Đầu tư hàng chục tỉ USD

Theo thống kê, hợp tác đầu tư, thương mại VN - Campuchia ngày càng mở rộng. Campuchia đang đứng thứ 2 trong số 85 địa bàn đầu tư ra nước ngoài của VN; khách du lịch Việt cũng dẫn đầu tại thị trường này. Tổng kim ngạch thương mại hai chiều của 2 nước trong năm 2025 đã đạt 11,33 tỉ USD, tăng gần 12% so với cùng kỳ năm 2024.

Về đầu tư, trong những năm gần đây, Tập đoàn Trường Hải (Thaco) đã tiếp quản dự án đầu tư nông nghiệp của Hoàng Anh Gia Lai và rót thêm hàng trăm triệu USD, hình thành tại đây những khu liên hợp trồng chuối, nuôi bò, xây dựng nên hệ sinh thái nông nghiệp tuần hoàn, dự kiến mang lại doanh thu cực lớn trong tương lai. Ông Trần Bảo Sơn, Tổng giám đốc Công ty Thaco Agri, chia sẻ: "Không chỉ đầu tư cơ sở hạ tầng một cách nghiêm túc, bài bản, các dự án sản xuất nông nghiệp tại Campuchia của Thaco còn tạo ra công ăn, việc làm, nâng cao dân trí và chăm sóc đời sống của người lao động Campuchia. Trong tương lai, định hướng của Thaco cũng sẽ gia tăng lượng lao động Campuchia và giảm dần lao động người Việt. Ngay thời điểm này, chúng tôi còn bố trí cả một bộ phận trực tiếp tiếp xúc với người lao động ở Campuchia để tuyển dụng nhân sự".

Ảnh: Quang Thuần

Trước đó, từ năm 2008, Hoàng Anh Gia Lai đầu tư vào Campuchia bằng một dự án trồng cao su. Đến nay, tập đoàn này mở rộng đầu tư, ước có khoảng 15.000 ha đất rừng ở miền Đông Campuchia và trở thành một trong những nhà đầu tư nước ngoài tên tuổi tại thị trường này. Ngoài ra, những nhà đầu tư VN khá thâm niên tại Campuchia phải kể đến các tập đoàn viễn thông, ngân hàng, sữa… như Công ty viễn thông Metfone, BigPhone của Công ty CP đầu tư Thế giới di động, Ngân hàng Thương mại CP Quân đội (MB) Campuchia và Công ty Angkor Milk.

Cụ thể, Metfone với 90% vốn đầu tư của Tập đoàn Viettel đã có mặt tại Campuchia từ năm 2006 và chính thức đi vào kinh doanh vào năm 2009 trên 5 lĩnh vực chính gồm dịch vụ di động, dịch vụ internet băng rộng, dịch vụ tài chính số, dịch vụ giải pháp CNTT và dịch vụ số. Sau hơn 20 năm, Metfone đã trở thành công ty viễn thông - công nghệ số có hạ tầng mạng lưới lớn nhất Campuchia với 6.000 trạm phát sóng, 70.000 km cáp quang, phủ sóng 96% lãnh thổ Campuchia, đưa internet đến 100% tỉnh thành, giúp nước này có vùng phủ sóng 4G thuộc nhóm tốt nhất trong khu vực.

Ảnh: Hạnh Viên

Trong lĩnh vực sản xuất, nhà máy Angkor Milk do Vinamilk đầu tư xây dựng cũng là nhà máy sản xuất sữa đầu tiên tại Campuchia, được cấp phép hoạt động vào tháng 10.2013 với số vốn điều lệ hơn 21 triệu USD. Nhà máy được khánh thành tháng 5.2016, đến nay chiếm hơn 30% thị phần nội địa Campuchia. Trong năm nay, Angkor Milk có kế hoạch xây dựng một trang trại bò sữa với quy mô 2.000 con, đồng thời đang lên kế hoạch nâng công suất sản xuất lên 90 triệu lít các loại mỗi năm tại thị trường này.

