Họ là người bán hàng rong, nhặt ve chai, bán vé số, lao động giản đơn… phải chắt chiu từng đồng tiền trọ trong những ngày giáp tết. Nhiều bạn đọc (BĐ) cho biết khi đọc chuỗi bài "không khỏi chạnh lòng và cảm thông với từng số phận".
Nỗi niềm người ở lại
Nhìn vào những hình ảnh trong loạt bài viết đăng trên Báo Thanh Niên, BĐ Nguyễn Thị Hạnh cho biết đã nhận ra "với không ít người, tết không còn là dịp sum họp, mà là nỗi lo tiền trọ, tiền ăn từng ngày, rồi tiền vé xe về quê". Cảm giác ấy cũng được BĐ Hoàng Long nhắc đến khi anh viết "ở lại thành phố (TP) ăn tết không phải là lựa chọn". "Trong hoàn cảnh thu nhập chỉ vừa đủ chi tiêu tối thiểu, về quê đồng nghĩa với nhiều ngày không có thu nhập, cộng thêm chi phí đi lại và quà cáp, vốn là nếp sinh hoạt quen thuộc mỗi dịp tết ở quê nhà. Không phải ai cũng đủ sức gánh", Hoàng Long chia sẻ.
Phòng trọ tập thể trong một con hẻm ở đường Nguyễn Trãi (Q.5 cũ, TP.HCM) là nơi tá túc của hơn 15 người bán vé số quê Phú Yên (nay là Đăk Lăk). Những ngày giáp tết, họ vẫn bám trụ TP.HCM vì không đủ tiền về quê
ẢNH: HÀ THƯƠNG
Nhiều BĐ cho biết một số người thường hỏi vì sao không về quê ăn tết, nhưng có khi họ không hình dung được cụ thể một chuyến về quê tốn kém ra sao. BĐ Trần Văn Phúc chỉ ra, riêng tiền vé xe, cộng thêm vài ngày nghỉ không có thu nhập, đã là áp lực lớn. BĐ Trần Văn Khải phân tích thêm: "Khi thu nhập bấp bênh, người lao động buộc phải cân nhắc rất kỹ từng khoản chi. Trong hoàn cảnh ấy, ở lại TP để tranh thủ làm thêm vài ngày giáp tết được xem là lựa chọn ít rủi ro hơn so với việc về quê rồi rơi vào cảnh trắng tay".
Từ trải nghiệm cá nhân, BĐ Phạm Quốc Hùng cho biết những câu chuyện mưu sinh giáp tết khiến anh nhận ra tết không phải lúc nào cũng là niềm vui. Với nhiều lao động nghèo, tết chỉ là "một khoảng thời gian phải gắng gượng cho qua", để chờ sang năm mới với hy vọng tìm được công việc ổn định hơn. Còn với BĐ Lê Minh Tâm, điều khiến anh day dứt nhất không hẳn là chuyện thiếu thốn vật chất, mà là cảm giác cô đơn. "TP vốn đông đúc bỗng trở nên vắng lặng, trong khi xung quanh ai cũng nhắc chuyện về quê, sum họp. Ở lại giữa TP đông người mà vẫn thấy trống trải", anh viết.
"Tại nhiều TP, ở lại ăn tết đang dần trở thành lựa chọn bất đắc dĩ của lao động nhập cư, nhất là những người làm việc tự do, không hợp đồng, không có nhiều tích lũy tài chính", BĐ Nguyễn Văn Thành đúc kết.
Sẻ chia, không chỉ là tiền bạc
Bên cạnh lý giải hoàn cảnh, nhiều BĐ nhấn mạnh cách xã hội nhìn nhận những người ở lại TP dịp tết. Ở khía cạnh này, theo BĐ Nguyễn Thị Lan, điều quan trọng không chỉ là hỗ trợ vật chất cho những người xa quê, đó còn là thái độ ứng xử. "Đừng vội trách móc hay so sánh, bởi mỗi người đều có hoàn cảnh riêng", BĐ Lan viết.
Đồng quan điểm, BĐ Hoài Nam đánh giá: "Những câu chuyện sinh động được báo chí phản ánh là cần thiết, qua đó giúp xã hội nhìn rõ hơn những mảnh đời ít được chú ý. Khi các phận đời được kể một cách chân thực, hy vọng dư luận sẽ có dịp tự soi lại cách ứng xử của mình với những người xung quanh". BĐ Nguyễn Minh Đức nhấn mạnh thêm: "Nhìn nhận đúng hoàn cảnh của người lao động nghèo sẽ giúp xã hội tránh được những đánh giá phiến diện. Mỗi người ở lại TP ăn tết đều có câu chuyện riêng".
Một số BĐ đề cập trách nhiệm cộng đồng trong việc hỗ trợ người lao động nghèo. BĐ Lê Quốc Bảo cho rằng các chương trình hỗ trợ dịp tết rất đáng trân trọng, nhưng cần được triển khai cách bền vững hơn, bởi "nếu chỉ hỗ trợ vài ngày, sau tết người lao động vẫn lại đối mặt với khó khăn như cũ".
Trong khi đó, BĐ Trần Thị Hồng nhìn nhận: "Sự sẻ chia cần đến từ nhiều phía, từ các cơ quan chức năng và từ chính cộng đồng nơi người lao động sinh sống. Một môi trường sống thân thiện, không kỳ thị cũng là cách giúp những người ở lại TP đỡ cảm giác bị bỏ lại phía sau trong những ngày tết".
"Những câu chuyện mưu sinh giáp tết khiến tôi trân trọng hơn cái tết của gia đình mình. Với tôi, sẻ chia đôi khi bắt đầu từ những điều rất nhỏ, như một lời hỏi han hay một cái nhìn cảm thông dành cho những người vẫn miệt mài ngoài đường phố ngày cuối năm", BĐ Phạm Anh Tuấn bày tỏ.
Đọc những câu chuyện như thế này, tôi không chỉ thấy thương mà còn thấy mình may mắn. Không phải ai cũng có một cái tết đủ đầy, có gia đình chờ sẵn ở quê. Với những người phải mua chỗ ngủ tạm bợ, đôi khi họ chỉ cần một bữa cơm ấm hay một lời hỏi han để đỡ tủi thân.
NTKOanh
Không về quê ngày tết không phải là không nhớ nhà, mà là không dám về. Ở lại TP tuy buồn nhưng còn đi làm, còn kiếm được chút tiền. Đọc những bài này mới thấy tết không giống nhau với tất cả mọi người.
Võ Văn Tâm
