Bệnh viêm não mô cầu lây qua đường hô hấp, đặc biệt khi tiếp xúc gần với dịch tiết mũi họng của người bệnh. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, việc xử trí sớm sau phơi nhiễm đóng vai trò then chốt trong việc ngăn ngừa bệnh.
Xác định mức độ tiếp xúc
Theo CDC Mỹ không phải mọi tiếp xúc đều có nguy cơ cao. Những trường hợp được xem là “tiếp xúc gần” bao gồm: sống cùng nhà, hôn, dùng chung đồ ăn hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết đường hô hấp của người bệnh. Ngược lại, các tiếp xúc thông thường như ở cùng không gian nhưng không gần gũi thì nguy cơ thấp hơn đáng kể.
Dùng kháng sinh dự phòng càng sớm càng tốt
Dùng kháng sinh là biện pháp quan trọng nhất sau phơi nhiễm. Theo CDC Mỹ và Tổ chức Y tế thế giới (WHO), những người tiếp xúc gần cần được dùng kháng sinh dự phòng (như rifampicin, ciprofloxacin hoặc ceftriaxone) ngay cả khi chưa có triệu chứng. Các chuyên gia khuyến cáo nên sử dụng thuốc trong vòng 24 giờ kể từ khi phát hiện ca bệnh để đạt hiệu quả cao nhất.
Dùng kháng sinh là biện pháp quan trọng nhất sau phơi nhiễm
Ảnh minh họa: AI
Theo hướng dẫn chuyên môn của Cẩm nang MSD (Mỹ), dự phòng kháng sinh có thể làm giảm đáng kể nguy cơ phát triển bệnh ở người đã phơi nhiễm nếu dùng đúng thời điểm và liều lượng.
Tiến sĩ Nancy Messonnier, nguyên Giám đốc Trung tâm Tiêm chủng và Bệnh hô hấp của CDC Mỹ, nhấn mạnh: “Dự phòng kháng sinh kịp thời là chìa khóa để bảo vệ những người đã tiếp xúc gần, đặc biệt trong môi trường gia đình hoặc tập thể”.
Theo dõi triệu chứng trong 1 - 10 ngày
Thời gian ủ bệnh của viêm não mô cầu thường từ 1 đến 10 ngày, phổ biến khoảng 3 - 4 ngày, theo CDC Mỹ. Trong thời gian này, người tiếp xúc cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu cảnh báo như:
- Sốt cao đột ngột.
- Đau đầu dữ dội.
- Cứng cổ.
- Buồn nôn hoặc lú lẫn.
- Xuất hiện ban xuất huyết trên da.
Các chuyên gia của CDC Mỹ cảnh báo bệnh có thể diễn tiến rất nhanh, vì vậy cần đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện triệu chứng nghi ngờ.
Giáo sư Andrew Pollard, chuyên gia về nhiễm trùng và miễn dịch, Đại học Oxford (Anh), cho biết: “Não mô cầu là bệnh có thể chuyển nặng rất nhanh, vì vậy việc nhận biết sớm triệu chứng và nhập viện kịp thời có ý nghĩa sống còn”.
Thực hiện biện pháp phòng lây nhiễm
Ngay cả khi chưa có biểu hiện bệnh, người tiếp xúc vẫn nên đeo khẩu trang, rửa tay thường xuyên và hạn chế tiếp xúc gần với người khác.
Tiêm vắc xin phòng bệnh
WHO khẳng định tiêm vắc xin là một trong những biện pháp phòng bệnh hiệu quả và bền vững nhất. Trong khi đó, CDC Mỹ khuyến nghị tiêm chủng cho các nhóm nguy cơ cao như trẻ em, thanh thiếu niên và người sống trong môi trường tập thể.