PGS-TS Nguyễn Thường Lạng, Viện Thương mại và kinh tế quốc tế (ĐH Kinh tế quốc dân), nhìn nhận với lợi thế về địa lý, kết nối giao thông thuận tiện, nhu cầu của thị trường, khá tương đồng về chính sách, tiềm năng khoáng sản…, Campuchia luôn là địa bàn hấp dẫn cho nhà đầu tư VN. Với quy mô gần 18 triệu dân, đây cũng là thị trường tạo tổng cầu tiêu thụ hàng hóa rất lớn. Ngoài phục vụ thị trường nội địa Campuchia, hàng VN còn có nhiều cơ hội mở rộng tăng thị phần tại các thị trường châu Âu, Hàn Quốc… nhờ các hiệp định mà Campuchia đã ký với các nước.

Ảnh: Quang Thuần

Giao thương ngày càng rộng mở

Ông Trương Chí Thiện, Tổng giám đốc Công ty thực phẩm Vĩnh Thành Đạt, chia sẻ: Khoảng hơn 1 năm nay, thị trường Campuchia tiêu thụ trứng gia cầm của VN nhiều hơn, góp phần cải thiện thu nhập người chăn nuôi gà đẻ. Nếu trước kia chăn nuôi gia cầm thua lỗ, thì trong năm qua người nuôi gà đã có lãi. Đến nay, sản lượng tiêu thụ trứng của thị trường Campuchia đã trở nên quen thuộc, ổn định. Theo ông Thiện, việc giá trứng giảm trong mấy ngày qua do ách tắc tại cửa khẩu thể hiện rõ sự quan trọng của thị trường Campuchia.

Năm 2025, xuất khẩu nông sản VN lập kỳ tích với sản lượng và kim ngạch gia tăng mạnh mẽ. Việc đạt được kỳ tích này cũng không thể không nhắc tới Campuchia với vai trò là vùng sản xuất, cung cấp bổ sung thêm nguyên liệu cho VN. Theo bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị VN, bên cạnh nguồn cung trong nước, Campuchia cũng đã cung cấp một lượng lớn nguyên liệu hồ tiêu cho VN. Riêng trong tháng 1.2026, thống kê sơ bộ cho thấy VN đã nhập khẩu hơn 6.000 tấn hồ tiêu. Trong đó Campuchia là thị trường cung cấp hồ tiêu lớn nhất với 2.326 tấn, bỏ xa các thị trường đứng sau là Brazil và Indonesia.

Tương tự, với sản lượng điều thô từ 1 - 1,1 triệu tấn/năm, Campuchia đã trở thành nơi cung cấp nguyên liệu lớn cho ngành điều, giảm bớt áp lực từ thị trường cung truyền thống trước kia là các nước châu Phi.

Ảnh: Quang Thuần

Ông Cao Thúc Uy, Giám đốc Công ty TNHH Cao Phát (Bà Rịa-Vũng Tàu cũ), năm nào cũng đi khắp các tỉnh trồng điều ở Campuchia để khảo sát mùa vụ. Ông chia sẻ: "Campuchia hiện có rất nhiều trang trại trồng điều với diện tích rất lớn, 500 ha, 600 ha, thậm chí có những trang trại tới 1.000 ha. Với tiềm lực lớn về tài chính, những trang trại này đều đầu tư canh tác cây điều một cách rất bài bản, áp dụng nhiều loại máy móc, công nghệ. Vì vậy, không chỉ có năng suất tốt, chất lượng điều Campuchia cũng tốt, tỷ lệ nhân thu hồi đạt tới 30%".

