Truyền thống lâu đời của Nhật Bản về việc gửi thiệp chúc mừng năm mới "nengajo" đang dần biến mất, khi người Nhật hiện đại quá bận rộn vào cuối năm và hài lòng khi dựa vào công nghệ để gửi lời chúc mừng lễ hội.
Và trong khi một số người thừa nhận rằng thật buồn khi thấy một nét đặc trưng của mùa lễ hội đang biến mất, thì hầu hết chỉ thờ ơ.
Việc gửi thiệp chúc mừng năm mới "nengajo" đã giảm đều đặn trong vài thập kỷ qua, từ đỉnh điểm gần 4,5 tỉ tấm thiệp được phát hành vào năm 2004 xuống chỉ còn 1,07 tỉ tấm vào năm 2025. Khi số liệu năm 2026 được công bố, người ta dự đoán rằng sự suy giảm vẫn tiếp tục.
"Đây là năm đầu tiên tôi không gửi bất kỳ tấm thiệp 'nengajo' nào cả", Sumie Kawakami, học giả sống ở tỉnh Yamanashi, miền trung Nhật Bản, cho biết.
"Tôi đã dần dần bỏ thói quen gửi thiệp mỗi năm, nhưng đây là lần đầu tiên tôi không gửi tấm nào", bà nói với DW. "Trước đây, tôi thường viết và gửi khoảng 200 bức thư mỗi năm cho đồng nghiệp, bạn bè và gia đình, nhưng thời thế đã thay đổi".
Truyền thống 'nengajo' có nguồn gốc từ thời Heian của Nhật Bản (794-1192), khi tầng lớp quý tộc gửi lời chúc mừng đến nhau để đánh dấu năm mới âm lịch
ẢNH: AP
Nghĩa vụ gửi thiệp
Kawakami cho biết cô cảm thấy nghĩa vụ phải gửi rất nhiều thiệp - ngay cả cho những người quen biết xa nhất - trở nên gần như quá sức vào đầu mỗi tháng 12. Và điều đó càng trở nên trầm trọng hơn vào ngày 1 tháng 1, ngày mà thiệp được gửi đi, khi cô nhận ra rằng mình chắc chắn đã quên gửi thiệp cho ai đó.
Mặc dù theo truyền thống, trong trường hợp khẩn cấp như vậy, việc nhanh chóng viết một tấm thiệp và gửi qua bưu điện để đến nơi trong vòng một hoặc hai ngày vẫn được coi là chấp nhận được về mặt xã hội, nhưng nó vẫn bị xem là thiếu tế nhị.
Trước đây, người Nhật được kỳ vọng sẽ gửi thiệp cho tất cả đồng nghiệp, thì hiện nay điều đó không còn đúng nữa vì mọi người có xu hướng tách biệt công việc và cuộc sống cá nhân hơn.
"Theo một cách nào đó, tôi cho rằng việc mất đi truyền thống này có phần đáng buồn, nhưng cuộc sống của chúng ta đã hoàn toàn thay đổi so với thời điểm 'nengajo' được gửi đi lần đầu tiên", cô nói.
Năm nay chứng kiến sự xuất hiện của 'nengajo-jimai', trong đó mọi người thông báo cho người nhận rằng đây sẽ là năm cuối cùng họ tiếp tục truyền thống này
ẢNH: AP
Thiệp chúc mừng năm mới ("Nengajo") có nguồn gốc từ thời Heian (794-1192), khi tầng lớp quý tộc gửi thiệp chúc mừng cho nhau nhân dịp Tết Nguyên đán. Xu hướng này nhanh chóng lan rộng trong giới thượng lưu và sau đó là toàn xã hội, trước khi thực sự bùng nổ vào thời kỳ Minh Trị (1868-1912) với sự ra đời của hệ thống bưu chính hiện đại.
Những phiên bản đầu tiên được viết tay và kết hợp những họa tiết cầu kỳ về con vật tượng trưng cho năm đó theo lịch âm dương Trung Quốc.
Tác động của công nghệ
Sự quan tâm tăng vọt với sự xuất hiện của máy tính cá nhân và máy in, cho phép mọi người tự tạo ra những thiết kế của riêng mình, thường bao gồm cả ảnh cá nhân và lời nhắn. Và trong khi công nghệ đã khuyến khích sự phổ biến của "nengajo" (thiệp chúc mừng) khi đó, thì ngày nay nó lại đang giết chết truyền thống này.
"Cách đây vài năm, tôi thường gửi khoảng 100 tấm mỗi năm, nhưng giờ tôi đã hoàn toàn ngừng lại vì tất cả những người tôi muốn gửi thiệp đều đã có trong danh bạ điện thoại của tôi rồi", Kiyoko Date, người làm việc cho một tập đoàn đa quốc gia lớn ở Yokohama, cho biết.
"Việc gửi tin nhắn điện tử dễ dàng và nhanh chóng hơn nhiều so với việc phải mất công viết và gửi từng tấm thiệp riêng lẻ cho từng người tôi quen biết", cô nói.
Ngay cả trong số những người đã quyết định ngừng gửi thiệp, tinh thần lịch sự và tôn trọng vẫn được giữ vững. Năm nay chứng kiến sự xuất hiện của "nengajo-jimai", trong đó mọi người thông báo cho người nhận rằng đây sẽ là năm cuối cùng họ tiếp tục truyền thống này và cảm ơn họ vì đã là một người bạn hoặc đồng nghiệp quý giá.
