4 trung tâm y tế nợ lương, chi phí BHYT "treo" nhiều năm
Theo đó, ngành y tế Cà Mau hiện có 36 đơn vị sự nghiệp tự chủ. Trong số này, 4 trung tâm y tế khu vực rơi vào tình trạng thu không đủ chi, phát sinh nợ lương, phụ cấp và các khoản theo lương với tổng số tiền gần 29 tỉ đồng.
Trung tâm y tế khu vực Phú Tân hiện đang nợ lương nhân viên y tế hơn 4,8 tỉ đồng
ẢNH: G.B
Trung tâm y tế khu vực Phước Long là đơn vị có số nợ lớn nhất, với hơn 16,17 tỉ đồng, liên quan đến lương hệ điều trị tháng 12.2025, chênh lệch lương cơ sở nhiều giai đoạn và tiền trực, ngoài giờ, thủ thuật, phẫu thuật kéo dài từ cuối năm 2023 đến năm 2025.
Các trung tâm y tế khu vực Giá Rai, Phú Tân và Ngọc Hiển lần lượt ghi nhận nợ từ hơn 3,8 đến hơn 4,8 tỉ đồng, chủ yếu là lương, phụ cấp và các khoản phải trả theo lương của viên chức y tế.
Theo Sở Y tế Cà Mau, qua rà soát tổng chi phí BHYT tồn đọng giai đoạn 2018 - 2024 trên địa bàn tỉnh lên tới hơn 214,7 tỉ đồng (không phải con số 229 tỉ đồng như thông tin trước đó) phát sinh từ vượt trần, vượt quỹ, vượt dự toán qua nhiều năm.
Riêng năm 2025, gần 10% chi phí BHYT còn lại sau quyết toán quý chưa được tạm ứng, thanh toán tiếp tục lên đến hơn 259,7 tỉ đồng. Tính chung, nghĩa vụ tài chính liên quan đến BHYT mà ngành y tế Cà Mau đang chờ xử lý đã vượt mốc 470 tỉ đồng, tạo áp lực lớn đối với hoạt động thường xuyên của các cơ sở y tế.
Sắp xếp lại trung tâm y tế để giảm áp lực tài chính
Trước thực trạng trên, Sở Y tế Cà Mau đã xây dựng dự thảo đề án sắp xếp lại các trung tâm y tế khu vực. Theo phương án này, 5 trung tâm y tế khu vực 1 chức năng sẽ chấm dứt hoạt động, chuyển nhiệm vụ về trạm y tế cơ sở gồm: Cà Mau, Đầm Dơi, Cái Nước, Năm Căn, Trần Văn Thời.
Đồng thời, với 11 trung tâm y tế 2 chức năng: chức năng dự phòng được chuyển về trạm y tế xã, phường; còn hoạt động khám chữa bệnh được tổ chức lại theo mô hình bệnh viện khu vực gồm: Ngọc Hiển, Phú Tân, Thới Bình, U Minh, Giá Rai, Đông Hải, Hòa Bình, Vĩnh Lợi, Bạc Liêu, Hồng Dân, Phước Long.
Điều chuyển viên chức và hợp đồng chuyên môn hiện có của trung tâm y tế khu vực không có giường bệnh và hệ dự phòng của các trung tâm y tế khu vực có giường bệnh về các trạm y tế (trừ số người xin nghỉ chính sách). Cụ thể, 5 trung tâm y tế khu vực không có giường bệnh chuyển về trạm y tế là 179 biên chế có mặt, 11 trung tâm y tế khu vực có giường bệnh chuyển về trạm y tế là 198 biên chế có mặt và 42 hợp đồng chuyên môn.
Đồng thời, chuyển giao toàn bộ thuốc, vật tư, tài sản, thiết bị và nguồn tài chính hợp pháp về tuyến cơ sở theo quy định, nhằm tinh gọn bộ máy và cân đối lại nguồn lực.
Sở Y tế thẳng thắn chỉ ra nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng nợ lương và mất cân đối thu, chi kéo dài nhiều năm là chậm thanh toán chi phí BHYT, mức tự chủ tài chính thấp, giá dịch vụ y tế chưa tính đủ chi phí và công tác quản lý tài chính ở một số đơn vị còn hạn chế. Cùng với đó, cơ sở vật chất xuống cấp, thiếu nhân lực và trang thiết bị tại tuyến cơ sở tiếp tục làm suy giảm nguồn thu.
Để tháo gỡ, trước mắt, Sở Y tế kiến nghị UBND tỉnh Cà Mau tiếp tục đề xuất Bảo hiểm xã hội Việt Nam sớm thanh, quyết toán chi phí BHYT tồn đọng; cho phép một số đơn vị tạm mượn ngân sách nhà nước để chi trả nợ lương, phụ cấp năm 2025 và các tháng đầu năm 2026.