Ngoài hồ tiêu, hạt điều, Campuchia còn là vựa lúa gạo lớn với sản lượng xuất khẩu đạt hàng triệu tấn và đây cũng chính là thị trường tiêu thụ phân bón rất tiềm năng. Bà Nguyễn Thị Hiền, Phó tổng giám đốc Tổng công ty cổ phần Phân bón dầu khí Cà Mau (PVCFC), cho hay từ năm 2015, PVCFC đã đưa những lô hàng đầu tiên vào Campuchia. Nhờ ưu thế về vị trí địa lý, chi phí logistics hợp lý và chất lượng sản phẩm vượt trội, PVCFC nhanh chóng chiếm được lòng tin của người tiêu dùng và mở rộng thị phần chỉ trong thời gian ngắn. Năm 2025 vừa qua, PVCFC chính thức khai trương Văn phòng đại diện tại thủ đô Phnom Penh, đánh dấu cột mốc 10 năm thương hiệu Đạm Cà Mau phát triển tại thị trường này. Không chỉ dừng lại ở việc cung cấp sản phẩm, đội ngũ kỹ sư nông nghiệp giàu kinh nghiệm của PVCFC còn trực tiếp đồng hành cùng nông dân Campuchia để tư vấn sử dụng phân bón hợp lý, hướng dẫn quy trình canh tác khoa học, tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả, giúp nông dân cải thiện năng suất, tăng thu nhập.

Ảnh: Quang Thuần

VN đầu tư lớn nhất tại Lào

Tổng vốn đầu tư đăng ký của VN sang Lào hiện đạt trên 6,21 tỉ USD. Trong 11 tháng năm 2025, vốn đầu tư của VN sang Lào đạt trên 590,3 triệu USD, tăng 7,5 lần so với cùng kỳ năm 2024. Đáng lưu ý là rất nhiều dự án đầu tư của VN hoạt động hiệu quả, tạo việc làm cho hàng chục vạn lao động Lào, đóng góp nguồn thu ngân sách, đồng thời thực hiện tốt trách nhiệm xã hội; nhất là trong các lĩnh vực viễn thông, ngân hàng, chế biến cao su, nông sản, thực phẩm.

Nếu Campuchia là thị trường đầu tư ra nước ngoài lớn thứ 2 của VN thì Lào đang duy trì vị trí số 1 trong 85 quốc gia và vùng lãnh thổ có vốn đầu tư ra nước ngoài của VN. Đồng thời, VN hiện cũng là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Lào. Theo bà Trần Thị Tú Anh, Tham tán Thương mại Thương vụ VN tại Lào, quan hệ hợp tác thương mại giữa hai nước đạt nhiều kết quả quan trọng; VN luôn là đối tác thương mại lớn thứ 3 của Lào sau Trung Quốc và Thái Lan. Bà cho biết thêm hợp tác thương mại song phương Việt - Lào đã cán nhiều mốc mới. Trong đó, năm 2024 lần đầu tiên kim ngạch thương mại Việt - Lào đạt kỷ lục 2,2 tỉ USD, sang năm 2025, tiếp tục vọt lên 2,98 tỉ USD, tăng 32,7% so với năm trước. Điều này khẳng định quyết tâm chung trong việc thúc đẩy kim ngạch thương mại song phương phát triển thực chất và bền vững.

Theo giới chuyên gia kinh tế, với Lào trong giai đoạn tới, các lĩnh vực đang hấp dẫn nhà đầu tư VN gồm điện lực, cao su, chế biến nông sản, hóa chất - khoáng sản… Đặc biệt, với các hành lang kinh tế, logistics, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, những dự án hạ tầng giao thông kết nối trọng điểm giữa VN và Lào, cụ thể là dự án đường bộ cao tốc Hà Nội - Vientiane, đường sắt Vũng Áng - Vientiane, trong tương lai gần, thương mại và đầu tư giữa 2 nước sẽ còn tăng tốc nhiều hơn nữa. Về giai đoạn 2026 - 2030, 2 Đảng đã thống nhất trong tuyên bố chung tháng 12.2025 là: "Đưa hợp tác kinh tế - thương mại - đầu tư trở thành trụ cột gắn kết chiến lược mới", mở ra một chương mới cho quan hệ hữu nghị vĩ đại đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện và gắn kết chiến lược giữa hai nước.