Liên quan vụ việc khoảng 120 tấn thịt heo nhiễm dịch tả heo châu Phi được phát hiện lưu trữ tại kho của Công ty CP Đồ hộp Hạ Long, số 71 Lê Lai, P.Ngô Quyền (Hải Phòng), không chỉ vấn đề an toàn thực phẩm khiến dư luận lo ngại, mà tên gọi của doanh nghiệp này cũng thu hút sự quan tâm đặc biệt.
Trụ sở Công ty CP Đồ hộp Hạ Long đặt tại trung tâm TP.Hải Phòng
ẢNH: N.T
Ngay sau khi xảy ra vụ việc, nhiều ý kiến đặt câu hỏi: Vì sao doanh nghiệp mang tên "Đồ hộp Hạ Long" nhưng trụ sở và nhà máy sản xuất chính lại nằm tại Hải Phòng, không liên quan trực tiếp đến TP.Hạ Long trước đây hay vịnh Hạ Long của tỉnh Quảng Ninh như cách hiểu phổ biến hiện nay?
Theo UBND TP.Hải Phòng, Công ty CP Đồ hộp Hạ Long được thành lập từ năm 1957 tại Hải Phòng, với tên gọi ban đầu là "Nhà máy Cá hộp Hạ Long". Đây là một trong những doanh nghiệp lâu đời của ngành chế biến thực phẩm Việt Nam, từng giữ vị trí tiên phong trong lĩnh vực sản xuất thực phẩm đóng hộp và các sản phẩm chế biến sẵn.
Tháng 6.1977, Nhà máy Cá hộp Hạ Long đã chính thức đổi tên thành Nhà máy Chế biến thủy sản Hải Phòng. Đây là bước ngoặt quan trọng, đánh dấu sự hình thành và phát triển của Xí nghiệp Liên hợp thủy sản Hạ Long, một đơn vị chủ lực trong ngành chế biến thủy sản tại Hải Phòng.
12 năm sau, xí nghiệp trở lại với tên Nhà máy Cá hộp Hạ Long với chiến lược sản xuất tập trung chủ yếu vào sản phẩm đồ hộp.
Ngày 24.8.1994, nhà máy tách khỏi Xí nghiệp Cá hộp Hạ Long, trở thành một doanh nghiệp độc lập có đầy đủ tư cách pháp nhân. Năm 1995, Bộ Thủy sản ra quyết định đổi tên Nhà máy Cá Hộp Hạ Long thành Công ty Đồ hộp Hạ Long.
Tháng 3.1996, công ty đã trở thành một đơn vị thuộc Tổng công ty Thủy sản Việt Nam (Seaprodex). Trong cùng năm đó, công ty tiến hành cổ phần hóa và đổi tên thành Công ty CP Đồ hộp Hạ Long. Đây là một trong những công ty đầu tiên niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam với mã chứng khoán CAN.
Đến năm 1998, Thủ tướng Chính phủ ra quyết định chuyển Công ty Đồ hộp Hạ Long thành Công ty CP Đồ hộp Hạ Long.
Quảng Ninh lên tiếng về tên gọi 'Đồ hộp Hạ Long'
Tên gọi Hạ Long gắn liền với nhà máy
Tên gọi "Hạ Long" trong thương hiệu của doanh nghiệp không xuất phát từ địa danh TP.Hạ Long cũ của tỉnh Quảng Ninh như nhiều người lầm tưởng. Tên gọi này bắt nguồn từ Cảng cá Hạ Long, nơi nhà máy được xây dựng và hoạt động ngay từ những ngày đầu, thuộc khu vực P.Ngô Quyền, Hải Phòng.
Nhà xưởng của Công ty CP Đồ hộp Hạ Long
ẢNH: N.T
Tại TP.Hải Phòng, Cảng cá Hạ Long gắn liền với đội tàu đánh cá Hạ Long, lực lượng khai thác hải sản chủ lực tại vùng biển này. Hải sản sau khi đánh bắt được đưa trực tiếp về cảng, sau đó cung cấp cho Nhà máy Cá hộp Hạ Long để chế biến, tạo thành chuỗi liên kết khép kín giữa cảng cá, đội tàu và cơ sở sản xuất.
Chuỗi hoạt động này lý giải vì sao một doanh nghiệp có tên "Hạ Long" nhưng lại hình thành, phát triển và đặt nhà máy tại Hải Phòng, hoàn toàn không liên quan đến địa danh hành chính TP.Hạ Long cũ của tỉnh Quảng Ninh hiện nay.
Thực tế, tên gọi "Hạ Long" vẫn tồn tại trong hệ thống cảng biển Hải Phòng cho đến nay. Theo Quyết định số 761/QĐ-BGTVT ngày 24.4.2020, Bộ GT-VT (nay là Bộ Xây dựng) đã từng công bố danh mục bến cảng thuộc các cảng biển Việt Nam, trong đó Hải Phòng có 49 bến cảng, và vẫn còn các tên gọi như Cảng cá Hạ Long, Cảng cơ khí Hạ Long.
Tuy nhiên, sau vụ việc liên quan đến an toàn thực phẩm tại Đồ hộp Hạ Long, giới chuyên gia cho rằng việc làm rõ lịch sử tên gọi chỉ mang ý nghĩa thông tin. Điều quan trọng hơn là các cơ quan chức năng cần tập trung siết chặt quản lý, kiểm soát chặt chẽ nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất để bảo đảm an toàn thực phẩm, tránh ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng cũng như uy tín các địa danh, thương hiệu gắn với tên "Hạ Long".
