Ngày 20.3, Bộ môn Phẫu thuật tạo hình - Trường đại học Y Hà Nội tổ chức hội nghị khoa học kỹ thuật kỷ niệm 35 năm thành lập (25.3.1991 – 25.3.2026), khẳng định vai trò "cái nôi" đào tạo chuyên gia và thúc đẩy phát triển chuyên ngành tại Việt Nam.
Dịp này, Bộ môn Phẫu thuật tạo hình và Hội Phẫu thuật tạo hình Hà Nội tổ chức hội nghị khoa học quốc tế về phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ.
Đặt nền móng cho chuyên ngành phẫu thuật tạo hình
Giáo sư Trần Thiết Sơn, Chủ nhiệm Bộ môn Phẫu thuật tạo hình (giai đoạn 2007 - 2019), cho biết tháng 3.1991 Bộ Y tế ký quyết định thành lập Bộ môn Phẫu thuật tạo hình tại Trường đại học Y Hà Nội - một trong những trường đại học lâu đời của Việt Nam.
Đây là bộ môn đầu tiên trong hệ thống đào tạo y khoa về chuyên ngành phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ, do cố giáo sư Nguyễn Huy Phan làm chủ nhiệm (1991 - 1997). Ông được xem là người đặt nền móng cho chuyên ngành phẫu thuật tạo hình tại Việt Nam, đồng thời xây dựng bộ môn trở thành cơ sở đào tạo sau đại học cho cả nước.
Tiếp nối, phó giáo sư Nguyễn Bắc Hùng giữ vai trò Trưởng bộ môn (1997 – 2007), cùng nhiều chuyên gia đầu ngành đưa bộ môn trở thành nhân tố quan trọng trong sự phát triển của chuyên ngành còn mới mẻ thời điểm đó. Hiện nay, phó giáo sư Phạm Thị Việt Dung tiếp tục kế thừa và phát triển bộ môn.
Giai đoạn làm chủ nhiệm bộ môn, giáo sư Trần Thiết Sơn đã đưa đơn vị phát triển lên tầm cao tương xứng với khu vực và thế giới.
Theo giáo sư Trần Thiết Sơn, trong suốt 35 năm, bộ môn luôn kiên định mục tiêu cập nhật các tiến bộ của thế giới trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế.
Bộ môn Phẫu thuật tạo hình tại Trường đại học Y Hà Nội - một trong những trường đại học lâu đời của Việt Nam
ẢNH: T.D
Trong đào tạo sau đại học, bộ môn trở thành địa chỉ uy tín với các loại hình đào tạo: bác sĩ sơ bộ, bác sĩ CKI, bác sĩ CKII, bác sĩ nội trú, cao học và tiến sĩ chuyên ngành phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ.
Nhiều học viên sau khi tốt nghiệp trở thành chuyên gia đầu ngành, giữ vị trí lãnh đạo tại các bệnh viện lớn trên cả nước. Vì vậy, bộ môn được xem là "cái nôi" đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho chuyên ngành.
Trong nghiên cứu khoa học, bộ môn cũng là một trong những đơn vị đầu tàu của Trường đại học Y Hà Nội và của ngành. Nhiều công trình cấp quốc gia, cấp bộ như vi phẫu, phẫu thuật vú, dị tật sọ mặt… đã được triển khai và áp dụng thành công tại nhiều bệnh viện.
Đến nay, gần 300 công trình khoa học đã được công bố trong nước, hơn 79 công trình đăng trên các tạp chí quốc tế uy tín.
Bộ môn cũng đang triển khai các hướng nghiên cứu mới như ứng dụng công nghệ 3D, trí tuệ nhân tạo và robot trong phẫu thuật tạo hình, mở ra cơ hội cho giảng viên trẻ tiếp cận chuẩn mực học thuật quốc tế.
Ngoài ra, bộ môn đã xuất bản gần 20 đầu sách giáo khoa và sách chuyên khảo chuyên sâu về phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ, trở thành tài liệu tham khảo quan trọng cho đồng nghiệp trong và ngoài nước.
Mở rộng hợp tác quốc tế
Ngay từ những ngày đầu, bộ môn đã đẩy mạnh hợp tác với nhiều quốc gia có nền y học phát triển. Các báo cáo khoa học của giảng viên bộ môn được trình bày tại nhiều quốc gia như Anh, Pháp, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Nga, Singapore… tạo cơ hội trao đổi học thuật với đồng nghiệp quốc tế.
Từ năm 2014, chương trình trao đổi bác sĩ giữa bộ môn với nhiều khoa, bộ môn phẫu thuật tạo hình trên thế giới được triển khai mạnh mẽ, giúp các phẫu thuật viên trẻ tiếp cận trực tiếp môi trường học thuật quốc tế.
Hằng năm, một số cán bộ và học viên được cử đến học tập tại Đại học Y Pittsburgh (Mỹ), Đại học Tsukuba (Nhật Bản), Đại học Ajou (Hàn Quốc), Đại học Strasbourg và Lille (Pháp), Lerdsin Bangkok (Thái Lan).
Ngược lại, nhiều cơ sở phẫu thuật quốc tế cũng cử bác sĩ trẻ đến trao đổi kinh nghiệm tại bộ môn. Những chương trình trao đổi này góp phần củng cố mạng lưới hợp tác quốc tế bền vững trong lĩnh vực phẫu thuật tạo hình.
Giáo sư Trần Thiết Sơn thăm khám bệnh nhân trong một lần mổ từ thiện ở Quảng Bình (cũ), nay là tỉnh Quảng Trị
ẢNH: NGUYỄN PHÚC
Mang lại diện mạo và niềm tin cho người bệnh
Song song với đào tạo và nghiên cứu, hệ thống cơ sở thực hành của bộ môn cũng được mở rộng tại nhiều bệnh viện tuyến cuối.
Thành tựu của bộ môn không chỉ đo bằng số lượng bác sĩ được đào tạo hay công trình khoa học công bố, mà còn thể hiện qua các chương trình phẫu thuật nhân đạo được duy trì nhiều năm. Từ vùng núi phía bắc đến miền Trung, Tây nguyên, hàng ngàn bệnh nhân dị tật có hoàn cảnh khó khăn đã được phẫu thuật miễn phí, giúp phục hồi chức năng và diện mạo.
Ở đó, phẫu thuật tạo hình không chỉ là kỹ thuật y khoa mà còn là hành trình tái tạo diện mạo và niềm tin cho những người khiếm khuyết cơ thể.
Giáo sư Trần Thiết Sơn nhận định 35 năm là quãng thời gian chưa dài so với lịch sử phát triển của nền y tế Việt Nam. Tuy nhiên, những đóng góp của Bộ môn Phẫu thuật tạo hình - Trường đại học Y Hà Nội đã ghi dấu bằng những bước tiến mạnh mẽ cả về số lượng lẫn chất lượng.
Từ đây, trên bản đồ phẫu thuật tạo hình thế giới, bộ môn đã được nhắc đến như một trung tâm đào tạo và nghiên cứu có vị thế trong cộng đồng khoa học quốc tế.
