Vào chiều 22.2 (rạng sáng 23.2, theo giờ VN), quân đội Mexico thông báo trùm ma túy đầy quyền lực Nemesio Oseguera với biệt danh "El Mencho" đã chết cùng ngày do bị thương trong một cuộc đột kích của lực lượng an ninh tại thị trấn Tapalpa thuộc bang Jalisco, theo AFP. Oseguera (60 tuổi) cầm đầu băng nhóm tội phạm Jalisco New Generation (CJNG) và là người bị truy nã gắt gao nhất ở Mexico.
Cảnh sát bảo vệ khu vực có xe bị đốt cháy ở TP.Zapopan thuộc bang Jalisco (Mexico) ngày 22.2
ẢNH: REUTERS
Ngoài Oseguera, lực lượng an ninh còn tiêu diệt 6 tay súng bị tình nghi thuộc CJNG, bắt 2 nghi phạm thuộc băng nhóm này và tịch thu nhiều loại vũ khí. Có 3 binh sĩ bị thương trong cuộc đột kích. Quân đội Mexico cho biết thêm cuộc đột kích được thực hiện với "thông tin bổ sung" từ chính quyền Mỹ. Thư ký báo chí Nhà Trắng Caroline Leavitt nói rằng Washington "đã cung cấp hỗ trợ tình báo".
Trùm ma túy El Mencho bị tiêu diệt, bạo lực bùng phát ở Mexico
Cảnh báo cuộc đổ máu tiếp theo
Chỉ vài giờ sau khi Oseguera bị tiêu diệt, các tay súng được cho là những người ủng hộ tên trùm ma túy này đã phong tỏa các tuyến đường cao tốc, đốt cháy xe cộ cũng như các cửa hàng kinh doanh và đụng độ với lực lượng an ninh ở 5 bang Jalisco, Michoacan, Guanajuato, Puebla và Sinaloa. Reuters dẫn lời một thành viên của CJNG cho hay các vụ đốt phá và xả súng lẻ tẻ được thực hiện để trả thù việc chính phủ giết chết Oseguera, và cảnh báo về những cuộc đổ máu tiếp theo khi các nhóm tìm cách giành quyền kiểm soát băng nhóm này.
Trùm ma túy "tàn nhẫn nhất"
Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau hoan nghênh chiến dịch tiêu diệt Oseguera (ảnh) và gọi người này là "một trong những trùm ma túy khát máu và tàn nhẫn nhất", theo AFP. Giới chức Mỹ trước đó đã truy nã và treo thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn đến việc bắt giữ Oseguera.
ẢNH: REUTERS
Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc Oseguera cầm đầu hoạt động sản xuất và phân phối fentanyl vào Mỹ. Năm ngoái, Bộ Ngoại giao Mỹ cấm vận và xem Oseguera là tên khủng bố toàn cầu đặc biệt, theo CNN.
Băng nhóm CJNG của Oseguera được thành lập vào năm 2009 và trở thành một trong những tổ chức buôn bán ma túy bạo lực nhất Mexico. Washington cũng đã liệt CJNG vào danh sách các tổ chức khủng bố và cáo buộc băng nhóm này vận chuyển cocaine, heroin, methamphetamine và fentanyl vào Mỹ.
Tình trạng bất ổn sau đó đã lan đến 20 trong số 32 bang của Mexico, theo CNN. Tại một số thị trấn, khách du lịch và người dân được khuyến cáo nên ở trong nhà, trong khi các tài xế xe tải được khuyên nên đi theo các tuyến đường an toàn hoặc quay trở lại kho bãi cho đến khi bạo lực lắng xuống. Khi bạo lực lan rộng, ít nhất 8 bang đã tạm ngừng các lớp học trực tiếp và ngành tư pháp đã cho phép các thẩm phán đóng cửa tòa án khi cần thiết, theo AFP.
Trước tình hình như trên, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum kêu gọi người dân giữ bình tĩnh và cho hay chính phủ đang phối hợp với chính quyền các bang. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Mỹ đã ra lệnh cho công dân Mỹ ở nhiều khu vực của Mexico "trú ẩn tại chỗ cho đến khi có thông báo mới". Chính phủ Canada cũng khuyến cáo công dân cảnh giác đối với một số khu vực, viện dẫn "các vụ đấu súng với lực lượng an ninh và các vụ nổ" ở các bang Jalisco, Guerrero và Michoacan. Các hãng hàng không của Mỹ và Canada đã hủy hàng chục chuyến bay đến Mexico do bạo lực.
"Cảnh tượng quen thuộc"
Tình trạng bạo lực nói trên đã vẽ nên một cảnh tượng quen thuộc đối với người dân Mexico, vốn đã chứng kiến các chính phủ liên tiếp tiến hành cuộc chiến chống lại các băng nhóm ma túy trong suốt 2 thập niên qua, theo Reuters. Những vụ bắt giữ và giết chết thành viên băng nhóm trước đây đã dẫn đến tình trạng bạo lực bùng phát, do các thành viên trả thù hay các băng nhóm đối thủ tranh giành lãnh thổ. Tình trạng này đã khiến chính quyền Mexico phải do dự trước khi phát động các chiến dịch lớn.
Năm 2019, Ovidio Guzman, con trai của trùm băng nhóm Sinaloa Joaquin "El Chapo" Guzman, bị bắt giữ nhưng nhanh chóng được thả, gây ra các cuộc đấu súng lan rộng. Vụ bắt giữ trùm băng nhóm Sinaloa Ismael "El Mayo" Zambada vào năm 2024 cũng đã châm ngòi cho một cuộc tranh giành quyền lực đẫm máu trong nhóm tội phạm này.
"Tôi đang theo dõi những cảnh bạo lực từ Mexico với nỗi buồn và sự lo ngại sâu sắc", Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau, từng là đại sứ tại Mexico, viết trên mạng xã hội. "Không có gì phải ngạc nhiên khi những kẻ xấu đáp trả bằng cách khủng bố. Nhưng chúng ta không bao giờ mất bình tĩnh", ông Landau viết tiếp.
