
Nhân vật chính Neo trong phim Ma trận
ảnh: chụp từ The Matrix
Nhà khoa học Melvin Vopson của Đại học Portsmouth (Anh) không phải là người đầu tiên nghiên cứu khả năng vũ trụ có lẽ là một giả lập máy tính như trong phim Ma trận.
Tuy nhiên, khác với những người đi trước, ông cho hay đã nắm được điều mà họ còn thiếu, đó là bằng chứng, theo báo cáo viết trên trang The Conversation.
"Trong vật lý, có những định luật chi phối mọi thứ trong vũ trụ, như cách thức vật thể di chuyển, sự truyền năng lượng và những hoạt động khác. Mọi thứ đều dựa vào các định luật vật lý", ông Vopson nói hồi năm 2022.
Một trong những định luật quan trọng nhất là định luật thứ hai của nhiệt động lực học, theo đó entropy, đại lượng đo mức độ hỗn loạn trong một hệ thống nhiệt động lực học, chỉ có thể tăng hoặc giữ nguyên, chứ không thể giảm.
Dựa trên định luật nổi tiếng này, nhà khoa học cho rằng entropy trong các hệ thống thông tin, mà theo ông mô tả trong nghiên cứu trước đó như một "trạng thái thứ năm của vật chất", lẽ ra cũng phải tăng theo thời gian.
Thế nhưng, entropy này ngược lại vẫn ổn định, hoặc thậm chí giảm lùi về mức tối thiểu ở trạng thái cân bằng. Điều này trái ngược với định luật thứ hai của nhiệt động lực học và là cơ sở để ông đề xuất cái gọi là "Định luật thứ hai của động lực học thông tin".
Theo ông Vopson, khoa học cho rằng vũ trụ đang giãn nở mà không có sự mất mát hoặc gia tăng nhiệt lượng, điều này đòi hỏi tổng entropy của vũ trụ phải giữ nguyên. Tuy nhiên, theo nhiệt động lực học, entropy luôn có xu hướng gia tăng. Vì thế, ông lập luận rằng sự mâu thuẫn này cho thấy phải tồn tại một dạng entropy khác để cân bằng sự gia tăng đó.
Nhà nghiên cứu thiên về khả năng định luật mới có thể áp dụng trong vật lý nguyên tử, vũ trụ học và cả hệ sinh học. Ở lĩnh vực sinh học, ông đưa ra nhận định gây tranh cãi: trái với quan điểm của Charles Darwin rằng đột biến xảy ra ngẫu nhiên, các đột biến thực tế diễn ra theo hướng tối thiểu hóa entropy thông tin.
Từ các lập luận trên, chuyên gia Anh kết luận Định luật thứ hai của động lực học thông tin có thể được sử dụng như một cơ sở để chứng minh rằng con người đang sống trong một thế giới mô phỏng.