Tăng trưởng thuộc nhóm dẫn đầu thế giới

Báo cáo tổng kết năm 2025 của Chính phủ vừa công bố cho thấy tăng trưởng GDP năm 2025 ước đạt 8,02%, thuộc nhóm dẫn đầu thế giới. Bình quân giai đoạn 2021 - 2025, tăng trưởng GDP đạt khoảng 6,3%/năm, cao hơn giai đoạn trước. Công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 9,97%, là mức cao nhất trong giai đoạn 2019 - 2025, tiếp tục là động lực chủ yếu của tăng trưởng. Quy mô GDP năm 2025 ước đạt 514 tỉ USD, tăng 5 bậc, vươn lên vị trí thứ 32 thế giới; GDP bình quân đầu người đạt khoảng 5.026 USD, gấp 1,4 lần năm 2020, đưa VN vào nhóm nước có thu nhập trung bình cao, vượt mục tiêu đề ra… Nhiều tổ chức quốc tế uy tín như IMF, Standard Chartered, Ngân hàng Thế giới đánh giá cao kết quả điều hành và triển vọng tăng trưởng của VN.

ẢNH: PHẠM HÙNG

Không chỉ tăng trưởng GDP ở nhóm hàng đầu thế giới, năm vừa qua cả nước đã tạo ra nhiều dấu ấn kỷ lục mới. Đó là kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đã cán đích ngoạn mục với hơn 930 tỉ USD, tăng trưởng 18,2% so với năm 2024. Kết quả này không chỉ vượt qua mọi dự báo mà còn khẳng định vị thế mới của VN trong bối cảnh biến động thương mại toàn cầu khá lớn trong năm qua.

Một dấu ấn nữa cũng được ghi nhận năm 2025 là năm ngân sách nhà nước bố trí vốn cho đầu tư phát triển cao nhất từ trước tới nay với khoảng 1,08 triệu tỉ đồng. Trong đó, đến hết năm 2025, đã hoàn thành 3.335 km đường bộ cao tốc (nếu tính cả đường dẫn, nút giao là 3.803 km, vượt 803 km so với mục tiêu), trên 1.700 km đường ven biển (đạt mục tiêu đề ra)…

Những con số biết nói đó đã khẳng định khả năng chống chịu và thích ứng của nền kinh tế VN trong bối cảnh bất định toàn cầu, tạo niềm tin cho người dân và cả những nhà đầu tư quốc tế.

TS Nguyễn Quốc Việt (Trường ĐH Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội) đánh giá thành tựu lớn nhất trong năm 2025 của VN không nằm ở những con số tăng trưởng mà chính là năng lực phi thường trong giữ ổn định kinh tế vĩ mô. Chẳng hạn, giữa tác động khi Mỹ công bố chính sách thuế đối ứng, VN đã nhanh chóng đàm phán và có những giải pháp phù hợp. Thỏa thuận thuế đối ứng sau ngày 1.8.2025 là một minh chứng cho sự linh hoạt trong ngoại giao kinh tế của VN. Việc giảm mức thuế đe dọa từ 46% xuống còn 20% là một thắng lợi quan trọng, giúp duy trì đà tăng trưởng cho các ngành xuất khẩu chủ lực.

Trong nước, năm 2025 đánh dấu bước chuyển lịch sử trong tư duy quản lý, chính thức công nhận kinh tế tư nhân là "động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia". Việc tăng tốc hoàn thiện thể chế cho kinh tế tư nhân sau đó đã tạo ra luồng sinh khí mới, củng cố niềm tin kinh doanh, tạo đà bứt phá cho giai đoạn tiếp theo.

"Những gì đạt được trong năm 2025 không phải thành quả mang tính thời điểm, mà là việc xây dựng một nền móng kinh tế kiên cố, một "mỏ neo" giữ cho "con tàu" kinh tế đứng vững giữa tâm bão, tạo ra niềm tin cho xã hội và tích lũy nội lực cho một chu kỳ phát triển mới, mạnh mẽ, bền vững hơn", TS Nguyễn Quốc Việt nhìn nhận.

