Hà Nội, thông qua Đại sứ quán Hungary ông sẽ quyên tặng chiếc xe đạp đi cùng mình xuyên Việt.
Thông điệp cho giới trẻ Việt Nam
Tại cuộc gặp ở TP.HCM, đại sứ xe đạp vì hòa bình thế giới đã trả lời câu hỏi của một học sinh đến từ Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong TP.HCM, em Nguyễn Hạo Nhiên, lớp 11 chuyên sử. Câu hỏi là ông muốn gửi gắm thông điệp gì cho giới trẻ Việt Nam.
Ông Zelei trả lời: "Hòa bình không phải là sự yếu mềm; đó là lựa chọn mạnh mẽ nhất. Trong một thế giới toàn cầu hóa, giới trẻ không còn suy nghĩ theo ranh giới, mà theo cơ hội. Đoàn kết quốc tế không phải là vấn đề chính trị, mà là sự kết nối giữa con người với con người. Tương lai thuộc về họ – và hòa bình là trách nhiệm của họ, đồng thời cũng là trách nhiệm của tất cả chúng ta".
Ông József Zelei đến TP.HCM theo khuôn khổ Sứ mệnh Hòa bình châu Á 2026
ảnh: Nhật Thịnh
Chia sẻ với Báo Thanh Niên, em Hạo Nhiên bày tỏ: "Em nghĩ rằng sứ mệnh của ông József Zelei rất ý nghĩa và truyền cảm hứng. Việc ông đạp xe xuyên nhiều quốc gia để lan tỏa thông điệp hòa bình cho thấy một cá nhân cũng có thể kết nối con người và lịch sử bằng hành động cụ thể. Từ đó, em thấy rằng người trẻ cần có lý tưởng và trách nhiệm với thế giới xung quanh".
Cuộc gặp gỡ giữa đại sứ xe đạp vì hòa bình thế giới và học sinh chuyên ngành lịch sử cho thấy thế hệ trẻ quan tâm đến quá khứ, đồng thời suy nghĩ về tương lai. Chính sự kết nối giữa các thế hệ và các nền văn hóa ấy là minh chứng rõ ràng nhất cho giá trị của đối thoại và hiểu biết lẫn nhau – những nền tảng cốt lõi của hòa bình, cũng như mong muốn luôn cháy bỏng của ông Zelei trong những cuộc hành trình trên xe đạp.
Những cuộc hành trình khắp thế giới vì hòa bình
Trong gần 25 năm, ông József Zelei cống hiến cho hòa bình, tự do, và sự thấu hiểu giữa các dân tộc thông qua qua các sứ mệnh hòa bình quốc tế. Những sứ mệnh này không mang tính chính trị, mà thể hiện giá trị chung của phẩm giá con người và ký ức lịch sử. Ông đã đi qua gần 120 quốc gia/vùng lãnh thổ trên cả 5 châu lục đạp xe khoảng 100.000 km vì hòa bình, tức gấp hơn lần rưỡi chu vi đường xích đạo. Trên hành trình đó, ông gặp gỡ nhiều nhà lãnh đạo, các nhân vật công chúng và những người có trách nhiệm xã hội, và đặc biệt vinh dự được yết kiến Đức Giáo hoàng Francis của đạo Công giáo và Đức Đạt Lai Lạt Ma. Trước sự đóng góp bền bỉ vì hòa bình thế giới, ông được Tổng thống Hungary trao tặng Huân chương Công trạng Chữ thập vàng năm 2025.
