Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Trung Quốc, năm 2025 nước này nhập khẩu gần 70.000 tấn tôm hùm. Đáng chú ý, nguồn nhập khẩu tôm hùm có sự đảo chiều ngoạn mục khi Việt Nam bất ngờ vươn lên vị trí số 1.
Vượt Canada, tôm hùm Việt Nam đứng số 1 tại thị trường Trung Quốc
ẢNH: CHÍ NHÂN
Cụ thể, năm 2024, Canada là nhà cung cấp số 1 với gần 30.000 tấn, chiếm thị phần 44% còn Việt Nam đứng thứ 2 với 10.865 tấn (khoảng 18%). Bước sang năm 2025, Việt Nam vươn lên dẫn đầu với sản lượng lên trên 24.000 tấn, chiếm khoảng 34,5%, trong khi Canada giảm còn 15.355 tấn, thị phần khoảng 22%. Mỹ đứng ở vị trí thứ 3 với gần 10.000 tấn, tương đương 14,2%.
Nguyên nhân của vấn đề này, theo Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam, do chính sách thuế của Trung Quốc đối với hàng Canada. Trung Quốc áp tăng thuế 25% đối với nhiều mặt hàng thủy sản của Canada, trong đó có tôm hùm, và mức thuế này có hiệu lực từ ngày 20.3.2025. Đúng vào thời điểm đó, Việt Nam có lợi thế rõ rệt về khoảng cách gần, thời gian giao nhanh, linh hoạt lô hàng, phù hợp cho nhóm sản phẩm sống/tươi - yếu tố then chốt với tôm hùm.
Tôm hùm Việt Nam tăng vọt tại Trung Quốc trong năm 2025
NGUỒN: VASEP
Số liệu của Hải quan Việt Nam cho biết, tổng giá trị tôm Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc đạt 1,3 tỉ USD, tăng 55% so với 2024. Trong đó, tôm hùm xanh là "đầu kéo" với kim ngạch đạt tới 840 triệu USD, tăng 131% so với 2024 (363,5 triệu USD).
Bước sang tháng 1.2026, xuất khẩu tôm hùm xanh của Việt Nam sang Trung Quốc đạt trên 100 triệu USD, tăng 6% so với cùng kỳ năm trước. Những con số này cho thấy đà tiêu thụ vẫn đang tốt ngay đầu 2026, dù thị trường đã bước sang giai đoạn cạnh tranh cao hơn.
Tuy nhiên, thỏa thuận giữa Trung Quốc và Canada giúp gỡ mức thuế 25% với tôm hùm từ 1.3.2026 và cuộc cạnh tranh giữa các nguồn cung tôm hùm cho Trung Quốc sẽ bước sang một "vòng mới". Canada có động lực "giành lại" thị phần ở các kênh nhà hàng cao cấp và quà biếu.
"Trong bối cảnh tiêu dùng Trung Quốc phân hóa, nhóm hàng cao cấp vẫn có sức mua nhưng người tiêu dùng cũng tính toán hơn, doanh nghiệp Việt Nam muốn giữ đà cần đi theo đúng hướng thị trường: ổn định chất lượng, chuẩn hóa quy cách, tối ưu logistics hàng sống/tươi, và tăng kết nối trực tiếp với các mạng lưới phân phối hiện đại. Năm 2026 sẽ là năm kiểm nghiệm bản lĩnh, nếu ai giữ được chất lượng, tốc độ giao hàng và khả năng bám kênh phân phối sẽ là người giữ được thị phần khi Canada quay lại cuộc chơi và cạnh tranh ở phân khúc cao cấp trở nên gay gắt hơn", VASEP nhận định.