Tạo đà, tạo thế, tạo lực, tạo nền tảng bước vào kỷ nguyên mới

Không quá bất ngờ trước kết quả tăng trưởng hơn 8% trong năm 2025, TS Nguyễn Văn Điển, Trưởng khoa Kinh tế chính trị, Học viện Chính trị Khu vực II, chỉ rõ: Đẩy mạnh giải ngân đầu tư công là một trong những đòn bẩy tạo động lực lan tỏa mạnh mẽ nhất, đưa khu vực công nghiệp và xây dựng tăng trưởng mạnh giai đoạn cuối năm, góp phần hoàn thành mục tiêu tăng trưởng chung; đồng thời tổng kim ngạch xuất nhập khẩu và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cũng là những điểm sáng nổi bật.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Đáng chú ý, việc VN vào nhóm tăng trưởng cao nhất thế giới trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động, kinh tế toàn cầu biến động khó lường càng cho thấy sức sống sinh động của nền kinh tế nước ta. Đây không chỉ là điểm tựa quan trọng tạo đà, tạo lực, tạo thế, tạo nền tảng, niềm tin để phấn đấu tăng trưởng 2 con số trong những năm tới, mà còn là minh chứng cho niềm tin của người dân ngày càng được xác lập rõ ràng hơn với sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, đúc kết thành sức mạnh đại đoàn kết dân tộc.

Phân tích cụ thể về "đà" và "thế" mà VN đã gây dựng được trong năm "đệm" 2025, TS Nguyễn Văn Điển cho biết: Thành tựu nổi bật nhất mà chúng ta thực hiện được trong giai đoạn vừa qua là hoàn thiện mạng lưới hạ tầng giao thông chiến lược. Hơn 3.000 km đường cao tốc Bắc - Nam đã được nối thông suốt. Đường sá nối tới đâu, mọi hoạt động kinh tế cũng sẽ phát triển thuận lợi theo tới đó. Đối với một quốc gia đang phát triển như VN thì cơ sở hạ tầng có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Nối dải cao tốc Bắc - Nam không chỉ cải thiện lưu lượng giao thông trên trục huyết mạch mà còn giúp phát triển công nghiệp, nông nghiệp các khu vực tiếp giáp, tạo cơ hội cho khoảng 60% dân số sinh sống dọc trục đường được hưởng lợi. Đây là điều kiện quan trọng để nền kinh tế tăng tốc, phát triển vượt bậc.

Cùng với đó, sau thời gian "chạy đua" và chuẩn bị sẵn sàng, Cảng hàng không quốc tế Long Thành sẽ chính thức bay thương mại trong năm nay. Với quy mô của sân bay Long Thành, VN không chỉ dừng lại ở điểm trung chuyển mà còn có thể thành điểm giao ngã tư, ngã năm của rất nhiều thị trường lớn trên thế giới. Ngoài ra, các dự án nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, 2... đã khởi động. Đây là cơ sở để VN phát triển các ngành công nghiệp mũi nhọn như công nghiệp công nghệ cao, kinh tế số. Những lĩnh vực này sẽ thúc đẩy kinh tế tăng rất nhanh, ước tính tới năm 2030 chỉ riêng kinh tế số có thể đạt tới quy mô 100 tỉ USD. Cộng hưởng với đó là kinh tế tuần hoàn, thương mại điện tử, tiềm lực mạnh từ hàng triệu doanh nghiệp (DN) đã phát triển ổn định và mạng lưới kinh tế hộ đang được sắp xếp lại.

Đồng quan điểm, GS Nguyễn Ðức Khương, thành viên Hội đồng Tư vấn quốc gia về KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Chủ tịch AVSE Global, đánh giá: Những thành tựu của năm 2025 giúp VN có 3 nền tảng quan trọng để bước vào kỷ nguyên mới. Thứ nhất, tăng trưởng cao năm 2025 đã khẳng định năng lực ứng phó của VN với biến đổi khó định của thế giới, đặc biệt căng thẳng thương mại từ chính sách thuế quan mới của Mỹ. Trong bối cảnh đó, VN vẫn kiên trì thực hiện hợp tác đa phương và tuân thủ các quy định quốc tế, trở thành đối tác tin cậy của nhiều quốc gia; từ đó tạo triển vọng mới trong giai đoạn tiếp theo.

Nền tảng thứ hai là quy mô nền kinh tế lớn hơn, vươn lên vị trí thứ 32 thế giới tạo ra sự tự tin để cả nước bước vào giai đoạn hướng đến mục tiêu tăng trưởng với tham vọng 2 con số. Sự tự tin đó còn thể hiện qua việc Chính phủ thúc đẩy chất lượng tăng trưởng, phát triển KH-CN, đổi mới sáng tạo.

