Tối nay 9.1, sao Mộc sẽ ở gần trái đất nhất, trước 1 ngày trước khi xảy ra hiện tượng trực đối. Vì sao đây là thời điểm vàng để quan sát hành tinh lớn nhất hệ mặt trời này? Chuyên gia nêu lý do.
Sao Mộc là hành tinh thứ năm tính từ mặt trời và là hành tinh lớn nhất trong hệ mặt trời. Quan sát sao Mộc là điều yêu thích của nhiều người yêu thiên văn nghiệp dư
ẢNH: NASA
Theo EarthSky.com, điểm gần trái đất nhất của sao Mộc trong năm 2026 sẽ rơi vào ngày 9.1, tức hôm nay. Đó là thời điểm khoảng cách giữa trái đất và sao Mộc sẽ nhỏ nhất trong năm 2026. Sao Mộc sẽ cách trái đất 633 triệu km và cách mặt trời 780 triệu km.
Chưa đầy 24 giờ sau ngày 10.1.2026, sao Mộc sẽ đạt vị trí đối diện với mặt trời, tức là nằm đối diện với mặt trời trên bầu trời của chúng ta. Điều đó sẽ xảy ra khi trái đất di chuyển giữa mặt trời và sao Mộc.
Tại sao sao Mộc không ở vị trí gần trái đất nhất khi đối diện với mặt trời?
Hiện tượng đối diện xảy ra khi trái đất và sao Mộc thẳng hàng với mặt trời. Nhưng vì cả hai hành tinh đều chuyển động trên quỹ đạo cong và hơi nghiêng, nên thời điểm thẳng hàng hoàn hảo không phải lúc nào cũng trùng với thời điểm khoảng cách gần nhất.
Trái đất có thể đi qua điểm gần sao Mộc nhất một chút trước hoặc sau khi xảy ra hiện tượng đối diện, đôi khi chỉ vài giờ, đôi khi là 1 hoặc 2 ngày. Khi sao Mộc đạt vị trí đối diện với trái đất vào ngày 26.9.2022, nó ở gần trái đất hơn bất kỳ thời điểm nào trong khoảng 70 năm.
Đó là bởi vì năm 2022 là năm cận nhật của sao Mộc, điểm trong quỹ đạo 12 năm của nó khi hành tinh khổng lồ này ở gần mặt trời nhất. Trong thời điểm đối diện đó, sao Mộc chỉ cách trái đất 591 triệu km.
Bầu trời đêm đầu năm 2026 có nhiều thú vị
ẢNH: HHT TRAN
Kể từ đó, mỗi năm khi trái đất đi qua giữa sao Mộc và mặt trời, khoảng cách giữa hai hành tinh lại tăng lên một chút. Đó là bởi vì sao Mộc đã di chuyển ra xa mặt trời hơn mỗi ngày kể từ điểm cận nhật.
Trên thực tế, sao Mộc sẽ tiếp tục di chuyển ra xa mặt trời cho đến năm 2028, khi nó đạt đến điểm viễn nhật điểm xa nhất trong quỹ đạo của nó. Do đó, trong những năm như năm 2026, khoảng cách gần nhất của sao Mộc với mặt trời sẽ diễn ra trước điểm đối diện 1 hoặc 2 ngày.
Sau năm 2028, sao Mộc sẽ bắt đầu di chuyển gần mặt trời hơn. Sau đó, thời điểm sẽ đảo ngược khi điểm gần trái đất nhất của sao Mộc sẽ diễn ra vài giờ hoặc một ngày sau khi xảy ra hiện tượng đối diện, thay vì trước đó.
