TAND TP.Hà Nội đang xét xử 23 bị cáo trong vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đưa hối lộ và nhận hối lộ xảy ra tại Công ty cổ phần y dược LanQ (gọi tắt là Công ty LanQ), Công ty cổ phần dược phẩm Sơn Lâm (Công ty Sơn Lâm) và các đơn vị liên quan.
Cựu Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc TP.HCM Huỳnh Nguyễn Lộc
ẢNH: PHÚC BÌNH
Có đến 18 người là các cựu lãnh đạo, cán bộ cơ sở y tế bị truy tố về tội nhận hối lộ. Trong số này, ông Huỳnh Nguyễn Lộc, cựu Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc TP.HCM, bị cáo buộc nhận nhiều nhất, hơn 47 tỉ đồng, từ phía Công ty Sơn Lâm.
Cáo trạng xác định, từ năm 2017 - 2023, Công ty Sơn Lâm trúng thầu 10 hợp đồng cung cấp dược liệu y tế cho Viện Y dược học dân tộc TP.HCM, tổng trị giá hơn 232 tỉ đồng.
Quá trình thực hiện, ông Lộc yêu cầu cựu Chủ tịch HĐQT Công ty Sơn Lâm Phạm Văn Cách chi hoa hồng từ 20 - 25% mỗi hóa đơn mua bán.
Để không bị gây khó khăn, ông Cách đồng ý, nhiều lần trực tiếp hoặc chỉ đạo cấp dưới đưa tiền mặt hoặc chuyển khoản cho ông Lộc hoặc cấp dưới của ông Lộc.
Viện kiểm sát cáo buộc tổng số tiền ông Lộc nhận từ phía ông Cách là hơn 47 tỉ đồng.
Nhận tiền hối lộ "thụ động"?
Tại phần xét hỏi trước đó, cựu Chủ tịch HĐQT Công ty Sơn Lâm Phạm Văn Cách và cựu thư ký của ông Lộc là Phạm Văn Chuân đều xác nhận việc đưa, nhận tiền "hoa hồng". Thậm chí, nhóm này còn dùng ám hiệu "tấn" thay cho "tỉ" khi đề cập đến các khoản tiền bất chính.
Về phía mình, cựu Viện trưởng Huỳnh Nguyễn Lộc ban đầu giữ quyền im lặng vì cho rằng có sự vi phạm nguyên tắc tố tụng khi không phổ biến quyền của bị cáo ở phần thủ tục. Thấy vậy, một số luật sư nhắc "tòa đã phổ biến rồi", đại diện viện kiểm sát cũng xác nhận hội đồng xét xử đã phổ biến đầy đủ theo quy định, có thể bị cáo không chú tâm.
Hội đồng xét xử sau đó trích đọc lời khai tại giai đoạn điều tra. Lúc này, ông Lộc lại xin nói, đồng thời giải thích về việc "tại sao muốn nói, tại sao không thể nói".
Phản hồi lời khai của ông Cách về việc phải chi "hoa hồng" 20 - 25% theo yêu cầu của ông Lộc, ông Lộc khẳng định "không có thỏa thuận chi hoa hồng gì ở đây, nói chi hoa hồng là đặt điều, vu khống".
Cựu viện trưởng thanh minh rằng, mình cũng như nhiều cựu cán bộ y tế khác rơi vào tình thế "nhận tiền thụ động". Bởi lẽ, bị cáo không có nhu cầu nhận hối lộ, không quan trọng chuyện tiền, ngay từ thời sinh viên đã kiếm được 50 - 60 triệu mỗi tháng.
Hội đồng xét xử vụ án liên quan Công ty Sơn Lâm
ẢNH: PHÚC BÌNH
Tuy vậy, ông Lộc thừa nhận có cầm tiền của ông Cách, nhưng là để hỗ trợ bệnh viện dã chiến chống dịch Covid-19, mua trang thiết bị.
"Vậy là bị cáo thừa nhận có nhận tiền của Sơn Lâm, thông qua bị cáo Chuân?", hội đồng xét xử hỏi. Ông Lộc lại nói rằng đây là tiền ông Cách đưa cho ông Chuân, "tôi chỉ yêu cầu anh Chuân đi lấy về, cho vào quỹ chống dịch".
Việc nhận tiền, theo ông Lộc, là một hình thức ủng hộ cho cộng đồng và đoàn thể, không vi phạm nguyên tắc pháp luật. Tuy nhiên, số tiền nhận thực tế chỉ khoảng 13 - 14 tỉ đồng.
Dùng tiền hối lộ ủng hộ chống dịch?
Vẫn theo cáo trạng, từ tháng 7 - tháng 9.2021, thông qua một cán bộ tại Viện Y dược học dân tộc TP.HCM, cựu Viện trưởng Huỳnh Nguyễn Lộc đã ủng hộ gần 41 tỉ đồng vào tài khoản của Hội Đông y TP.HCM cho công tác phòng, chống dịch Covid-19, trong đó một phần nhận từ ông Cách, còn lại là tiền riêng.
Hội đồng xét xử hỏi về nguồn gốc số tiền riêng, ông Lộc nói đây là vấn đề nhạy cảm nên không muốn khai tại cơ quan điều tra, "nếu tòa muốn biết tí nữa tôi nói cho mà biết". Thấy vậy, chủ tọa nhắc nhở "khai hay không là quyền bị cáo, nhưng phải có thái độ nghiêm túc".
Cựu viện trưởng sau đó khai số tiền này vận động được của một số bạn thân cư trú ở nước ngoài. Ông từng nhiều lần giúp tư vấn dự án và kiến thức công việc chuyên ngành nên được họ tặng 10 tỉ đồng, lúc dịch bệnh cần thì mang ra dùng.
Cáo trạng còn cho thấy, sau khi biết thông tin ông Cách bị khởi tố, ông Lộc đã đưa 9 tỉ đồng cho ông nộp vào tài khoản ngân hàng của con dâu ông Cách, trong đó 2 tỉ đồng trả nợ cho ông Cách, 7 tỉ đồng trả lại một phần "hoa hồng" đã nhận.