Nền tảng cuối cùng là việc có 20/34 địa phương đạt tốc độ tăng trưởng GRDP từ 8% trở lên, trong đó 6 địa phương đạt mức tăng trưởng 2 con số gồm Quảng Ninh, Hải Phòng, Ninh Bình, Phú Thọ, Bắc Ninh và Quảng Ngãi cũng giúp các tỉnh, thành sẵn sàng bước vào năm 2026 một cách tự tin hơn, phát huy được những thế mạnh của mình và chủ động, linh hoạt ứng phó trước các biến động trong và ngoài nước.

Dư địa tăng trưởng hai con số

TS Nguyễn Văn Điển nhấn mạnh một trong những dấu mốc lịch sử trong năm qua là cuộc tái thiết đất nước, sắp xếp lại giang sơn, mở không gian phát triển mới cho 34 tỉnh, thành. Đến giờ này, các địa phương cũng đã ổn định và đang bắt đầu dồn lực đầu tư rất nhiều công trình, dự án trọng điểm để khai phá hết các dư địa. Như vậy, tổng vốn đầu tư công sẽ vô cùng lớn và đột phá hạ tầng sẽ tiếp tục là trụ cột rất mạnh của kinh tế nước ta trong giai đoạn phát triển tới. Chỉ cần lãnh đạo Đảng, Chính phủ và địa phương tiếp tục bám sát từng bước, từng khâu phát triển thì mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn 2026 - 2030 chắc chắn đạt được.

ẢNH: NGỌC THẮNG

Về trụ cột xuất nhập khẩu, hiện VN là nền kinh tế mở, đã ký 17 hiệp định thương mại thế hệ mới, được bạn bè, đối tác khắp thế giới nhìn nhận là địa chỉ tin cậy, độ uy tín cao. Đây chính là "xa lộ" để VN xuất khẩu hàng hóa đi khắp thế giới. Ở chiều ngược lại, trong bối cảnh khu vực châu Âu, Đông Á dân số đã già hóa, không có nguồn lực lao động, làn sóng đầu tư sẽ hội tụ về đây. Rất nhiều cường quốc, trong đó có cả Mỹ, cũng đang chuyển dịch dòng vốn lớn, nhất là lĩnh vực công nghệ chiến lược. VN đang hội tụ đầy đủ cơ hội để đón nhận dòng vốn FDI chất lượng cao. Do đó, chúng ta vẫn còn nhiều dư địa để đạt tăng trưởng 2 con số liên tiếp từ năm nay đến 2030 và duy trì tăng trưởng 7 - 8% liên tiếp giai đoạn sau đó.

"Về nguồn lực, từ con người - dân số vàng tới tiềm năng, tài nguyên… chúng ta đều đã có đủ, chỉ cần thể chế tiếp tục tháo gỡ những điểm nghẽn và khai phá thêm những trụ cột tăng trưởng thì kinh tế sẽ có đà đi rất nhanh. Khi đó, tối thiểu liên tiếp từ 2026 - 2030, VN có thể đạt tăng trưởng 2 con số và kéo dài ổn định 7 - 8% tối thiểu trong 10 năm tiếp theo. Mục tiêu 100 năm lập quốc là đến năm 2045, VN trở thành một quốc gia phát triển, thu nhập cao là hoàn toàn khả thi", TS Nguyễn Văn Điển nhìn nhận.

Trong khi đó, GS Nguyễn Đức Khương cho rằng ổn định kinh tế vĩ mô là "vũ khí" quan trọng nhất để củng cố niềm tin của nhà đầu tư, kích thích tiêu dùng trong nước và bảo đảm nền tảng cho sự phát triển dài hạn, hướng đến mục tiêu tăng trưởng cao. Trong giai đoạn tới, VN cần phối hợp hài hòa giữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa nhằm kiểm soát lạm phát nhưng vẫn hỗ trợ tăng trưởng. Điều này đòi hỏi cung tiền được điều tiết chặt chẽ, có trọng tâm, đồng thời tạo động lực để DN mạnh dạn đầu tư vào đổi mới sáng tạo, nghiên cứu - phát triển (R&D) và chuyển đổi công nghệ.

Song song đó, đa dạng hóa nền kinh tế, giảm phụ thuộc vào một số ít ngành hoặc thị trường xuất khẩu chủ lực để ứng phó linh hoạt với biến động toàn cầu. Đồng thời, VN cần đầu tư mạnh mẽ vào KH-CN và đổi mới sáng tạo. Đây là con đường duy nhất để nâng cao năng suất lao động, gia tăng giá trị nội địa và cải thiện năng lực cạnh tranh quốc gia trong dài hạn.