Ngày 21.3, tại hội thảo Giáo dục STEM - định hướng đào tạo nhân lực từ trường phổ thông do Bộ GD-ĐT tổ chức, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông Thái Văn Tài thông tin, hiện nay, có khoảng 60 - 65% học sinh phổ thông lựa chọn tổ hợp khoa học xã hội, nguồn nhân lực chất lượng cao khối ngành khoa học, kỹ thuật luôn thiếu.
Theo ông Tài, định hướng STEM ở nhân lực từ trường phổ thông là điều cần thiết và cho rằng, việc phát triển giáo dục STEM trong các trường phổ thông có đầy đủ căn cứ chính trị, căn cứ pháp lý, có nhiều cơ hội để giải quyết những khó khăn về triển khai STEM trong các nhà trường hiện nay.
Ông Thái Văn Tài phát biểu tại hội thảo
ẢNH: MOET
Nêu những kinh nghiệm quốc tế về tích hợp trí tuệ nhân tạo và nền tảng số vào giáo dục STEM, GS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, lưu ý 3 điểm quan trọng khi ứng dụng tại AI Việt Nam.
Một là công nghệ chỉ phát huy tác dụng khi được đặt trên một nền tảng sư phạm vững chắc. AI là công cụ để giải quyết các vấn đề giáo dục, không phải là giải pháp tự thân.
Hai là, thay vì lo sợ AI thay thế giáo viên, các quốc gia thành công tập trung vào việc đào tạo và trao quyền để giáo viên làm chủ công nghệ, chuyển đổi vai trò sang người hướng dẫn.
Ba là, việc xây dựng khung pháp lý và hướng dẫn đạo đức rõ ràng là điều kiện tiên quyết trước khi triển khai AI ở quy mô rộng, đảm bảo an toàn dữ liệu và sự phát triển lành mạnh của học sinh.
Thầy Lưu Văn Thông, Hiệu trưởng Trường THCS Cầu Giấy (Hà Nội), cũng chia sẻ tại hội thảo: tháng 5.2025, trường được Tổng Bí thư Tô Lâm trao tặng phòng học STEM, nhà trường đã tập hợp các thầy cô giáo thuộc các môn khoa học tự nhiên, công nghệ, toán học và những giáo viên có kỹ năng công nghệ thông tin tốt để tham gia các hoạt động tập huấn, bồi dưỡng nhằm làm chủ các thiết bị trong phòng STEM.
Học sinh tham gia workshop “Chạm vào công nghệ” tại hội thảo
ẢNH: NGUYỄN MẠNH
Tổ chức cho học sinh tham quan phòng học, thử thao tác với các thiết bị, làm các thí nghiệm đơn giản. Đồng thời, nhà trường đã đào tạo một nhóm học sinh nòng cốt để hỗ trợ giới thiệu phòng STEM cho các bạn khác. Bên cạnh việc trải nghiệm, nhà trường cũng tổ chức nhiều sân chơi khoa học cho học sinh.
"Chúng tôi tin rằng khi mỗi nhà trường đều cố gắng tạo ra những môi trường học tập, nơi học sinh được học bằng trải nghiệm, thử nghiệm và sáng tạo, thì giáo dục STEM không chỉ là một khẩu hiệu, mà sẽ thực sự trở thành động lực giúp các em bước vào thế giới khoa học và công nghệ của tương lai", thầy Thông bày tỏ.
Nhấn mạnh sự bùng nổ công nghệ AI, bất bình đẳng khoa học, công nghệ và rủi ro phát triển và áp lực tài nguyên, năng lượng trở thành những thách thức toàn cầu trong kỷ nguyên mới, PGS-TS Chu Cẩm Thơ, Phó tổng giám đốc Đại học Phenikaa, nhận định: nhân sự lĩnh vực STEM đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển của quốc gia.
PGS Chu Cẩm Thơ phát biểu tại hội thảo
ẢNH: NGUYỄN MẠNH
Để phát triển giáo dục STEM trong nhà trường, theo PGS Chu Cẩm Thơ, cần phát hiện sớm, khơi gợi hứng thú, trải nghiệm các mô hình, hình thành kỹ năng STEM. Giúp học sinh làm quen nghiên cứu khoa học thông qua các dự án.
Khi đó, các cơ sở giáo dục đại học với các chương trình, hệ sinh thái nhằm trở thành "đường băng" cho sự phát triển giáo dục STEM, hướng đến tạo ra giá trị xã hội trong tương lai.
Tỷ lệ thí sinh chọn môn thi tốt nghiệp THPT cũng nghiêng hẳn về phía các môn xã hội
ẢNH: CHỤP TÀI LIỆU
Thống kê của Bộ GD-ĐT về thi tốt nghiệp THPT giai đoạn 2020 - 2025 cũng cho thấy tỷ lệ thí sinh chọn các môn khoa học xã hội luôn cao hơn môn khoa học tự nhiên, đặc biệt là năm 2025, kỳ thi đầu tiên thi theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, sự chênh lệch càng rõ nét hơn.
Môn lịch sử và địa lý có tỷ lệ thí sinh lựa chọn cao nhất, lần lượt là 42,4% và 41,8%. Ở chiều ngược lại, môn vật lý 30,4%, hóa học 21,2% và sinh học 6,2%. Các môn tin học, công nghệ được lựa chọn nhất với tỷ lệ chưa tới 1%...
