Vì sao phổ cập tài chính số không thể là "cú nhảy vọt"
Những năm gần đây, Việt Nam chứng kiến nhiều bước tiến rõ rệt trong chuyển đổi số, đặc biệt là với lĩnh vực tài chính. Tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt tăng mạnh; các giao dịch điện tử dần trở thành lựa chọn quen thuộc trong thanh toán hóa đơn, mua sắm, đi lại và dịch vụ công…
Niềm vui thật sự mà chúng ta có lại là niềm vui được phục vụ, được tạo ra những sản phẩm có ích cho khách hàng, được khách hàng yêu quý
ẢNH: MOMO
Tuy nhiên, hành trình đó không có cú nhảy vọt hay một phép màu nào mà chính doanh nghiệp phải từng bước thay đổi cách thức vận hành, tạo niềm tin cho người dùng. Trong giai đoạn đầu, khi khái niệm ví điện tử còn xa lạ, MoMo từng thử nghiệm các mô hình thanh toán và chuyển tiền dựa trên SIM viễn thông, cũng như những giải pháp chuyển tiền sớm trước khi smartphone và mobile app trở nên phổ biến. Những mô hình này giúp tiếp cận nhanh người dùng phổ thông, song trải nghiệm còn hạn chế, người dùng chưa có cảm giác trực tiếp "nhìn thấy" và chưa đủ để tạo sự yên tâm. Từ thực tế đó, có thể nói rằng công nghệ có thể đi trước, nhưng nếu chưa tạo được niềm tin, sự lan tỏa sẽ không thể xảy ra.
Chia sẻ tầm nhìn trên, ông Nguyễn Bá Diệp - Đồng sáng lập Tập đoàn Công nghệ Tài chính MoMo cho biết: "Trong tài chính, công nghệ có thể phát triển rất nhanh, nhưng niềm tin của người dùng thì không thể đạt được bằng đường tắt. Người dùng chỉ sẵn sàng thay đổi thói quen khi họ cảm thấy an toàn, an tâm qua mỗi giao dịch nhỏ nhất. Khi nền tảng được thiết kế theo hướng đặt trải nghiệm và niềm tin người dùng là trung tâm, đây sẽ là nền móng cho sự lan tỏa bền vững của tài chính số".
Tài chính số lan tỏa: Niềm tin đến thói quen và xa hơn nữa
Nếu không thể "nhảy vọt", vậy tài chính số tại Việt Nam đã lan tỏa bằng con đường nào? Câu trả lời nằm ở chính những giao dịch nhỏ, quen thuộc và lặp lại mỗi ngày. Tại MoMo, các giao dịch như thanh toán tiền điện, tiền nước, đóng học phí, viện phí, mua bảo hiểm hay thực hiện thủ tục dịch vụ công - dù giá trị không lớn - lại có tần suất cao và gắn chặt với sinh hoạt của người dân. Việc số hóa những giao dịch này giúp người dùng tiếp cận tài chính số trong trạng thái ít rủi ro nhất, từ đó hình thành thói quen sử dụng một cách tự nhiên. Quy mô hơn 30 triệu người dùng, mạng lưới hơn 70 đối tác ngân hàng - tổ chức tài chính và hơn 500.000 điểm chấp nhận thanh toán của MoMo hôm nay phản ánh rõ điều này. Đây không phải kết quả của một cú bứt phá ngắn hạn, mà là thành quả của quá trình tích lũy dài hạn, xuất phát từ việc giải quyết ngày càng tốt hơn những giao dịch quen thuộc trong đời sống hàng ngày.
Sau giai đoạn thuyết phục người dùng làm quen với những giao dịch cơ bản, thách thức của giai đoạn tới không nằm ở công nghệ, mà ở khả năng sử dụng dữ liệu, kết nối hệ sinh thái và thiết kế sản phẩm tài chính phù hợp hơn với từng nhóm người dùng. Ở giai đoạn này, tài chính số bắt đầu được kỳ vọng trở thành công cụ hỗ trợ ra quyết định tài chính. Khi bài toán không còn là phổ cập, mà là nâng cao giá trị và chiều sâu dịch vụ, hành trình tài chính số tại Việt Nam sẽ bước sang một chặng đường mới.
