Ngày 31.1, Văn phòng Chính phủ ban hành văn bản số 1012/VPCP-KGVX, truyền đạt ý kiến của Phó thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long về việc xử lý kiến nghị tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP theo kiến nghị của Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh.
Hàng nông sản từ Campuchia đã được khu vực kiểm dịch thông quan tại cửa khẩu Xa Mát từ 14 giờ 30 phút ngày 31.1
ẢNH: B.B
Theo đó, Phó thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với các Bộ: Nông nghiệp và Môi trường, Tài chính, Công Thương khẩn trương kiểm tra, xử lý ngay kiến nghị của UBND tỉnh Tây Ninh. Các cơ quan liên quan phải tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả xử lý giải quyết vướng mắc điểm nghẽn này.
Nông sản tươi nguy cơ hư hỏng vì chờ... 15 ngày
Chỉ đạo của Chính phủ xuất phát từ báo cáo hỏa tốc số 1679/UBND-KTTC của UBND tỉnh Tây Ninh gửi đi một ngày trước đó (ngày 30.1).
Theo UBND tỉnh Tây Ninh, Nghị định số 46/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 26.1.2026) quy định nhóm hàng rau, củ, quả tươi phải thực hiện kiểm tra an toàn thực phẩm theo phương pháp thông thường, bao gồm lấy mẫu kiểm nghiệm các chỉ tiêu chất lượng với thời gian chờ kết quả từ 7 - 15 ngày.
Mì hư trong khi chờ thông quan tại Cửa khẩu quốc tế Xa Mát
ẢNH: B.B
Quy định này được đánh giá là không phù hợp với các mặt hàng nông sản nguyên liệu tươi như khoai mì, mía, trái cây... vì sẽ gây hư hỏng trong thời gian chờ kết quả. Trước đây, các mặt hàng này chỉ cần kiểm tra hồ sơ và đánh giá sinh vật gây hại là được thông quan.
Do thay đổi quy định đột ngột không có thời gian chuyển tiếp, doanh nghiệp không kịp chuẩn bị hồ sơ. Hậu quả là từ đêm 29.1, mặt hàng nông sản, đặc biệt là sắn củ tươi, đã bị ùn ứ, chưa được thông quan tại các cửa khẩu: Xa Mát, Kà Tum, Phước Tân, Vạc Sa, Chàng Riệc.
Đáng chú ý, phía Campuchia đã có động thái ngưng xuất khẩu hàng sang Tây Ninh tại 2 cửa khẩu Xa Mát và Chàng Riệc, gây ùn ứ hàng hóa cho cả hai bên và ảnh hưởng đến an ninh khu vực biên giới.
Tây Ninh hiện là thủ phủ chế biến khoai mì với 65 nhà máy, tổng công suất 6,4 triệu tấn/năm, phải nhập khẩu khoảng 65% nguyên liệu từ các tỉnh lân cận và Campuchia. Trước tình thế cấp bách, tỉnh Tây Ninh đã kiến nghị Chính phủ sớm có văn bản hướng dẫn chi tiết, đồng thời cho phép thực hiện cơ chế tạm thời: Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Sở Y tế xác nhận an toàn thực phẩm để Hải quan thông quan, tránh thiệt hại cho doanh nghiệp.
Trao đổi với PV Thanh Niên, bà Đinh Thị Phương Khánh, Phó giám đốc Sở NN-MT Tây Ninh, cho biết hàng hóa tại các cửa giáp Campuchia đã thông qua từ 14 giờ trưa nay (31.1).
