Gần đây, trên các nền tảng mạng xã hội, một trào lưu sử dụng các câu hỏi mang màu sắc chữa lành để dẫn dắt người xem vào những bộ tranh ẩn chi tiết nhạy cảm đang lan truyền nhanh chóng. Theo ghi nhận của chúng tôi, người đăng tải thường để ảnh đầu là hình xinh xắn của một cô gái trẻ, kèm những câu hỏi tương tự như: “Sau này em muốn sống thế nào?”, “Nếu không có nhà thì sao?”.
Nhưng sang ảnh thứ hai, mọi thứ bắt đầu lệch đi. Những bức tranh thiên nhiên lãng mạn như rừng, đồng cỏ, khu cắm trại đi kèm câu trả lời “Bình yên là đủ”, “Ở đâu cũng được”. Nghe thì tích cực, nhưng ẩn bên trong lại là các chi tiết 18+ nhạy cảm, phải nhìn kỹ mới nhận ra. Theo dõi các clip, nhiều người không khỏi bức xúc, cho rằng nội dung này mang tính chất tiêu cực, ảnh hưởng đến người tiếp nhận, đặc biệt là trẻ vị thành niên.
Tò mò tuổi mới lớn và "vỏ bọc" chữa lành đánh trúng tâm lý
Chia sẻ với chúng tôi, thạc sĩ tâm lý Vũ Thu Hà nhận định sức hút của những nội dung như thế này không phải là điều quá khó lý giải. Ở lứa tuổi vị thành niên, sự tò mò về cơ thể, về cảm xúc và các mối quan hệ là một phần tất yếu của quá trình phát triển. Khi cơ thể bước vào giai đoạn thay đổi, các yếu tố sinh học cũng góp phần kích thích nhu cầu tìm hiểu những vấn đề liên quan đến giới tính và tình dục. Tuy nhiên, đây lại là giai đoạn mà phần lớn các bạn trẻ chưa có đủ kiến thức để hiểu đúng bản chất của những vấn đề này.
Chuyên gia này cho rằng, một nghịch lý dễ thấy là càng bị cấm đoán, sự tò mò lại càng gia tăng. Trong nhiều gia đình và môi trường giáo dục, các chủ đề liên quan đến giới tính vẫn còn được xem là nhạy cảm, người lớn thường né tránh trả lời. Điều này khiến không ít bạn trẻ rơi vào trạng thái “muốn biết nhưng không được hỏi”, từ đó họ tìm đến mạng xã hội như một kênh thay thế. Khi gặp những nội dung được ngụy trang dưới lớp vỏ chữa lành hoặc triết lý sống, các bạn trẻ dễ cảm thấy đây là một cách tiếp cận “an toàn”, không quá lộ liễu nhưng vẫn thỏa mãn được sự tò mò bên trong.
Nhiều trẻ vị thành niên tham gia trào lưu chữa lành biến tướng trên mạng xã hội
Ảnh: CHỤP MÀN HÌNH
Cũng theo thạc sĩ Vũ Thu Hà, chính yếu tố ẩn giấu này tạo nên sức hút đặc biệt của trào lưu. Người xem không cần công khai rằng mình đang quan tâm đến nội dung nhạy cảm, mà vẫn có thể tiếp cận chúng thông qua một hình thức tưởng như vô hại. Điều đó khiến họ cảm thấy ít bị phán xét, đồng thời dễ dàng hòa vào một xu hướng chung mà không phải đối diện trực tiếp với những rào cản xã hội.
Tuy nhiên, chính sự kết hợp này lại tiềm ẩn nhiều hệ lụy. Khi các yếu tố nhạy cảm được lồng ghép vào những thông điệp mang tính chữa lành hoặc triết lý, ranh giới giữa nội dung phù hợp và không phù hợp dần trở nên mờ nhạt. Người xem, đặc biệt là trẻ vị thành niên, có thể hình thành nhận thức rằng việc tiếp cận những nội dung này là điều “bình thường”, thậm chí là một phần của quá trình tìm kiếm sự cân bằng cảm xúc.
Nguy cơ hình thành thói quen lệch lạc
Thạc sĩ Vũ Thu Hà cảnh báo, nếu xu hướng này tiếp tục lan rộng, nó có thể khiến các bạn trẻ tập trung quá nhiều vào những tò mò mang tính bản năng, thay vì phát triển những giá trị nền tảng như khẳng định bản thân, định hướng nghề nghiệp hay học cách quản lý cảm xúc. “Khi những nội dung này được bình thường hóa, nhiều bạn trẻ có thể cho rằng đó là điều hiển nhiên, không cần phải cân nhắc hay chịu trách nhiệm,” nữ thạc sĩ lý giải.
Nguy cơ lớn hơn nằm ở việc hình thành thói quen lệch lạc. Khi những nội dung mang yếu tố nhạy cảm được gắn mác chữa lành, người trẻ có thể dần xem đó như một cách giải tỏa cảm xúc. Điều này không chỉ khiến việc tiếp cận thông tin bị sai lệch, mà còn làm giảm khả năng tự kiểm soát và định hướng hành vi. Trong khi đó, ở lứa tuổi này, việc học cách quản lý cảm xúc, hiểu đúng về cơ thể và xây dựng giá trị cá nhân mới là những yếu tố quan trọng cho sự phát triển lâu dài.
Một số bức tranh được sử dụng trong trào lưu
Ảnh: CHỤP MÀN HÌNH
Trước thực trạng trên, chuyên gia khuyến nghị phụ huynh cần chủ động đồng hành cùng con trong quá trình sử dụng mạng xã hội. Thay vì cấm đoán, phụ huynh nên nắm bắt các xu hướng mà con đang tiếp cận, đồng thời trao đổi cởi mở về những nội dung phù hợp hay không phù hợp sẽ giúp các con có cái nhìn rõ ràng hơn. Bên cạnh đó, phụ huynh cũng nên xây dựng những nguyên tắc sử dụng mạng xã hội hợp lý, khuyến khích con đặt câu hỏi và biết cách từ chối những nội dung độc hại.
Ngoài ra, việc giáo dục giới tính và cảm xúc cần được tiếp cận một cách khoa học, phù hợp với độ tuổi. Khi các bạn trẻ có đủ kiến thức và được định hướng đúng, sự tò mò tự nhiên sẽ không còn là yếu tố dẫn dắt hành vi, mà trở thành động lực để phát triển một cách lành mạnh.
